معاون وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در گفت‌و‌گو با روزنامه ایران تشریح کرد

چتر حمایتی دولت بر سر معیشت

اجرای کامل طرح کالابرگ، سالانه 96 همت اعتبار نیاز دارد

طرح کالابرگ در حالی وارد هشتمین دوره اجرای خود شده و همچنان ادامه دارد که افزایش شمار مشمولان، محدودیت منابع بودجه‌ای و کاهش درآمدهای پیش‌بینی‌شده، تأمین اعتبار این طرح را با چالش جدی مواجه کرده است. تعداد مشمولان کالابرگ از حدود ۷۲ میلیون و ۵۰۰ هزار نفر در ابتدای اجرای طرح به حدود ۸۷ میلیون و ۵۰۰ هزار نفر رسیده و برای پرداخت اعتبار یک‌میلیون‌تومانی به هر فرد، سالانه حدود ۹۶ همت منابع نیاز است؛ با این حال، به گفته مسئولان، بخشی از منابع پیش‌بینی‌شده به دلیل شرایط جنگ و کاهش تحقق درآمدهای نفتی و سایر منابع، تأمین نشده است. در همین شرایط، تسویه حساب با فروشگاه‌های طرف قرارداد نیز با تأخیر مواجه شده و دولت در حال بررسی راهکارهایی برای جبران کسری منابع و تأمین اعتبار طرح است. با وجود این محدودیت‌ها، وزارت رفاه اعلام کرده که کالابرگ متوقف نشده و اعتبار یک‌میلیون‌تومانی مشمولان همچنان برقرار است؛ با اینکه زمان‌بندی شارژ اعتبار نیز برای جلوگیری از ازدحام در فروشگاه‌ها تغییر کرده است. همزمان، موضوع افزایش مبلغ کالابرگ در دولت در دست بررسی است، اما اجرای آن به تأمین منابع جدید وابسته خواهد بود. در کنار کالابرگ، طرح‌های حمایتی دیگری مانند پرداخت ماهانه دو میلیون تومان به ازای هر کودک در قالب «کارت امید مادر»، حمایت از حدود ۲۶۲ هزار کودک مبتلا به سوءتغذیه و پیگیری اجرای مجدد طرح «یسنا» برای حمایت از مادران باردار نیز در دستور کار وزارت رفاه قرار دارد. یعقوب اندایش معاون رفاه و امور اقتصادی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در گفت‌و‌گو با «ایران» از طرح‌های حمایتی دولت در این حوزه سخن گفت که در ادامه مشروح آن را می‌خوانید.

