غرفه ایران در نمایشگاه « کاپ ۳۱» به جای گزارش اقلیم، مدرسه میناب را به نمایش گذاشت
زنگ کلاسی که در آنتالیا به صدا درآمد
زیست بوم- غرفه ایران در نمایشگاه سیوششمین کنفرانس تغییرات اقلیمی سازمان ملل، موسوم به «کاپ ۳۱» که در شهر آنتالیا در ترکیه برگزار شد، به جای ارائه گزارش اقلیمی از ایران، مدرسه میناب را بازسازی کرد تا به این ترتیب جنایت آمریکا علیه اقلیم انسانی ایران را به نمایش بگذارد؛ روایتی از جنگ که بازدیدکنندگان و رسانههای بینالمللی را، آن هم در قلب بحثها و نشستهای اقلیمی، متوقف میکند. چرا که اگر جنگ علیه ایران نبود، امروز هر کدام از 138 دانشآموز مدرسه شجره طیبه میناب با کولهپشتی راهی مدرسه میشدند. احتمالا پشت نیمکت مینشستند، دفتر مشق را باز میکردند و برای نوشتن از هم سبقت میگرفتند یا از روی دست هم میدیدند. اما حالا از آن همه رویا، تنها قابهایی کنار هم ایستادهاند.
به گزارش ایرنا، تصاویر چهرههای دانشآموزان میناب، هزاران کیلومتر دورتر از مدرسهای که دیگر زنگ آن به صدا درنمیآید، در غرفه ایران در نمایشگاه «کاپ ۳۱» که امسال در آنتالیا برگزار شد، روی دیوار قرار گرفتند؛ تصاویری که بازدیدکنندگان را برای لحظاتی از هیاهوی مذاکرات اقلیمی جدا میکند و آنان را به یاد کودکانی میاندازد که فرصت ساختن آینده و حفظ محیط زیست و بهبود اقلیمشان را از دست دادهاند.
کلاسی که زنگ آن به صدا درنمیآید
در ردیف اول سالن نمایشگاه، بین پاویونهایی که هر یک با تصویر جنگل و حیات وحش یا فناوری سبز از برنامه اقلیمی کشور خود میگویند، غرفه ایران روایتی دیگر دارد: دیواری فروریخته، کولهپشتیهای رهاشده، تکههای گچ و بقایای نمادین یک کلاس درس. به گزارش بلومبرگ، این غرفه «فضای نمایشگاهی که معمولاً بر گرمایش جهانی تمرکز دارد» را به بازسازی پیامدهای حمله موشکی آمریکا به یک دبستان تبدیل کرده است: تصویر کودکان کشته شده، کلاس درس با کولهپشتیهای پراکنده، میزهای واژگون و تختهسیاهی که گویی پس از حمله موشکی باقی مانده است. روی تختهسیاه، بهجای فرمول ریاضی و مشق کودکانه، یک عدد نوشته شده: ۱۶۸. پاول پارثا، خبرنگار بنگلادشی که از آنتالیا برای رسانه «پروتوم آلو» گزارش مینویسد، این صحنه را چنین توصیف کرد: کودکان با گلآذین بر گردن، در حال خوشآمدگویی به بازدیدکنندگان؛ در کنارشان بقایای یک کلاس آسیبدیده، کیفهای سوخته مدرسه، عروسکی آویزان از زیپ کیف و تختهسیاهی شکسته که روی آن نوشته شده «۱۶۸ کودک در حملات اسرائیل و آمریکا کشته شدند.» او اضافه کرد که خواندن این عدد او را «بیحس» کرد. خبرگزاری «وانا» هم درباره غرفه ایران نوشت: کنار تصاویر، کتیبهای قابگرفته نیز نصب شده است: «آنان به دست اسرائیل و آمریکا کشته شدند.»
چرا غرفه اقلیمی از جنگ میگوید
مدرسه «شجره طیبه» میناب در اولین روز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، هدف حمله قرار گرفت. به گزارش آسوشیتدپرس، ساختمان دوطبقه مدرسه هنوز در میانه درس منجمد مانده است؛ میزهایی نیمهمدفون و سقفهای فروریخته، و مقامهای محلی که گفتهاند ساختمان به موزه جنگ و یادمان تبدیل خواهد شد. آرمان خورسند، مسئول مرکز امور بینالملل و کنوانسیونهای سازمان حفاظت محیط زیست، به بلومبرگ گفت که این اولین غرفه ایران در یک کاپ اقلیمی است و «تلخی ماجرا» را چنین توضیح داد: «جهان در کاپ ۳۱ گرد آمده تا درباره کاهش ردپای کربن بر کره زمین گفتوگو کند، در حالی که جنگ حجم عظیمی دیاکسید کربن منتشر کرده است.» به گفته او، «بخشی از پیام غرفه، بازتاب همان موضعی است که تهران در شبکههای اجتماعی در پاسخ به اظهارات مقامهای آمریکایی درباره میناب منتشر میکند.»
