یادداشت

وقت دعواهای جناحی نیست

احمد شیرزاد
استاد دانشگاه و تحلیلگر سیاسی

به بیانات دیروز رهبری به دقت گوش دادم. ایشان پس از اتفاقات چند روز اخیر، با تکرار توصیه همیشگی خود مبنی بر حفظ وحدت بین مردم، گفتند: دعواهای جناحی، سیاسی و خطی نباید بین مردم رواج یابد و همه باید در دفاع از نظام اسلامی و ایران عزیز با هم و در کنار هم و یکی باشیم. این سخنان ایشان بار دیگر بر این امر مهم تأکید دارد که وقت کشور صرف دعواهای سیاسی و جناحی نشود.
در چند روز اخیر، کشور ما در معرض یک بحران بزرگ قرار گرفت. این بحران که به سرعت گسترش یافت، نه تنها به منافع ملی آسیب جدی زد، بلکه جان‌های بی‌گناهی را نیز به خاک و خون کشاند. با این حال، به تدریج که مردم به خودشان بازگشتند و امنیت بازگردانده شد، امید به آرامش دوباره در قلب هر ایرانی زنده شد.
در این شرایط، رهبر معظم انقلاب با سخنانی عمیق و توأم با مسئولیت، به مردم یادآوری کردند که واحد بودن، قدرتی است که می‌تواند هر فتنه‌ای را شکست دهد. ایشان تأکید کردند که دعواهای جناحی، سیاسی و خطی نباید بین مردم رواج یابد و همه باید در دفاع از نظام اسلامی و ایران عزیز با هم و در کنار هم باشند.
این سخنان، یک پیام واضح در خود دارد و آن اینکه، وقت کشور نباید صرف دعواهای بی‌معنی شود. چرا که ما در معرض یک توطئه جدی قرار گرفتیم و بحرانی بزرگ را پشت سر گذاشتیم. این وضعیت نه تنها از سوی دشمنان کشور، بلکه از طریق ضعف‌های داخلی نیز تقویت شد. به بیان دیگر، یک زمینه اجتماعی و اقتصادی در کشور وجود داشت که از آنها سوء استفاده شد.
واقعیت این است که کشور ما درگیر مشکلات اقتصادی بزرگی است. این مشکلات در شرایطی که جهانی هم هستند، در ایران به دلیل عوامل مختلف شدت بیشتری پیدا کرده‌اند. اما نباید فراموش کرد که هر مشکلی دارای راه حلی است و این راه حل، همراهی و همدلی مردم با دولت و مسئولان است.
متأسفانه در این روزها، برخی افراد به جای حل مسأله، به دنبال پیدا کردن مقصر درون دولت هستند. این کج‌سلیقه‌ها، نه تنها به حل مشکلات کمک نمی‌کنند، بلکه باعث تضعیف زحمات مسئولان می‌شوند. رهبری به خوبی این مسأله را تشخیص داده‌اند و با حمایت منطقی از دولت، راه را بر این قبیل بهانه‌گیری‌ها و ایرادگیری‌های جناحی بستند.
در نهایت، چیزی که می‌تواند به ما کمک کند، همدلی است و دست اتحاد و برادری به هم دادن. هر کسی که بتواند به حل مشکلات کمک کند، باید پای کار بیاید. به جای جست‌وجوی مجرم، باید به دنبال راه حل باشیم. مردم باید امیدوار باشند و مسئولان هم در این شرایط باید به خوبی عمل کنند تا امید به آینده و سرمایه اجتماعی تقویت شود.