 سوال اول ما در خصوص کالابرگ است. طرح مهمی که سال گذشته اجرا شد و همچنان ادامه دارد. ابتدا درباره روند اجرای طرح کالابرگ و آخرین وضعیت آن توضیح بفرمایید.
در مورد کالابرگ، تاکنون هشت دوره کالابرگ در قالب طرح جدید با عنوان «طرح تضمین امنیت غذایی و بهبود معیشت مردم» اجرا شده است. این طرح با اعتبار یک میلیون تومان به ازای هر نفر آغاز شد. اجرای طرح از ۱۵ دی‌ماه سال گذشته آغاز شد و بر اساس آیین‌نامه تضمین امنیت غذایی، همه افرادی که در آن زمان یارانه‌بگیر بودند، همچنین کارمندان، بازنشستگان و افرادی که یارانه دریافت نمی‌کردند اما درخواست مشمول شدن داشتند، در نظر گرفته شدند. در ابتدا حدود ۷۲ میلیون و ۵۰۰ هزار نفر مشمول طرح بودند. پس از آن، اطلاعات کارمندان و بازنشستگان را از دستگاه‌های مربوط دریافت کردیم و به این تعداد اضافه شدند. بخش دیگری نیز مربوط به افرادی بود که اساساً یارانه دریافت نمی‌کردند. برای این افراد فراخوان دادیم و اعلام کردیم کسانی که ساختار خانوارشان نزد ما مشخص است، از طریق سامانه حمایت یا نرم‌افزار شمیم درخواست خود را ثبت کنند. با ثبت کد ملی سرپرست خانوار، فرد در نوبت قرار می‌گرفت. اما گروهی از افراد اساساً ساختار خانوارشان نزد سازمان مشخص نبود. برخی از آنها در سال‌های ۱۳۹۲ و ۱۳۹۳ داوطلبانه از دریافت یارانه نقدی انصراف داده بودند و برخی نیز هیچ‌گاه در کشور یارانه دریافت نکرده بودند؛ بنابراین اطلاعات خانوارشان ثبت نشده بود. برای این افراد اعلام کردیم که به سامانه هدفمندی یارانه‌ها مراجعه کنند، اطلاعات خود را تکمیل و درخواست یارانه نقدی را ثبت کنند. بدین ترتیب اگر اعضای خانواده در سامانه وجود داشتند، اطلاعات را تأیید می‌کردند و اگر عضوی وجود نداشت، از طریق سامانه ثبت احوال امکان اضافه کردن عضو جدید فراهم بود. ثبت احوال اطلاعات را بررسی می‌کرد و نهایتاً این اطلاعات را به صورت ماهانه برای ما ارسال می‌کرد. این فرآیند طبیعتاً پیچیده بود و نیازمند هماهنگی میان ثبت احوال، سازمان هدفمندی یارانه‌ها و سامانه‌های مربوط بود. برای پاسخگویی به مردم نیز نیروهایی را در مرکز تماس مستقر کردیم و امکان مراجعه و ثبت اطلاعات در سامانه هدفمندی فراهم شد. در ابتدا یک ماه برای ثبت‌نام فرصت داده بودیم، سپس این زمان را به دو ماه افزایش دادیم و با توجه به شرایط جنگ، حتی تا بیستم فروردین‌ماه نیز فرصت ثبت‌نام ادامه پیدا کرد. در نتیجه، تعداد مشمولان از حدود ۷۲ میلیون و ۵۰۰ هزار نفر به حدود ۸۷ میلیون و ۵۰۰ هزار نفر رسید؛ یعنی حدود ۱۶ میلیون نفر به جمع مشمولان اضافه شدند.

 پس از اضافه شدن این افراد، پرداخت کالابرگ چگونه ادامه پیدا کرد؟ بالاخره اعتباری که برای این طرح در نظر گرفته شده بود، محدود بود.
تا آن زمان، اعتبار چهار ماه را یکجا پرداخت کردیم و پس از آن، دوره پنجم از ۱۵ اردیبهشت‌ماه آغاز شد. منابع این طرح در بودجه سال ۱۴۰۵ پیش‌بینی شده بود. در جدول ۱۴ و ردیف ۲۰۷، حدود ۹۶ همت برای ادامه طرح در ۱۱ ماه سال در نظر گرفته شده بود؛ البته اینکه این منابع به طور کامل قابل تحقق باشند، موضوع دیگری است. از دید سازمان برنامه و بانک مرکزی، این منابع در عمل به طور کامل قابل تحقق نیست و تقریباً با نیمی کسری عملیاتی مواجه هستیم. یکی از منابع مهمی که در نسخه اولیه پیش‌بینی شده بود، دو درصد مالیات بر ارزش افزوده بود که در مرحله بررسی مجلس حذف شد و به این دلیل نیز حدود ۴۵۰ همت از این محل حذف اعتبار داشتیم. در نهایت مقرر شد منابع دیگری مانند صادرات فرآورده‌های نفتی، فروش گاز به پتروشیمی‌ها و منابع مربوط به هدفمندی یارانه‌ها تأمین شود؛ اما با وقوع جنگ، این منابع نیز با کسری مواجه شدند. در حوزه فروش گاز به پتروشیمی‌ها، به دلیل شرایط جنگ، فروش به طور کامل انجام نشد و حدود ۵۰ درصد کسری ایجاد شد. در مورد فرآورده‌های نفتی نیز حدود ۳۵ درصد منابع محقق شده است. بنابراین از نظر عملیاتی، منابع مورد نیاز کالابرگ با کسری مواجه شده است.

