در حافظه موقت ذخیره شد...
مدیرکل دفتر فنی، مهندسی و هوشمندسازی شبکه توزیع برق تأکید کرد؛
گسترش استفاده از کنتورهای هوشمند؛ انقلاب بزرگ صنعت انرژی دولت چهاردهم
در شرایط فعلی کشورمان وقتی با کمبود برق روبهرو هستیم وزارت نیرو محدودیتهای را برای همه مشترکان اعمال میکند با این حال بد نیست بدانیم با بهرهگیری از فنآوری و تکنولوژیهای نوین، این وضعیت تغییر خواهد کرد و تنها کسانی که عامل ناترازی در شبکه هستند، مشمول محدودیت خواهند شد. در واقع استفاده از کنتورهای هوشمند نقش مهمی در این مسیر دارد؛ این کنتورها قادر هستند، مصرف را برای مشترکانی که الگوی نادرستی دارند، محدود کرده و مصرفکنندگان پرمصرف را ناگزیر کنند تا میزان مصرف برق خود را به سطح معقولی کاهش دهند. برای بررسی بیشتر موضوع به سراغ دکتر «حامد احمدی»؛ مدیرکل دفتر فنی، مهندسی و هوشمندسازی شبکه توزیع آمدهایم تا در این خصوص از وی جویا شویم.
یکی از مهمترین موضوعاتی که در دولت چهاردهم از سوی وزارت نیرو توجه ویژهای به آن شده است، اهمیت موضوع هوشمندسازی است، قاعدتا زمانی که وزارت نیرو با مشکلی بهنام ناترازی مواجه شد، با دو راهکار افزایش تولید و یا مدیریت مصرف روبهرو خواهد شد، بنابراین توجهی که از سوی دولت چهاردهم در این راستا به موضوع مدیریت مصرف شده است بسیار ویژه بوده و تلاش شده است تا این مدیریت مصرف با ابزارهایی که هوشمندسازی در اختیار این حوزه قرار میدهد اتفاق بیافتد که از آن میتوان بهعنوان یکی از اتفاقات خوب در دولت وفاق یاد کرد.
باید گفت اولین موضوعی که دولت چهاردهم د این حوزه مطرح کرد، موضوع محدودسازی مشترکین پرمصرف است که برای اولینبار به آن پرداخته شده است و با استناد به آمار، میزان نصب کنتورهای هوشمند وزارت نیرو در دولت فعلی، نسبت به مدت مشابه در دولت قبل بیش از یک و شش دهم برابر رشد کرده و روند سعودی و رو به بالایی را به خود اختصاص داده است که نگاه مثبت دولت به استفاده از تجهیزات نوین در حوزه هوشمندسازی و استفاده از تجهیزاتی که کمک میکند تا بتوان بحث مدیریت مصرف را بهتر انجام داد.
همچنین در دولت چهاردهم از سوی وزیر محترم نیرو به موضوع هوشمندسازی پستهای توزیع نگاه ویژهای شده که در ادامه یکی از مهمترین موضوعات و دستاوردهایی که مقدمات آن در سال جاری انجام و مصوبات آن گرفته شده و تلاش میشود تا در سال پیشرو بهصورت جدی به آن ورود شود که در این صورت تغییر شگرفی در مدیریت مصرف ایجاد خواهد کرد، موضوع کاربر برق است و اتفاق بسیار مبارکی در این حوزه به شمار میرود که در آن قسمتی از مدیریت حوزه مصرف به کاربرها سپرده خواهد شد تا به این بهانه تعادلی میان وزارت نیرو و مصرفکننده برقرار شود و نتیجه بردبردی از آن حاصل شود.
