ایران در «ایران»
محمد رضا عزیزی
دبیر گروه ایران زمین
یک- «ایران»؛ به فراخور نامش از همان ابتدای انتشار تلاش داشته است که بازتاب دهنده تصویر ایران باشد و این یعنی از پایتخت خارج شوی و در اقصی نقاط ایران از شمال و جنوب تا غرب و شرق، از سیستان و بلوچستان تا آذربایجان غربی و از خوزستان تا خراسان و از مازندران و گیلان تا هرمزگان و بوشهر را هم ببینی. «ایران زمین» همزاد «ایران» شد و نمایندگیهای روزنامه ایران در همه استانهای کشور و جدای از آن در بسیاری از شهرها به طور ویژه و افزون بر نمایندگی استانی فعال شدند. در طول این ۳۰ سال، روزنامه ایران با نگاه و رویکرد ایران فقط تهران نیست، روزنامهنگاران علاقهمند و با استعداد بسیاری را در نقاط مختلف کشور جذب کرد. در یک مقطع طولانی ویژهنامههای استانی به طور روزانه و برای همه استانها در ۴ یا ۸ صفحه منتشر میشد و با در نظر گرفتن تحریریه جداگانه در تهران و تحریریههای استانی، بخش استانهای ایران از گستردهترین تحریریه در بین مطبوعات کشور برخوردار بود. به واسطه «ایران زمین»، روزنامه ایران روزنامهنگاران و علاقهمندان به کار رسانهای بسیاری را در سراسر کشور به خود جذب کرد که تعداد زیادی از نیروهایی که کار رسانهای خود را از ایران شروع کردند، بعدها در جایگاه مدیران مسئول و صاحبان امتیاز نشریات در استانهای محل فعالیت خود قرار گرفتند یا در جایگاه مدیران استانی و رسانهای فعال شدند.
دو- یکی از دیر پاترین چالشها و حتی آسیبهای رسانههای ایران مرکزیتنگری و پایتختمحوری در محتوای رسانهای است. پژوهشهای رسانهای زیادی با رویکرد تحلیل محتوا انجام شده و این نکته را تأیید و تصریح کرده که در رسانههای ایران، مسائل و رویدادهای پایتخت بیشتر برجسته میشوند و موضوعات استانها بویژه استانهای محروم و کم برخوردار در صفحه اول مطبوعات جای کمتری دارند. این پایتختمحوری رسانهها در مراتب بعدی خود جزئی از زنجیره علت و معلولی پدیده تمرکزگرایی در توزیع امکانات و حتی جمعیت و بیتوجهی به رویکردها و سیاستهای کارشناسی شده آمایش سرزمین است. همچنین الزام روزنامه ایران به چاپ و انتشار ویژهنامههای استانی و توجه به مسائل استانها در چهارچوب و همراه با سیاستها و برنامههای آمایش سرزمین و تمرکززدایی بوده است.
سه - در سالهای اخیر، شبکههای اجتماعی و فضای مجازی، رسانههای مکتوب را وارد چالش بقا و ادامه حیات کرده است. سرعت انتشار، در دسترس بودن محتوای رسانهای و نداشتن قید و بندهای رسمی از جمله مزیتهای مهمی است که باعث شده شبکههای اجتماعی دست برتر را در جذب مخاطب داشته باشند.همچنین روایت معتبر و درست و پرداخت حرفهای به رویداد همیشه از اولین نیازهای مخاطبان است. روزنامه ایران در انعکاس رویدادهای استانی و توجه و پرداخت رسانهای به استانها، بیش از پیش نیاز به بهرهگیری از پلتفرمهای مجازی و شبکههای اجتماعی دارد تا در تکمیل و همراه با رسانه مکتوب همچنان متعهد و مقید به رویکرد «ایران» برای همه ایرانیان و «ایران» فقط تهران نیست باشد.