برای جبران کسری منابع کالابرگ 
چه پیشنهادهایی مطرح شده است؟
ما چند پیشنهاد ارائه کرده‌ایم. یکی از آنها استفاده از ظرفیت ماده ۴۵ قانون مالیات بر ارزش افزوده است. بر اساس این ماده، مالیاتی که افراد تحت پوشش نهادهای حمایتی مانند کمیته امداد و بهزیستی و همچنین نیازمندان پرداخت می‌کنند، باید به خودشان بازگردانده شود. حدود ۱۲ میلیون نفر تحت پوشش کمیته امداد و بهزیستی هستند و گروهی از نیازمندان نیز در این طرح قرار می‌گیرند. البته اجرای این موضوع نیازمند سامانه و آیین‌نامه مناسب است. آیین‌نامه‌ای که در سال‌های گذشته نوشته شده، در عمل قابل اجرا نیست و بانک مرکزی و سازمان امور مالیاتی نیز تاکنون نتوانسته‌اند آن را اجرا کنند؛ بنابراین از نظر اجرایی پیچیدگی‌هایی دارد. پیشنهاد دیگر این بود که از محل واردات یک میلیارد دلار خودرو، با توجه به تعرفه ۱۰۰ درصدی، منابعی حدود ۱۵۰ همت ایجاد و برای کالابرگ اختصاص داده شود. چند پیشنهاد دیگر نیز مطرح شده که هنوز به نتیجه نهایی نرسیده است.

 در حال حاضر منابع مورد نیاز کالابرگ تا چه میزان تأمین می‌شود؟
برای اجرای کامل طرح، حدود ۹۶ همت در سال مورد نیاز است؛ یعنی برای پرداخت ماهانه یک میلیون تومان به هر فرد. طبق جزء ۳ ماده ۶۷ آیین‌نامه اجرایی بودجه، بانک مرکزی باید ارزهای حاصل از سهم دولت، از جمله درآمدهای نفتی را از وزارت نفت وصول کند و ریال آن را مازاد بر نرخ ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومان و بر اساس نرخ بازار مبادله، در اختیار وزارت رفاه برای اجرای کالابرگ قرار دهد. اما به دلیل شرایط جنگ و محدودیت‌ها، منابع وصول‌شده کمتر از میزان مورد نیاز بوده است. بعد از خردادماه نیز نتوانستیم منابع را به طور کامل تأمین کنیم. برای مثال، از حدود ۸۷.۵ همت مورد نیاز، نهایتاً حدود ۶۰ همت توسط بانک مرکزی برای اصل کالابرگ تأمین شده و مابقی باید از منابع دیگری تأمین شود. اخیراً دولت تصویب کرده است که از حساب پشتیبان خزانه نیز مقداری تخصیص داده شود تا بتوانیم تسویه حساب با فروشگاه‌ها را انجام دهیم. با وجود این مشکلات، طرح کالابرگ همچنان ادامه دارد و همان افرادی که مشمول هستند، اعتبار یک میلیون تومانی خود را دریافت می‌کنند.

اخیراً بحثی هم در خصوص عدم تسویه حساب با فروشگاه‌ها مطرح شد. تسویه حساب با فروشگاه‌هایی که در طرح کالابرگ مشارکت دارند، در ابتدای اجرای طرح، تقریباً به روز بود. چرا چنین مشکلی به وجود آمد؟
در این خصوص ما اعلام کرده‌ایم که تسویه حساب با فروشگاه‌ها حدود سه تا چهار هفته زمان می‌برد. با توجه به منابعی که در تابستان به دست ما می‌رسد، یعنی حدود ۶۰ همت در هر ماه و افزایش آن به حدود ۸۰ همت از ابتدای پاییز، تلاش می‌کنیم روند تسویه حساب‌ها را بهتر و سریع‌تر کنیم. در حال حاضر نیز تلاش ما این است که تسویه‌ها در حدود دو هفته انجام شود. البته در مقاطعی به دلیل مشکلات بانکی، از جمله خطا در شماره شبا یا برگشت پرداخت‌ها از بانک مقصد به بانک مبدأ، برخی تسویه‌ها با تأخیر مواجه شد. بدین ترتیب این موارد دوباره در صف پرداخت قرار گرفت و مجدداً پرداخت شد. بنابراین فروشگاه‌های طرف قرارداد مطمئن باشند که مطالبات آنها پرداخت خواهد شد و مشکلی از این بابت وجود ندارد.