چرا که دستاورد آن منجر به تبدیل انرژی مولد به انرژی غیرمولد میشود تا صنایع ما کمتر دچار خاموشی شوند. این ظرفیت برای صنایع و مشترکینی که نسبت به مدیریت مصرف اقدام میکنند ایجاد میشوند تا از نفع این موضوع بهرهمند شوند. هرچند ما قبلا نیز این برنامه را داشتیم، اما به علت وجود مشکلات دولتی در این حوزه و محدودیتهایی که ساختارهای دولتی دارند، نمیتوانستیم این برنامهها را کامل اجرا کنیم، اما با مصوبهای که در اسفندماه سال گذشته از سوی دولت به کاربر برق ابلاغ و وزارت نیرو به جد پیگیر عملیاتی شدن آن شد، دست وزارت نیرو را برای استفاده از شرکتهای کاربر باز گذاشت.
همانطور که در مباحث بالا به موضوع هوشمندسازی شبکه توزیع اشاره کردید، بفرمایید که این هوشمندسازی فقط شامل حال شهرهای بزرگ است، یا اینکه شهرستانها، روستاها و مناطق دورافتاده و محروم را نیز پوشش میدهد؟
پاسخ: نگاه به موضوع هوشمندسازی از سوی وزارت نیرو در دولت چهاردهم، نگاه کاملاً متوازنی است، چرا که از سوی وزیر محترم نیرو تأکید شد که اقدامها لازم در این حوزه بهصورت کاملاً هوشمندانه صورت گیرد. در ابتدا نگاه هوشمندسازی بر این مبنا قرار گرفت که مشترکین پرمصرف و مشترکین بزرگی که تاثیرگذاری بیشتری در حوزه مصرف دارند، شامل حال این رویکرد شوند و در کنار آن پستهای توزیع که تا قبل از دولت چهاردهم توجهی به آن نشده است، این ظرفیت را برای آینده ایجاد خواهد کرد که اگر که مشکل ناترازی منجر به خاموشیهای مقطعی شود، دیگر لزومی نخواهد داشت که برق را در محلههای بزرگ را قطع کنیم، بنابراین بهصورت کاملاً هدفمند میتوانیم فقط محلههایی پرمصرف و یا بدمصرف به واسطه این هوشمندسازی مورد بررسی قرار گیرند تا وزارت نیرو به این طریق نتیجهگراتر عمل کند.
موضوع بعدی در این راستا نگاه به مشترکین بدمصرف بود و به این واسطه بنا شد تا اولویت نصب کنتورهای هوشمند با هدف بررسی عملکرد مصرف آنها در کنار سایر مشترکین، به مشترکین بدمصرف تعلق گیرد. در ادامه باید گفت که تجهیزات هوشمندی که میتواند مدیریت مصرف بهتری را انجام دهد، در راستای نگاه و بررسی مشترکین بدمصرف باشد، نه از این نگاه که برق مشترکین مصرف لزوما قطع شود، بلکه شرایطی را فراهم کنیم تا مشترکین بدمصرف و مشترکینی که خارج از الگوهای مصرف در حال استفاده از برق هستند، بتوانند با دانش دقیق تری نسبت به مدیریت خود اقدام کنند. بنابراین نصب کنتورهای هوشمند از سوی وزارت نیرو در این دولت اقدام متوازنی در این حوزه به شمار میرود که تمامی شهرها و استانهای کشور و نیز شرکتهای توزیع با دریافت برنامهریزی و اطلاعات لازم در این حوزه ملزم به نصب کنتور هوشمند برای مشترکین خود شدند.
در ادامه بفرمایید که چه نوآوریهایی برای کنترل مسائل و مشکلات موجود در حوزه انرژی، بخصوص در زمان پیک مصرف از سوی دولت چهارده انجام شده است تا به این طریق نیاز به سرمایهگذاریهای سنگین در نیروگاهها پیکساز کاهش پیدا کنند؟
پاسخ: با توجه به عدم آگاهیرسانی درست و کافی به مشترکین در دولتهای گذشته و نگاه منتقدانهای به حوزه مصرف و و نیز با در نظر گرفتن اینکه میزان مصرف در ایران دوبرابر مصرف جهانی بوده و ارائه انرژی ارزان به مشترکان و دریافت یارانه کمتر در دولتهای گذشته در ایران اجرایی شده است، باعث شده تا مشترکین نیز توجه کمتری به حوزه مدیریت داشته باشند. با در نظر گرفتن این مهم در سال جاری در این زمینه چند برنامه اساسی انجام و منجر به این خواهد شد تا به بحث تولید و مدیریت مصرف کمک کند. در این راستا ظرفیتی ایجاد شد تا مشترکین خانگی امکان این را داشته باشند تا موفق به دریافت تسهیلات شوند و اطمینان لازم درخصوص بازخرید انرژی را داشته باشند و به این طریق نسبت به نصب سیستمهای فتوولتائیک تشویق شوند. از جمله اقدامها دیگری که در حوزه مدیریت مصرف انجام شد این بود که مشترکین بزرگی مانند کشاورزان که تابستان درخصوص مصرف انرژی و مدیریت آن بسیار اذیت میشدند، اقدام به نصب سیستمهای فتوولتائیک کنند تا براساس پروانه خود از برنامههای مدیریت مصرف مثتثنی شدند.
