ایران امروز با توجه به ضرورت اتخاذ تصمیم‌های راهبردی در مواجهه با تهدیدهای دشمن و در عین حال امکان حل مسائل از طریق مذاکره، به بهره‌گیری از همه ظرفیت‌های فکری و کارشناسی کشور برای تصمیم‌گیری صحیح و عبور عزتمندانه از شرایط جاری نیازمند است. بی‌تردید، یکی از اولویت‌های اساسی امروز آن است که همگان بیندیشند چگونه می‌توان در برابر دشمنی سهمگین و سرسخت که در مقابل ملت ایران، کشور و نظام اسلامی قد علم کرده است، به‌گونه‌ای عمل کرد که ضمن عبور از این شرایط دشوار، کمترین آسیب به کشور وارد شود و در کنار مراعات اقتضائات جنگ، موضوع مذاکره به نحوی پیگیری شود که ضمن تأمین مصالح و منافع کشور، عزت، جلال و شکوه ایران و نظام اسلامی را نیز حفظ کند. بی‌شک نخستین ضرورت دستیابی به این هدف اتحاد و انسجام ملی و اسلامی است که از رهبر انقلاب تا مسئولان کشور، همگی بر اهمیت آن تأکید  کرده‌اند. بر این اساس، انسجامی که امروز همگان بر ضرورت آن تأکید می‌کنند، صرفاً یک توصیه اخلاقی یا سیاسی نیست، بلکه ضرورتی راهبردی است که می‌تواند در مسیر شکل‌گیری و تقویت جریانی اصیل، الهی، اسلامی و ایرانی نقش‌آفرین باشد.  بااین‌حال، تحقق واقعی اتحاد و انسجام، مستلزم بررسی دقیق و تحلیل همه‌جانبه دیدگاه‌ها و نظرات مختلف است.
حفظ وحدت و انسجام و استفاده از ظرفیت‌های موجود برای پیشبرد منافع ملی، در وهله نخست مستلزم شرح صدر، سعه‌نظر و تأمل و بررسی دقیق همه دیدگاه‌ها و تحلیل‌هاست. گاهی ممکن است در نگاه نخست، میان برخی نظرات نوعی اختلاف یا حتی مخالفت مشاهده شود؛ اما با بررسی عمیق‌تر و همه‌جانبه روشن می‌شود که در دیدگاه‌های مختلف، نکات و ملاحظات ارزشمندی درباره مصالح کشور وجود دارد که شایسته است مورد توجه و بهره‌برداری قرار گیرد.
نکته دوم آن است که هدف ما نباید صرفاً جلوگیری از اختلاف و تقابل دیدگاه‌ها باشد، بلکه باید به دنبال شکل‌دادن به وحدتی سازنده و فراگیر باشیم. وحدتی که بتواند همچون زنجیره‌ای منسجم، همه ظرفیت‌ها، دیدگاه‌ها و ملاحظات مربوط به مصالح کشور را در کنار یکدیگر قرار دهد و مجموعه‌ای هماهنگ از تدابیر و راهکارها را برای عبور عزتمندانه از شرایط حساس کنونی فراهم آورد.
در این میان، احزاب، تشکل‌های مدنی، شخصیت‌های علمی، کارشناسان و فعالان سیاسی، هر یک می‌توانند در تبیین مسائل و ارائه راهکارهای مناسب نقش داشته باشند. بنابراین، مقصود از اتحاد و انسجام این نیست که حتماً احترامی ظاهری برای دیدگاه‌های دیگران قائل شویم یا در مقام سخن، از نظرات آنان استقبال کنیم، بلکه مسأله اساسی آن است که در مقام عمل نیز دیدگاه‌هایی را که با هدف تأمین صلاح و مصلحت کشور مطرح می‌شوند، جدی بگیریم و در تصمیم‌گیری‌ها مورد توجه قرار دهیم.
متأسفانه تاریخ ایران کمتر شاهد تجربه‌های پایدار اتحاد و انسجام ملی بوده است. در طول تاریخ، دشمنان همواره کوشیده‌اند با اختلاف‌افکنی، ایجاد تفرقه و دامن زدن به شکاف‌های داخلی، بر ملت و کشور ایران تسلط پیدا کنند. اکنون، به لطف و عنایت الهی، کشور ایران در حال پشت سر گذاشتن تجربه‌ای بزرگ و ارزشمند  از  بروز اتحاد و انسجام ملی در شرایطی بسیار حساس و پرمخاطره است. با این حال، همچنان کم نیستند کسانی که در خارج از کشور تلاش می‌کنند با ایجاد اختلاف، تفرقه و تشدید دوگانگی‌های اجتماعی، ملت ایران را از یکدیگر جدا کنند و از این پراکندگی، منافع و اهداف خود را دنبال کنند. خوشبختانه، این واقعیت امروز برای جامعه ایران کاملاً شناخته‌شده است و ملت بیدار ایران نسبت به این اقدامات شناخت و حساسیت دارند.
