برسام جنتی
گروه علم و فناوری

نتایج بیش از یک دهه پژوهش در سنگاپور نشان می‌دهد قرار گرفتن کودکان در معرض صفحه نمایش تلویزیون، موبایل و... قبل از دو سالگی، می‌تواند بر رشد مغز آنها تأثیر بگذارد و در نوجوانی با کندی تصمیم‌گیری و افزایش علائم اضطراب آشکار ‌شود.
به گفته پژوهشگران، مغز در دوره نوزادی با بیشترین سرعت، رشد می‌کند و بیش از هر زمان دیگری به عوامل محیطی آسیب‌پذیر است. در این مطالعه، از مغز ۱۶۸ کودک در سنین 4 و نیم سالگی، ۶ سالگی و ۷.۵ سالگی تصویربرداری شد. نتیجه، نشان داد کودکانی که در نوزادی زمان بیشتری را پای صفحه‌ نمایش گذرانده‌اند، با «بلوغ شتاب‌گرفته» در شبکه‌های مغزی و پردازش دیداری و کنترل شناختی مواجهند. دکتر «هوانگ پی» از محققان این پژوهش دراین باره توضیح می‌دهد: « در روند طبیعی رشد، شبکه‌های مغزی به‌تدریج تخصصی می‌شوند اما شبکه‌های مرتبط با بینایی و شناخت در کودکانی که در نوزادی مدت زیادی در معرض صفحه‌نمایش قرار داشته‌اند، خیلی زود و پیش از آنکه ارتباطات کارآمد لازم برای تفکر پیچیده شکل بگیرد، تخصصی شده‌ است. این موضوع می‌تواند انعطاف‌پذیری و تاب‌آوری مغز را محدود کند.» این کودکان در سن ۸.۵ سالگی برای تصمیم‌گیری زمان بیشتری صرف کردند که نشانه‌ کاهش انعطاف شناختی است. همین کودکان در سن ۱۳ سالگی علائم اضطراب بیشتری از خود بروز دادند. این زنجیره یافته‌ها نشان می‌دهد اثرات تماشای صفحه‌نمایش در نوزادی می‌تواند سال‌ها بعد بر رفتار و سلامت روان تأثیر بگذارد.
بر اساس این مطالعه، کودکانی که والدین آنها در سه‌سالگی به‌طور منظم برای آنها کتاب می‌خواندند، کمتر دچار تغییرات نامطلوب مغزی بوده‌اند. پژوهشگران معتقدند کتاب‌خوانی مشترک والدین با نوزادان، تجربه‌ای غنی و تعاملی رقم می‌زند که شامل تعامل دوطرفه، تقویت زبان و پیوند عاطفی و آرامش است. این تحقیق برای اولین‌بار توضیح زیستی می‌دهد که چرا محدود کردن زمان استفاده از صفحه‌نمایش در دو سال اول زندگی تا این اندازه اهمیت دارد و در مقابل، مشارکت فعال والدین، از جمله کتاب‌خوانی مشترک، می‌تواند واقعاً تفاوت ایجاد کند. بنابراین یافته‌های این مطالعه می‌تواند پشتوانه‌ای علمی برای شیوه‌های فرزندپروری باشد.