معاون وزیر جهاد کشاورزی:
پایه تولید گندم را به اراضی دیم می بریم
مجید آنجفی، معاون امور زراعت وزارت جهاد کشاورزی، در نشست بررسی وضعیت تولیدات کشاورزی زراعی کشور عنوان کرد: سالانه حدود ۱۳۰ میلیون تن محصول در بخش کشاورزی کشور تولید میشود که نزدیک به ۸۵ درصد نیاز غذایی کشور را تأمین میکند.
وی افزود: «از این میزان، بیش از ۷۰ درصد مربوط به تولیدات زراعی است؛ یعنی بین ۹۰ تا ۹۷ میلیون تن محصول که در اقلیمهای متنوع و شرایط آب و هوایی مختلف کشور تولید میشود.»
آنجفی با اشاره به تکالیف تعیین شده در قانون برنامه هفتم توسعه اظهار کرد: «طبق برنامه باید ضریب خوداتکایی محصولات اساسی به ۹۰ درصد برسد و در حوزه تأمین روغن نیز باید به ۴۰ درصد نیاز کشور پاسخ دهیم.
اما این اهداف در شرایطی مطرح شده که با محدودیتهای بسیار جدی مواجه هستیم. از سوی دیگر تغییر اقلیم و ناترازیهای موجود، بزرگترین مانع پایداری تولید محصولات کشاورزی است.»
کاهش شدید منابع آب برنامهریزیشده
آنجفی با اشاره به برنامهریزیهای انجامشده برای تأمین آب بخش کشاورزی گفت: «قرار بود در سال ۱۴۱۱ میزان آب قابل برنامهریزی برای بخش کشاورزی ۵۱ میلیارد مترمکعب باشد.
اما وزارت نیرو، امسال همین عدد را اعلام کرد؛ یعنی ما اکنون در شرایطی قرار گرفتهایم که باید با ۵۱ میلیارد مترمکعب آب کار کنیم. در حالی که برنامه امسال ۶۶ میلیارد مترمکعب بود.»
وی اظهار کرد: «با این محدودیت منابع و تکالیف قانونی، تنها راه جبران کمبودها افزایش بهرهوری و ارتقای دانش در بخش کشاورزی است.»
آنجفی با اشاره به اهمیت گندم در سبد غذایی کشور گفت: «کشاورزی ایران، کشاورزی گندم پایه است. در سال ۱۴۰۰ که یکی از دو خشکسالی شدید ۵۱ سال اخیر رخ داد، تنها ۴.۵ میلیون تن گندم تحویل مراکز خرید شد. اما در سال زراعی اخیر، با وجود خشکسالی مشابه و اضافه شدن مشکل ناترازی انرژی، میزان تحویل گندم به حدود ۷ میلیون و ۸۰۰ هزار تن رسید. این افزایش چشمگیر نتیجه اجرای طرح جهش تولید در پنج سال گذشته است.»
وی درباره برنامه پنج ساله آینده تصریح کرد: «هدف ما این است که پایه تولید گندم را از اراضی آبی ـ با توجه به محدودیت شدید منابع آب ـ به سمت اراضی دیم ببریم. حدود ۶ میلیون هکتار اراضی دیمزار در کشور وجود دارد که میتواند بدون نیاز به آبهای سطحی و زیرزمینی، بخش مهمی از نیاز گندم کشور را تأمین کند.»
آنجفی درباره چشمانداز زراعت کشور تأکید کرد: «در کنار گندم و سایر غلات، انواع دانههای روغنی، حبوبات و کشتهای علوفهای نیز در طرح جهش تولید قرار گرفتهاند.
فقط در سال زراعی گذشته، حدود نیم میلیون تن علوفه از اراضی دیم کشور تولید شد؛ آن هم در شرایط خشکسالی شدید. این رقم قابل توجه است و ظرفیت افزایش نیز دارد.»
وی درخصوص تغییرات اقتصادی اخیر اظهار کرد: «با توجه به شرایط جدید و بحث آزادسازی ارز، این امکان فراهم میشود که الگوی کشت با سرعت و کیفیت بیشتری اصلاح شود. وقتی محصولات استراتژیک بر اساس یک پایه اقتصاد آزاد تأمین شوند و دغدغه تأمین آنها کاهش یابد میتوان کشاورزی را به سمت کشتهایی هدایت کرد که صرفه اقتصادی بیشتری برای کشاورز داشته باشند، ارزش صادراتی ایجاد کنند و با منابع آبی کشور سازگار باشند. همچنین در حوزه دانههای روغنی، سالهاست که از حدود ۱۰ درصد خودکفایی فراتر نرفتهایم.
اما اکنون با کشت گیاه روغنی کاملیا در اراضی دیم، میبینیم که بدون نیاز به منابع آبی میتوان یک کشت جایگزین ایجاد و بخشی از نیاز روغن کشور را از این مسیر تأمین کرد.»
وی عنوان کرد: «با توجه به میزان آبی که وزارت نیرو در اختیار بخش کشاورزی قرار داد برنامه تولید را بر اساس همان ۵۱ میلیارد مترمکعب بستیم؛ نه بر اساس ۶۶ میلیارد مترمکعبی که قرار بود تخصیص یابد. با این حال، متعهد شدیم که تولیدات تکلیف شده را محقق کنیم.»