آتش تهیه دسیسه‌های بدخواهان را فراهم نکنیم

اسماعیل کوثری
عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس

سخنان رهبر معظم انقلاب در پرهیز دادن مؤکد از طرح ایرادهای سیاسی و اهانت به رؤسا و مسئولان کشور و آنجا که به‌طور ویژه نمایندگان مجلس و دیگران را از داشتن چنین رویه‌ای نهی و منع کردند؛ در پی روزهایی که شاهد نطق‌های احساسی از سوی برخی نمایندگان بودیم ملتزم توجه بیش از پیش من و همکارانم در مجلس شورای اسلامی و صاحبان تریبون در دیگرنهادها نسبت به نوع و شیوه بیان نظرات و انتقادات است. این رهنمودها از سوی رهبری نظام آن هم در روز مبعث پیامبر اسلام و منادی اخلاق، برای همه رهروان مکتب رهایی‌بخش اسلام ناب محمدی تأکیدی برای برحذر داشتن از هر گونه بداخلاقی سیاسی است. بیان انتقاداتی که به جای ابتنا بر دلایل محکم به اتهام زنی، ایرادگیری و سیاسی‌کاری مبتلا است در هیچ زمانی قابل دفاع نیست. چنین رویکردی در بیان انتقادات بویژه در شرایطی که این روزها بر کشور حاکم است شایسته ملاحظه بیشتری است. فراموش نکنیم که بداخلاقی چه در موضع‌گیری نسبت به مسائل سیاسی، اقتصادی و اجتماعی و چه در نقد عملکرد مسئولان پیش چشم جامعه و جوانانی انجام می‌شود که باید نقد و مخالفت مبتنی براخلاق را در رفتار نخبگان و کارگزاران کشور ببینند تا بشود انتظار داشت همین شیوه را در بیان مطالبات و اعتراضات خود به کار گیرند.
در مقابل، مسئولان در قوای مختلف هم باید عملکرد خود را با قانون، منافع مردم و کشور هم جهت کنند و در این مسأله دقت نظر بیشتری داشته باشند تا کار به جایی نرسد که افرادی که تحمل کمتری دارند به بیان نقدهای تند و مخرب یا برخوردهای ناشایست سوق داده شوند. نمی‌شود انکار کرد که ممکن است تصمیمی سبب اعتراض شود. البته به راحتی می‌شود به اعتراضات رسیدگی کرد و به معترضان پاسخ داد. اما مسأله آن است که جرثومه‌های فسادی مانند آمریکا، رژیم صهیونیستی و ایادی سیاسی شان با گسیل نیروهای تروریستی، ایجاد اغتشاش و آشوب را بر محمل اعتراض مردم سوار می‌کنند. این امری است که بارها تکرار شده است و یکی از مهم‌ترین آموزه‌های آن برای ما آن است که با دعواهای جناحی و زیرسوال بردن عملکرد مسئولان به صرف اغراض سیاسی آتش تهیه اجرایی شدن دسیسه‌های دشمنان را در کشورمان فراهم نکنیم.

 دولت را نماد قدرت ملی بدانیم 

محمدصادق جوادی‌حصار
عضو شورای مرکزی حزب اعتماد ملی 

مبعث پیامبر اسلام، حضرت محمد(ص)، در زمانی بود که جامعه بشری و به‌ویژه جامعه عربستان، در شرایطی از تفرق، اختلافات عمیق، خرافات و خشونت عریانی قرار داشت. در آن دوره، جامعه نیازمند یک صدای بلند بود که بتواند انسان‌ها را از تفرق و تبعیض دور کند و به سوی وحدت، همدلی و رحمت هدایت کند. این صدایی بود که بتواند با مؤلفه‌های مخرب اجتماعی و فرهنگی مبارزه کند و تعادل روانی و ارتباطی را در جامعه ایجاد کند. در میان خشونت‌ورزی‌های مرسوم و تفاوت‌های جنسیتی، نژادی و طبقاتی، پیامبر اسلام با یک نگاه جامعه‌نگر و رحمت‌آمیز، مسیری جدید را باز کرد. این پیامبری نه تنها برای جامعه عرب، بلکه برای تمام بشریت بود، چراکه نیازهای عمومی جامعه انسانی در آن زمان، به یک مرجع معتبر، بلندروان و جامعه‌نگر، بیش از هر زمان دیگری احساس می‌شد. اگر بخواهیم از این رویداد الهی الهام بگیریم باید بگوییم صدایی که امروز باید طنین‌انداز شود، صدایی است که نوید رحمت، عطوفت و وحدت می‌دهد. این صدا باید نشان‌دهنده یک روح بلند، مرجع مورد اعتماد و یک نگاه جامعه‌نگر باشد. نگاهی که نیازهای جامعه را ببیند، مشکلات را ارزیابی و راهکارهایی برای بهبود وضعیت ارائه کند. در همین راستا سخنان روز گذشته رهبری می‌تواند در خدمت تقویت انسجام ملی کشور باشد.
 در چند سال گذشته متأسفانه جامعه ما درگیر تزاحمات بین ارکان قدرت و نهادهای مدیریتی کشور شد. کاهش هماهنگی بین قوا، ناهمسویی بین جریان‌های فکری، فرهنگی و اجتماعی و پراکندگی بین کانون‌های تصمیم‌گیر و تصمیم‌ساز، بستری برای ناهماهنگی‌ها و پریشانی‌های مدیریتی فراهم کرد. بنابراین در شرایط کنونی نیازمند هماهنگی بین قوا و ارکان مدیریتی هستیم. به‌ویژه همان‌طور که رهبری فرمودند دولت باید به عنوان نماد قدرت ملی در تمام نظام‌های سیاسی و بین‌المللی مورد توجه و حمایت قرار گیرد. نیروهای انتظامی و امنیتی نیز باید در جهت تقویت دولت مرکزی عمل کنند. پس همه باید نسبت به ارتقای هرم اجرایی کشور بخصوص در شرایط بحرانی توجه داشته باشند.
 چنین دولتی با پشتوانه حمایتی دیگر ارکان قدرت، قطعاً از پراکندگی در مدیریت، تشتت در آرا و نظرات و رفتارهای ناهمخوان به دور خواهد ماند، چراکه دولت باید نشانه‌ای از وحدت رویه، تفکر و اندیشه ملی باشد تا بتواند بر مشکلات فائق آید. یکی دیگر از نشانه‌های انسجام و همدلی، شنیده شدن صدای همه آحاد جامعه است. در کشور باید اجازه دهیم صدای منتقدان به نحوی منطقی و مطلوب شنیده شود. اعتراض به رفتار مدیران و تصمیم‌گیران در قوا باید به شیوه‌ای مقتضی و مناسب ارائه شود. اگر در آن روزی که رهبری فرمودند دانشگاه‌ها باید کرسی‌های آزاداندیشی داشته باشند، به تبع آن در دیگر نهادها و مکان‌ها چنین فضایی فراهم می‌شد، مطمئناً از اعتراضات مردم سوءاستفاده نمی‌شد.