نکته دیگری که در سالجاری منجر به این شد که حوزه مدیریت مصرف با استفاده از تجهیزات هوشمند، هدفمندتر عمل کند، استفاده از هوش مصنوعی بود. در این راستا اقدامهای انجام شد تا با استفاده از ظرفیت کنتورهای هوشمند، توانمندی این کار فراهم شود که چه مقداری از بار یک مشترک منوط به سیستمهای سرمایشی است که دستاورد بسیار مهمی در این حوزه به شمار میرود. در ادامه این ظرفیت به ما کمک کرد تا بتوانیم هزاران دستگاه از ماینرهای غیرمجاز را در کشور شناسایی کنیم. موضوع دیگری که به واسطه نصب کنتورهای هوشمند انجام شد این بود که وزارت نیرو برای اولینبار بتوانیم در حوزه مدیریت مصرف و نیز در حوزه مدیریت خاموشیها، عدالتمندانه رفتار کنیم.
آغاز استفاده از کنتورهای هوشمند و بهویژه نگاه دولت چهاردهم به این مهم از چه زمانی و به چه میزان بوده است؟
پاسخ: هر چند آغاز استفاده از کنتورهای هوشمند در ایران، به دولتهای قبل بازمیگردد، اما نگاه ویژهای که دولت چهاردهم به موضوع سیستمهای هوشمند و استفاده از این ظرفیتها در حوزه مدیریت شبکه و مدیریت بار دارد، نگاهی نو و تازه در این حوزه است و در این راستا از سوی وزارت نیرو اقدامها گستردهای نیز انجام شده است تا استفاده از تجهیزات هوشمند در شبکه برقی کشور، توسعه بیشتری داشته باشند و به این طریق مدیریت بار در وزارت نیرو به شکل بهتری انجام شود.
با توجه به مشکلات موجود درزمینه مدیریت انرژی، بخصوص در فصل گرم سال، فنآوری هوشمند درخصوص پایداری انرژی چه سهم و جایگاهی را به خود اختصاص داده است؟
پاسخ: باید گفت سهم ما از مدیریت پایداری انرژی با استفاده از کنتورهای هوشمند، صد درصدی بوده و در فصل گرم سال چه در حوزه توزیع و چه در حوزه انتقال تمام مدیریتها از ظرفیت سیستمهای هوشمند اتفاق افتاده است. چراکه در غیر این صورت وزارت نیرو در بخشهای مختلف ائم از کشاورزی، صنایع، تجاری، مشترکین خانگی و... موفق به مدیریت مصرف انرژی در کشور نمیشد و چه بسا ایران نیز مانند بسیاری از کشورهای اروپایی شاهد قطعیهای بسیار طولانی مدت میشد. بنابراین باید گفت که استفاده از کنتورهای هوشمند با این وسعت از سوی وزارت نیرو در دولت چهاردهم، دستاورد بسیار مهمی به شمار میرود.