 آیا برای تولیدکنندگانی که کالاهای مشمول کالابرگ را تولید می‌کنند، تسهیلات یا اعتبار خاصی در نظر گرفته شده است؟
به طور مستقیم اعتبار خاصی به تولیدکنندگان نداده‌ایم، اما پایداری بازار برای آنها خودش یک نوع اعتبار محسوب می‌شود. وقتی مشتری را از طریق طرح کالابرگ به سمت تولیدکنندگان و فروشگاه‌های عرضه‌کننده کالاهای مشمول هدایت می‌کنیم، در واقع مشتری پایداری برای آنها ایجاد می‌شود. در ابتدا ۱۱ قلم کالا در طرح کالابرگ قرار داشت، اما بعداً محصولات کشاورزی، میوه، سبزیجات و اقلام دیگری نیز اضافه شدند. بنابراین هر تولیدکننده‌ای که این کالاها را تولید کند، بدون توجه به برند یا نام تولیدکننده، امکان فروش محصولات خود در قالب کالابرگ را خواهد داشت. این موضوع برای فروشگاه‌ها نیز اهمیت دارد؛ زیرا فروشگاه‌های مشارکت‌کننده مشتری پایداری دارند که به صورت مستمر به آنها مراجعه می‌کنند.

 استقبال فروشگاه‌ها از طرح کالابرگ چگونه بوده است؟
استقبال خوبی صورت گرفته است. در حال حاضر حدود ۸۵ درصد فروش ما از طریق فروشگاه‌های خرد و حدود ۱۵ درصد از طریق فروشگاه‌های زنجیره‌ای انجام می‌شود. وقتی طرح تضمین امنیت غذایی اجرا شد، حدود ۲۶۰ هزار پایانه فروش در طرح فعال بود، اما اکنون این تعداد به بیش از ۶۰۰ هزار پایانه رسیده است. بخش عمده پایانه‌های جدید نیز مربوط به فروشگاه‌های خرد بوده است. بنابراین در سراسر کشور توزیع جغرافیایی مناسبی ایجاد شده و مردم در نقاط مختلف امکان استفاده از کالابرگ را دارند.

 با توجه به تأخیر در افزایش اعتبار کالابرگ، آیا مردم همچنان به این قول دولت امیدوار باشند؟
فعلاً مبلغ کالابرگ یک میلیون تومان است و موضوع افزایش آن در دولت در حال بررسی است؛ اما افزایش مبلغ منوط به تأمین منابع است. رئیس‌جمهوری بارها دستور داده‌اند که منابع مورد نیاز به هر شکل ممکن تأمین شود تا برای معیشت مردم در قالب کالابرگ اختصاص پیدا کند. بنابراین به محض اینکه با وجود شرایط جنگ، محدودیت‌ها و کسری منابع، منابع جدیدی پیدا شود، حتماً در قالب کالابرگ به مردم اختصاص خواهد یافت.

