میترا جلیلی
دبیر گروه علم و فناوری

  
معاون سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال وزارت ارتباطات در نشست خبری اولین نمایشگاه هوش مصنوعی که در کارخانه نوآوری آزادی برگزار شد، هسته اصلی مأموریت این وزارتخانه را توسعه هوش مصنوعی دانست و از اختصاص 1.68 میلیارد دلار سرمایه برای توسعه این فناوری و افزایش سهم اقتصاد دیجیتال از تولید ناخالص داخلی خبر داد.

بازتعریف ساختارهای کنونی
با هوش مصنوعی
 احسان چیت ساز در این باره گفت: این فناوری تنها موجب بهبود فرآیندها نمی‌شود، بلکه ساختارهای موجود را بازتعریف می‌کند.هوش مصنوعی، بازی را عوض نمی‌کند بلکه از مدل کسب و کار گرفته تا بهره‌وری و فرصت‌های کسب و کار، زمین بازی را عوض می‌کند. حتی می‌توان گفت که این فناوری می‌تواند مفهوم شغل را کاملاً متنوع کند و از این منظر، یک جهش بزرگ برای حوزه اقتصاد دیجیتال شکل دهد.
معاون وزیر ارتباطات با اشاره به تلاش جدی مجموعه وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات در دولت چهاردهم برای توسعه هوش مصنوعی، یادآورشد: همان‌طور که این وزارتخانه در دوره‌های گذشته بستر‌گذار از ارتباطات سنتی به پهن‌باند را فراهم کرده، اکنون نیز مأموریت دارد زیرساخت‌های لازم برای هم‌افزایی داده، توان پردازشی و الگوریتم را مهیا کند. چیت ساز با اشاره به مأموریت‌های وزارت ارتباطات برای شکل‌گیری زیست بوم هوش مصنوعی، یکی از این موارد کلیدی را «حکمرانی داده» دانست و از ارائه پیش نویس آن به نهادهای مربوطه خبر داد. او همچنین از تهیه سند «بازارگاه داده» با همکاری وزارت اقتصاد خبر داد تا بتوان چهارچوب «بازارگاه داده» را توسعه داد. به گفته چیت ساز، این بخش نیازمند حضور شرکت‌های بزرگ در حوزه زیرساخت است تا بتوانند هسته اصلی نوآوری را شکل دهند و منابع لازم را برای سرریز کردن در حوزه اقتصاد دیجیتال فراهم کنند.

فعالیت اولین اپراتور هوش مصنوعی
در کشور
 معاون وزیر ارتباطات یادآور شد: در راستای همین مأموریت، شکل‌گیری شرکت‌های بزرگ، اپراتور هوش مصنوعی را در سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی، رگوله کرده‌ایم که با حداقل ظرفیت پردازشی 200پتافلاپس کار خود را آغاز می‌کند و این ظرفیت را سالانه حداقل ۵۰درصد افزایش می‌دهد. چیت ساز از تصویب این چهارچوب در هیأت دولت خبر داد و گفت: «هفته آینده فراخوان شناسایی شرکت‌های متقاضی مشارکت در این حوزه منتشر می‌شود.»
چیت ساز با اشاره به نیاز بالای این بخش به تأمین مالی، یادآور شد: «برای افزایش سهم 4.02 درصد کنونی اقتصاد دیجیتال کشور از تولید ناخالص داخلی به ۱۰درصد، نیازمند جذب حدود ۱۰میلیارد دلارسرمایه هستیم و خوشبختانه با وجود محدودیت‌ها، برای لایه ارتباط و زیرساخت‌های پردازشی، یک میلیارد و 680 میلیون دلار سرمایه تأمین شده که یک میلیارد دلار آن در حوزه ارتباط و ۶۸۰ میلیون دلار آن در حوزه پردازش بوده است.»

«ایران دیجیتال» پیش نیاز توسعه
اقتصاد دیجیتال
چیت ساز در ادامه گفت: «وظیفه ما به عنوان وزارت ارتباطات این بوده که اقتصاد این بخش را پایدار کنیم و برای این منظور هم به سمت خرید تضمینی از ظرفیت اپراتورها حرکت کرده‌ایم تا یک ظرفیت ارزشمند برای این بخش شکل بگیرد.» او ادامه داد: «ازطرف دیگر پلتفرم «ایران دیجیتال» به عنوان بستر تربیت سالانه ۵۰۰هزار نیروی انسانی در حوزه هوش مصنوعی و اقتصاد دیجیتال پیش‌بینی شده و تمام تمرکز ما تأمین سرمایه انسانی مورد نیاز این بخش است.» چیت ساز یادآور شد: «با وجودی که از نظر نیروی انسانی، جزو کشورهای پرظرفیت هستیم اما مطالعات ما نشان می‌دهد متأسفانه به دلیل تأخیر در پرداختن به این موضوع، در چند سال گذشته حدود ۲۷درصد سرمایه انسانی خود را از دست داده‌ایم.» او تأکید کرد: «معتقدیم «ایران دیجیتال»، فرصتی برای تربیت دوباره این سرمایه انسانی است تا ظرفیت آنها را در اختیار اقتصاد دیجیتال قرار دهیم.»

همراهی صندوق نوآوری و شکوفایی
معاون وزیر ارتباطات همچنین از تخصیص منابع مجموعه صندوق نوآوری و شکوفایی به سمت توسعه هوش مصنوعی از زیرساخت تا لایه داده خبر داد و گفت: «این صندوق پذیرای طرح‌های هوش مصنوعی است و درحال حاضر هم طرح‌های بزرگی در دست بررسی قرار دارد و البته برخی از آنها وارد مرحله تخصیص منابع شده‌اند.» او در ادامه گفت: «هدف‌گذاری ما این است که در سال‌های آینده، نیمی از منابع این صندوق به تقویت زیست‌بوم هوش مصنوعی اختصاص یابد.»
معاون وزیر ارتباطات با تشریح اقدامات فنی انجام‌شده گفت: «تمرکز وزارتخانه بر تکمیل تمامی لایه‌های مورد نیاز این فناوری است. در بخش زیرساخت، مذاکرات و همکاری‌هایی با شرکت‌های تراز اول بین‌المللی برای تأمین پردازنده‌ها و شکل‌دهی به یک زنجیره تأمین امن در حال انجام است، چراکه بخش عمده سرمایه‌گذاری‌ها در همین لایه تعریف می‌شود.»
 او افزود: «در حوزه داده و الگوریتم نیز برنامه‌ریزی شده تا با تصویب مأموریت‌های مرتبط در نهادهای مسئول، امکان استفاده از داده‌های بلااستفاده موجود در دستگاه‌های اجرایی فراهم شود و این منابع به موتور محرک توسعه هوش مصنوعی تبدیل شوند.»  اولین نمایشگاه بین‌المللی هوش مصنوعی ۲۲ تا ۲۵ دی ماه در محل نمایشگاه‌های بین‌المللی تهران برگزار خواهد شد.