موضوعاتی که در مطالب فوق به آن اشاره کردید تا چه میزان برای کشور صرفهجویی اقتصادی بههمراه داشته است؟
با اشاره به نورمهای جهانی باید بگویم که سرمایهگذاری در حوزه مدیریت مصرف، حدوداً یک دهم سرمایهگذاری در بخش تولید است. یعنی شما هر میزان در حوزه مدیریت مصرف سرمایهگذاری کنید، یک دهم هزینه بخش تولید را پرداخت میکنید، اما شاهد همان دستاورد خواهید بود.
درست است که ما شاهد خاموشیهای مکرر بودیم اما استفاده از سامانههای هوشمند در وزارت نیرو زمینهساز پایداری سامانههای انرژی در کشور شد.
در سال جاری مدلی که برای طراحی مدیریت مصرف طراحی شد، وزارت نیرو فقط در حوزه هوشمندسازی که به واسطه هدفگذاری دقیقی که اتفاق افتاد، در حدود بیست همت صرفهجویی داشتیم. لازم به ذکر است که برای سال پیشرو نیز در حوزه هوشمندسازی برنامههای متنوع و مدونی شکل گرفته است تا بتوانیم در این حوزه برای رسیدن به موضوع مدیریت مصرف و تحولی که در حوزه مدیریت مصرف با حکمرانی هوشمندسازی شکل خواهد گرفت، نقش مؤثرتری را در کمک به مدیریت بار شبکه ایفا کنیم.
وزارت نیرو در دولت چهاردهم، چگونه با اصلاح ساختار تعرفههای انرژی در حوزههای مختلف به بهینهسازی مصرف کمک کرده است و یا باعث جذب سرمایهگذاری از سوی بخش خصوص ی شده است؟
پرسش: هر چند از سالیان گذشته یک سری اقدامهای مثبت در این زمینه شکلگرفته بود، اما در دولت چهاردهم تقویت شد و قطعاً در سال آینده شاهد نتایج بهتری در حوزه نیرو از سوی وزات نیرو خواهیم بود. موضوع دیکر موضوع راهاندازی بازارهای بورس است که در این راستا وزارت نیرو اقدام به راهاندازی بازار بورس آزاد و بورس سبز کرد.
این امر ظرفیتهایی را ایجاد میکند که علاوه بر نظام تعرفهگذاری که شاهد تغییراتی در آن بودیم؛ همچنان نسبت به استانداردهای جهانی اختلاف قابل توجهی را در بازه تعرفههای مصرف تجربه میکنیم، اما ایجاد بازارهای بورس کمک بسیار زیادی به بخش سرمایهگذاری و جذب بخش خصوصی در این حوزه کرد و این اطمینان به سرمایهگذار داده شد که اگر در حوزه مدیریت مصرف یا... سرمایهگذاری کند، میتواند آن را به قیمتی رقابتی که هزینههای خود را پوشش میدهد، در بورس عرضه کند. از سویی دیگر بخش صنعت کشور نیز اگر از بازار بورس آزاد اقدام به خرید انرژی کند سود قابل توجهی از آن را نصیب خود خواهد کرد.
توانیر تا به امروز تمام تلاش خود را به کار بسته است تا به این حوزه پایبند باشد؛ علارقم اینکه میتوانست از تعهدات خود شانه خالی کرده و براساس قوانین تعریف شده در شرایط ناترازی بتواند بخشی از این تعهدات را انجام ندهد. اما با ارجنهادن به حقوق مشترکان تحت هر شرایطی و با نگاه معنادار و مهم وزارت نیرو به این حوزه، به تمامی تعدات خود پایبند مانده و جامه عمل پوشاند.
اتفاق دیگری که در دولت وفاق از سوی وزارت نیرو رخ داد این است که افرادی که از بازار آزاد بورس اقدام به خرید انرژی کردند، شامل برنامههای مدیریت مصرف نشدند که این مهم در سال آینده نیز توسعه خواهد یافت.
بنابراین سرمایهگذاری که در حوزه تولید، تجــدیـــدپذیــرهــا و... ســرمایهگــذاری میکنــد، دغدغــهای درخصوص خریداری انرژی خود از سوی وزارت نیرو و... نخواهد داشت، چرا که این شرایط کاملاً رقابتی و بر پایه عرضه و تقاضا شکل گرفته است