 با توجه به محدودیت‌های بودجه‌ای، منابع مورد نیاز طرح کالابرگ چگونه تأمین خواهد شد؟ آیا به این نکته توجه می‌شود که تأمین منابع، تورم‌زا نباشد؟
دولت به‌طور جدی به دنبال این است که منابع مورد نیاز کالابرگ از محل منابع پولی و با افزایش پایه پولی تأمین نشود. به عبارت دیگر، قرار نیست بانک مرکزی صرفاً با ایجاد پول جدید، منابع مورد نیاز کالابرگ را تأمین کند؛ زیرا این اقدام بدون پشتوانه می‌تواند موجب افزایش نقدینگی و در نهایت ایجاد تورم شود. دولت نیز به همین دلیل تأکید کرده است که افزایش اعتبار کالابرگ نباید از محل منابع پولی و به شکلی انجام شود که در آینده هزینه آن از طریق تورم به مردم تحمیل شود. البته با توجه به محدودیت‌های بودجه‌ای، شرایط جنگ و محاصره و همچنین ضرورت تأمین هزینه‌های مهمی مانند حقوق کارکنان دولت، پرداخت حقوق بازنشستگان و سایر هزینه‌های ضروری، ممکن است در برخی موارد دولت ناچار به استفاده محدود از ظرفیت بانک مرکزی شود. با این حال، اگر چنین اقدامی انجام شود، باید کاملاً مدیریت‌شده باشد؛ به‌گونه‌ای که منابع ایجادشده در کوتاه‌ترین زمان ممکن از چرخه پولی خارج شود و آثار تورمی آن به حداقل برسد.

 چرا زمان‌بندی شارژ کالابرگ تغییر کرده است؟
پیش از این، شارژ کالابرگ در یک بازه حدود ۱۵ روزه انجام می‌شد و حدود ۸۵ درصد مردم در همین ۱۵ روز خرید خود را انجام می‌دادند که این موضوع باعث ایجاد ترافیک بالا در فروشگاه‌ها و فشار برای تأمین کالا می‌شد. به همین دلیل تصمیم گرفتیم زمان‌بندی خرید را بر اساس انتهای کد ملی و در چند گروه انجام دهیم تا خریدها توزیع شود و فروشگاه‌ها نیز فرصت بیشتری برای تأمین کالا داشته باشند. این تغییر به معنی حذف اعتبار یا تضییع حق هیچ فردی نیست.

 گروه‌های مختلف در چه زمان‌هایی می‌توانند از اعتبار خود استفاده کنند؟
گروه اول شامل حدود ۴۰ میلیون نفر، یعنی افراد دارای کد ملی صفر تا ۲ و خانوارهای تحت حمایت، از پانزدهم ماه امکان استفاده از اعتبار را دارند. گروه دوم که حدود ۲۷ میلیون نفر هستند، با کدهای ملی گروه بعدی از بیست‌وپنجم ماه می‌توانند خرید خود را انجام دهند. گروه سوم نیز حدود ۲۰ میلیون نفر هستند که با کدهای ملی ۷ تا ۹، در پنجم ماه بعد شارژ می‌شوند. نکته مهم این است که شارژ پنجم ماه مربوط به اعتبار ماه قبل است. بنابراین مردم نباید تصور کنند که این مبلغ مربوط به ماه جدید است یا دولت یک ماه پرداخت را عقب انداخته است. برای مثال، اگر مرحله‌ای در پنجم فروردین انجام شود، مربوط به اعتبار اسفند است و اعتبار فروردین در آن لحاظ نشده است.

 موضوع افراد ثبت‌شده به عنوان مقیم 
خارج از کشور چیست؟ فراخوان جدیدی برای این گروه صادر کرده‌اید. 
در این مورد توضیح می‌دهید؟
در اطلاعات فراجا حدود ۳ میلیون و ۷۰۰ هزار نفر به عنوان مقیم خارج از کشور شناسایی شده‌اند. مقصود از مقیم خارج، فردی است که از کشور خارج شده و بازگشت او در سیستم فراجا ثبت نشده است. با این حال ممکن است فردی به کشور بازگشته باشد اما ورود او در سیستم ثبت نشده باشد؛ بویژه در مواردی که ورود از مرز زمینی انجام شده و اطلاعات در سامانه ثبت نشده است. به همین دلیل نمی‌خواستیم این افراد را به صورت ناگهانی از دریافت یارانه یا حمایت‌های مربوط حذف کنیم. از دوازدهم مردادماه برای این افراد فراخوان داده شده است. افرادی که پیامک دریافت کرده‌اند باید به دفاتر منتخب پیشخوان دولت مراجعه کنند. در این دفاتر هویت فرد، محل سکونت و اطلاعات مربوط به اقامت او بررسی می‌شود. اطلاعات محل سکونت نیز باید در سامانه املاک و اسکان ثبت شده باشد. برای احراز هویت، در صورت امکان از اثر انگشت استفاده می‌شود و در مواردی نیز احراز هویت از طریق چهره انجام خواهد شد. ضمناً همه اعضای خانوار نیاز نیست به دفتر پیشخوان مراجعه کنند، فقط  فردی که در اطلاعات فراجا به عنوان مقیم خارج ثبت شده است باید مراجعه کند. افراد بزرگسال باید شخصاً مراجعه کنند. افراد زیر ۱۵ سال نیز باید همراه سرپرست خود و با ارائه مدارک لازم مراجعه کنند.