 زمان هر انتقاد باید درنظر گرفته شود

ناصر ایمانی
تحلیلگر سیاسی

سخنان روز گذشته رهبری و رهنمود ایشان درخصوص سران سه قوه و شخص آقای پزشکیان، ناظر بر این بود که دعواهای جناحی، سیاسی و خطی نباید رواج پیدا کند و همه با هم باید در کنار یکدیگر باشیم.
این رهنمودها در راستای این است که برخی، حوادث اخیر را به نوعی می‌خواهند به دولت ربط دهند و حتی مسائل پس از این اعتراض‌ها را هم به قوه قضائیه مربوط می‌دانند. حال صرفنظر از اینکه چنین حرف‌هایی درست باشد یا غلط، مسأله اصلی زمان است. یعنی آن نکته‌هایی که منتقدان و تحلیلگران محترم همواره باید آن را رعایت کنند، مسأله متناسب بودن است؛ موضوع این است که مطلبی که قرار است ادا شود مناسب چه زمانی است.
زمان یک عنصر تعیین کننده است. به این معنا که هم محتوا مهم است و هم نوع ادبیاتی که در آن نقدها و تحلیل‌ها به کار می‌رود. همان‌طور که ارائه راهکار نیز اهمیت دارد. گاهی زمان اقتضای نقدها و یکسری تحلیل‌های تند نیست، بنابراین اگر انتقادی هم وجود دارد بهتر است با ادبیاتی دیگر بیان شود زیرا ممکن است در آن شرایط خاص مورد سوءاستفاده قرار بگیرد.
مثلاً شما فرض کنید که در جنگ تحمیلی هشت ساله ایران و عراق، تمام تصمیماتی که سران نظامی در آن زمان برای تمام عملیات‌ها حمایت می‌شد (مسلماً کسی نمی‌تواند بگوید که صددرصد تصمیمات درست بوده است). اما آیا این اجازه را کسی به خودش می‌داد که به طورعلنی و صریح مسئولان نظامی را در آن زمان مورد انتقاد قرار بدهد؟ مسلماً خیر. زیرا آن موقع زمان ضعف در برابر دشمن و خالی شدن دل مردم نبود. بنابراین فاکتور زمان همواره حائز اهمیت است. نقادان و صاحب نظران می‌توانند از طریق دیگری که قید زمان درآن رعایت شده باشد، یعنی به صورت غیرعلنی صحبت کنند.
 همیشه نباید تمام حرف‌ها به شکل علنی مطرح شود، اگر این واقعیت را بپذیریم که کشور در شرایط بحرانی قرار دارد. در این صورت بسیاری از سازماندهی‌‌هایمان در واقع باید متناسب با این شرایط باشد؛ یعنی سازماندهی‌هایی هم در درون قوه مجریه، قوه قضائیه، نهادهای اطلاعاتی، امنیتی، انتظامی و هم میان صاحب نظران مانند اساتید مختلف، نقادان و تحلیلگران شکل بگیرد تا همگی این واقعیت را درک کنیم که اکنون زمان برخی سخنان و واکنش‌های تند و خاص نیست. با پذیرفتن چنین واقعیتی، طبیعتاً ریشه بسیاری از التهابات حل خواهد شد. اما متأسفانه برخی به گونه‌ای صحبت می‌کنند (در مورد مثلاً رئیس ‌جمهوری محترم یا در مورد دولتی‌ها) که انگار اگر آنها نبودند شرایط عادی می‌بود. درصورتی که اصلاً اینطور نیست.