این پیوند، در جای دیگری از غرفه هم دیده میشود: بخشی از برنامه ایران در این غرفه به گزارش آسیبهای زیستمحیطی جنگ اختصاص دارد؛ از جمله انتشار گازهای ناشی از حمله به تأسیسات نفتی و کشتیهای آسیبدیده در خلیج فارس و دریای عمان. پیشتر مسعود پزشکیان، رئیس جمهوری، در سخنرانی خود در این اجلاس خواستار تعیین سازوکار غرامت برای جبران خسارات زیستمحیطی حملات نظامی شده و محیط زیست را «قربانی خاموش جنگ» خواند.
واقعاً شوکه شدم
بازدیدکنندهای اهل ایتالیا به ایرنا گفت: «اینجا در کاپ ۳۱، غرفههای متنوع و راهکارهای گوناگون برای سازگاری با تغییر اقلیم دیدهام، اما وقتی از کنار غرفه ایران رد شدم واقعاً شوکه شدم. کاملاً درک میکنم ایران میخواهد چه پیامی را منتقل کند. به آن افتخار میکنم، اما نمیتوانم میزان حیرتم را توصیف کنم.»
یک بازدیدکننده ترک هم گفت از اینکه به غرفه ایران آمده خوشحال است: «میدانیم شما با چالشهای زیادی مبارزه میکنید و بالاخره میتوانید آنها را حل کنید؛ از ایرانیها حمایت میکنم.»
بازدیدکننده پاکستانی، که خود را فیزیوتراپ معرفی کرد، گفت: «اینجا پیامدهای بمباران مدرسه میناب به نمایش گذاشته شده؛ صحنهای که آماده کردهاند بسیار غمانگیز است. وقتی خبر را شنیدیم در خانههایمان گریه میکردیم. کودکان هرگز نباید هدف قرار گیرند.» او افزود : «با بیمارانی از مناطق جنگی کار کردم که دچار سوختگی و قطع عضو شدهاند. این آسیبها تا ابد با آنان میماند.» به گزارش ایرنا، بسیاری از بازدیدکنندگان - حتی از کشورهایی که دولتهایشان موضع همسو با ایران ندارند- برابر تصاویر میایستند، ماجرا را میپرسند و نشان یادبود شهدای میناب را با خود میبرند.
بازتاب رسانهای؛ از بلومبرگ تا پروتوم آلو
بلومبرگ در گزارشی با عنوان «ایران از مذاکرات جهانی اقلیم برای برجسته کردن پیامدهای حمله آمریکا استفاده میکند» نوشت:«بازدیدکنندگان میتوانند با گذاشتن هدست واقعیت مجازی روی چشمهایشان، فیلم چهاردقیقهای را ببینند که یک روز مدرسه یک پسر خیالی را پیش از این حمله روایت میکند.» روزنامه هندی «اکونومیک تایمز » گزارش بلومبرگ را بازنشر کرد و بر متفاوت بودن غرفه ایران در میان پاویونهای دیگر کشورها تأکید کرد. رسانه «پروتوم آلو » هم در گزارش خود از نمایشگاه کنفرانس تغییرات اقلیمی در آنتالیا، درباره غرفه ایران اینطور نوشت: «نمایش مرگ آدمها و اکوسیستمها اگر صرفاً با عدد باشد، هویت و سیاست قدرت پشت آنها را پنهان میکند. اما امروز باید پرسید اگر درختان و حیات وحش، قربانی تغییر اقلیم روزی به یک نمایشگاه بیایند، سازمان ملل مترجمی برای زبان آنها دارد؟»
از نیمکتهای خالی میناب
تا نگاه جهانی
در میان نمودارها، تعهدنامهها و گفتوگوهای تخصصی یک اجلاس اقلیمی، غرفه ایران یادآور این واقعیت است که بحران محیط زیست را نمیتوان از امنیت و زندگی آدمها جدا کرد، زیرا تخریب زیرساخت، آسیب به محیط زیست و پیامدهای انسانی جنگها، سالها و نسلها ادامه دارند و کودکان، آسیبپذیرترین گروه در این میاناند.
شاید از آنچه در «کاپ ۳۱ » گفته و نوشته شد، آنچه بیشتر در ذهن بازدیدکننده غرفه ایران میماند، همان تختهسیاه و عدد ۱۶۸ باشد؛ عددی که در سکوت یک کلاس بازسازیشده، از کودکانی میگوید که دیگر فرصتی برای نوشتن از آینده خود را ندارند.