 اگر فردی برای اصلاح اطلاعات مراجعه کند، تکلیف یارانه یا کالابرگ معوق او چه خواهد شد؟
فعلاً برای این افراد اعتبار مردادماه را معوق کرده‌ایم، نه اینکه آنها را حذف کنیم. پس از اینکه فرد به دفتر منتخب مراجعه و اطلاعات او تأیید شد، اطلاعات از طریق دفتر پیشخوان برای ما ارسال می‌شود و پرداخت‌های معوق او نیز انجام خواهد شد. بنابراین افرادی که واقعاً در کشور حضور دارند، نگران از بین رفتن حق خود نباشند؛ فقط لازم است برای اصلاح اطلاعات همکاری کنند. تأکید می‌کنیم که در پیامک‌ها لینک ارسال نمی‌شود. فهرست دفاتر منتخب از طریق فراخوان رسمی منتشر شده و افراد می‌توانند از طریق آن، نزدیک‌ترین دفتر منتخب را پیدا کنند. همچنین قرار است از طریق کد دستوری و سامانه حمایت امکان استعلام فراهم شود. کد دستوری اعلام‌شده این است: ستاره ۵۰۰ ستاره ۱۴۶۳ مربع. فرد می‌تواند با وارد کردن کد ملی بررسی کند که آیا در اطلاعات مربوط به اقامت خارج از کشور قرار گرفته است یا خیر.

 موضوع شناسایی خانوارها در گروه‌های اقتصادی به کجا رسیده است؟
ما در وزارت رفاه موضوع شناسایی افراد در سه گروه اقتصادی «پایین، متوسط و بالا» را در دولت پیگیری می‌کنیم. حدود هشت یا نه جلسه با حضور وزرا، وزارت رفاه، سازمان برنامه و بودجه، مرکز آمار و دستگاه‌های دیگر برگزار شده و موضوع به مرحله خوبی رسیده است. اکنون پیشنهاد نهایی برای دولت ارسال شده تا دولت درباره آن تصمیم‌گیری کند.

 اگر فردی نسبت به گروه اقتصادی تعیین‌شده برای خود اعتراض داشته باشد، چه اقدامی می‌تواند انجام دهد؟
اگر فردی معتقد باشد در گروه اقتصادی بالاتر قرار گرفته، در حالی که از نظر وضعیت مالی در گروه متوسط یا پایین قرار دارد، می‌تواند درخواست خود را ثبت و وضعیت اقتصادی خود را به صورت خوداظهاری اعلام کند. این خوداظهاری مبنای بررسی قرار خواهد گرفت، اما به این معنا نیست که صرفاً با اعلام فرد، گروه اقتصادی او تغییر می‌کند. برای مثال، اگر فردی در گروه اقتصادی بالا قرار گرفته باشد و اعلام کند که در واقع در گروه متوسط یا پایین قرار دارد، اطلاعات او توسط دستگاه‌های مربوط و بر اساس داده‌های موجود، از جمله اطلاعات بانکی و سایر اطلاعات اقتصادی، بررسی خواهد شد. پس از بررسی مشخص می‌شود که آیا فرد واقعاً شرایط قرار گرفتن در گروه اقتصادی پایین‌تر را دارد یا خیر. البته برای خوداظهاری نادرست نیز ضمانت‌های قانونی در نظر گرفته شده است. اگر مشخص شود فرد اطلاعات نادرست ارائه کرده و عمداً وضعیت اقتصادی خود را به شکل غیرواقعی اعلام کرده است، مطابق قوانین مربوط، امکان اعمال مجازات وجود دارد. از جمله این موارد می‌توان به قطع یارانه یا کالابرگ و همچنین استرداد مبالغی که پیش از این به فرد پرداخت شده است، اشاره کرد. بنابراین خوداظهاری باید بر اساس اطلاعات واقعی و دقیق انجام شود؛ زیرا اطلاعات اعلام‌شده با داده‌های موجود در دستگاه‌های مختلف تطبیق داده خواهد شد.
  در مورد طرح رفع سوءتغذیه و آخرین آمار افراد تحت پوشش توضیح می‌دهید؟
 طرح رفع سوءتغذیه چند سال است که اجرا می‌شود. در حال حاضر حدود ۲۶۲ هزار کودک زیر پنج سال دچار سوءتغذیه تحت پوشش این طرح قرار دارند. در گذشته حدود ۱۸۶ هزار نفر شناسایی شده بودند، اما افزایش این تعداد به ۲۶۲ هزار نفر لزوماً به معنی افزایش واقعی سوءتغذیه در کشور نیست. وزارت بهداشت در شهرستان‌ها و روستاها پایش و رصد دقیق‌تری انجام داده و افراد بیشتری را شناسایی کرده است. در گذشته در برخی مناطق حتی آمار صفر ثبت شده بود که نشان می‌داد پایش و شناسایی به اندازه کافی دقیق انجام نشده است. بنابراین افزایش آمار فعلی بیشتر ناشی از دقیق‌تر شدن فرآیند شناسایی و پایش است. برای افراد کم‌برخوردار مبلغ حمایت به ۲ میلیون تومان افزایش پیدا کرده و برای گروه‌هایی با وضعیت اقتصادی متوسط یک میلیون و ۲۰۰ هزار تومان پرداخت می‌شود. پرداخت‌ها به صورت مستمر ادامه خواهد داشت و برای این طرح در بودجه امسال حدود ۸.۱ همت اعتبار در نظر گرفته شده است.

 طرح دیگری که از ابتدای امسال به اجرا درآمد، طرح کارت امید مادر بود. این طرح برای چه کودکانی اجرا می‌شود؟
طرح کارت امید مادر از امسال آغاز شده و برای کودکانی است که از اول فروردین ۱۴۰۵ به بعد متولد شده‌اند. این حمایت فارغ از اینکه خانواده در کدام گروه اقتصادی قرار داشته باشد، به مادر کودک تعلق می‌گیرد. به ازای هر کودک، ماهانه ۲ میلیون تومان به حساب مادر واریز می‌شود. اگر خانواده‌ای دوقلو هم داشته باشد، مبلغ حمایت برای دو کودک محاسبه و در مجموع دو برابر خواهد شد.

 این اعتبار برای چه کالاهایی قابل 
استفاده است؟
این حمایت به صورت اعتبار کالابرگی است و علاوه بر اقلام کالابرگی، پوشک و شیرخشک نیز مشمول آن می‌شوند. با داروخانه‌های طرف قرارداد نیز همکاری داریم تا این اقلام در اختیار خانواده‌ها قرار گیرد.

 خانواده‌ها برای دریافت کارت امید مادر 
باید ثبت‌نام کنند؟
خیر. نیازی به مراجعه یا تماس با جایی نیست. تنها کافی است کودک متولد سال ۱۴۰۵ باشد و برای او شناسنامه صادر شود. ثبت احوال در پایان هر ماه اطلاعات تولدها را به صورت خودکار برای ما ارسال می‌کند و کودک در فهرست مشمولان قرار می‌گیرد. حتی اگر اطلاعات کودک با تأخیر به دست ما برسد، پرداخت‌های مربوط به ماه‌های گذشته نیز انجام خواهد شد. این حمایت به صورت مستمر تا دو سالگی کودک، یعنی ۲۴ ماهگی ادامه خواهد داشت.

 یکی از طرح‌های حمایتی وزارتخانه، طرح یسنا است. آخرین وضعیت اجرای طرح یسنا در سال گذشته و جاری چگونه است؟
طرح یسنا مربوط به حمایت از مادران باردار است و در سال گذشته چهار مرحله از آن اجرا شد. امسال در حوزه جوانی جمعیت، موضوعات مختلفی از جمله بیمه زنان دارای بیش از سه فرزند، بیمه روستایی و عشایری و همچنین حمایت مربوط به مرخصی زایمان مطرح است. در مجموع حدود ۸ همت منابع برای این بخش‌ها در نظر گرفته شده، اما هنوز این منابع به طور کامل تفکیک نشده است. ما از ستاد ملی جمعیت و جوانی جمعیت درخواست کرده‌ایم این منابع را تفکیک کنند تا سهم طرح یسنا مشخص و در اختیار ما قرار گیرد. تا زمانی که تخصیص بودجه انجام نشود، نمی‌توان زمان دقیق پرداخت را اعلام کرد. با توجه به فرآیند تخصیص و تفکیک منابع، ممکن است اجرای منظم این طرح به نیمه دوم سال برسد. پس از مشخص شدن رقم نهایی، تلاش می‌کنیم پرداخت‌ها را به صورت منظم، مثلاً ماهانه یا هر دو ماه یک‌بار، انجام دهیم.

 مبلغ طرح یسنا در سال گذشته چقدر بود و امسال چقدر خواهد بود؟
سال گذشته به مادران مشمول در دهک‌های یک تا سه، ماهانه ۶۵۰ هزار تومان و در دهک‌های چهار و پنج، ۵۰۰ هزار تومان پرداخت شد. مبلغ امسال هنوز قطعی نیست و به تعداد مادران شناسایی‌شده، میزان بودجه اختصاص‌یافته و تعداد ماه‌هایی که قرار است پرداخت انجام شود بستگی دارد. ممکن است با توجه به شرایط، مبلغ پرداختی افزایش پیدا کند.

 

 برش 

 در مجموع، مهم‌ترین برنامه‌های حمایتی که در حال اجرا یا پیگیری هستند، کدام‌اند؟
در حال حاضر چند طرح مهم در حوزه حمایت از معیشت و خانواده در حال اجرا یا پیگیری است. طرح کالابرگ با هدف تضمین امنیت غذایی و بهبود معیشت مردم ادامه دارد و در حال حاضر اعتبار آن یک میلیون تومان به ازای هر نفر است. طرح رفع سوءتغذیه نیز حدود ۲۶۲ هزار کودک زیر پنج سال را تحت پوشش دارد و پرداخت‌های آن به صورت مستمر انجام می‌شود. طرح کارت امید مادر برای کودکان متولدشده از اول فروردین ۱۴۰۵ به بعد اجرا می‌شود و به ازای هر کودک، ماهانه دو میلیون تومان تا دو سالگی پرداخت خواهد شد. همچنین طرح یسنا برای حمایت از مادران باردار در حال پیگیری است و اجرای آن به تخصیص منابع بودجه‌ای بستگی دارد. در کنار این موارد، اصلاح اطلاعات افرادی که به اشتباه به عنوان مقیم خارج از کشور ثبت شده‌اند نیز در حال انجام است تا افرادی که واقعاً در کشور حضور دارند، از دریافت حمایت‌های قانونی خود محروم نشوند. هدف اصلی همه این طرح‌ها، حمایت از معیشت خانوارها، تأمین امنیت غذایی و حمایت از مادران و کودکان است.

ویژه نامه ویژه هفته دولت۸
 - شماره  - ۲۷ مرداد ۱۴۰۵