نکته اساسی این است که امروز، با تأکید بر اتحاد و انسجام، درصدد یافتن بهترین راه برای تأمین مصالح و منافع کشور هستیم. اختلاف‌نظرهای موجود در جامعه اسلامی نیز عمدتاً از تفاوت در تشخیص راه رسیدن به یک هدف مشترک ناشی می‌شود. برخی معتقدند موفقیت و تأمین مصالح کشور از مسیر صلح و دوستی امکان‌پذیر است. برخی دیگر بر مذاکره و گفت‌وگو تأکید دارند و گروهی نیز مقابله و ایستادگی در برابر دشمنان را راه تأمین این مصالح می‌دانند. بنابراین، اختلاف اصلی در هدف نیست، بلکه در روش‌ها و مسیرهای دستیابی به آن است.
کشور ما در شرایطی قرار دارد که رهبرش در جریان  یک جنگ تحمیلی به شهادت رسیده و تعدادی از شخصیت‌های برجسته اش را  از دست داده است. ملت مظلوم و ستم‌دیده ایران نیز هزینه‌های سنگینی پرداخته و شهدای بسیاری تقدیم کرده است. حتی کودکان و نوجوانان این سرزمین، از جمله قربانیان حوادث تلخی همچون مدرسه شجره طیبه میناب، لامرد و دیگر مناطق بوده‌اند. طبیعی است ملتی که چنین خسارت‌ها و رنج‌هایی را متحمل شده، به‌هیچ‌وجه نمی‌پذیرد که این نزاع بدون حفظ عزت، صلابت و دستیابی به نتیجه‌ای شایسته و پیروزمندانه به پایان برسد. ازاین‌رو، یک نقطه مشترک و مورد توافق میان دیدگاه‌های مختلف وجود دارد و آن هم حفظ مصالح و منافع کشور در بالاترین سطح ممکن و جلوگیری از تحمیل خسارت‌ها و آسیب‌های بیشتر به ملت ایران است. زیرا همگان بر این امر اتفاق‌نظر دارند که جنگ به‌عنوان پدیده‌ای که موجب از دست رفتن جان انسان‌ها، آسیب دیدن منابع و امکانات کشور و تحمیل خسارت‌های گسترده می‌شود، می‌تواند روند پیشرفت کشور را متوقف یا با تأخیر مواجه کند و آن را از دستیابی به مقاصد و مصالح خود بازدارد.
البته جنگ در شرایطی که جنبه دفاعی پیدا می‌کند و برای مقابله با تجاوز و عقب راندن دشمن متجاوز و ستمگر ضرورت می‌یابد، امری اجتناب‌ناپذیر و ضروری است. در چنین شرایطی، دفاع قدرتمندانه باید به‌گونه‌ای باشد که دشمن در جایگاه واقعی خود قرار گیرد و توان تهدید و تجاوز مجدد را از دست بدهد. به تعبیر بزرگان و رهبر شهید، همواره باید آمادگی دفاعی کشور حفظ شود و دست روی ماشه باشد؛ اما این آمادگی به معنای مطلوب دانستن جنگ یا تلاش برای تأمین مصالح از طریق استمرار درگیری نیست.
در کنار این آمادگی، مذاکره و گفت‌وگو برای دستیابی به توافقی که بتواند مصالح، منافع و عزت کشور را تأمین کند، ضرورتی انکارناپذیر دارد. این رویکرد، همان نقطه‌ای است که احزاب، گروه‌ها و جریان‌های مختلف نیز می‌توانند بر سر آن به توافق برسند. همگان بر ضرورت حفظ منافع ملی تأکید دارند و جنگ را به‌عنوان ابزاری مطلوب برای دستیابی به مصالح کشور نمی‌دانند، اما در عین حال، آمادگی کامل دفاعی، حفظ توان بازدارندگی و جلوگیری از تهدید و تجاوز دشمن، از اصول مورد اتفاق همگان است.
در همین چارچوب، سیاستی که از سوی رهبر شهید مطرح شده و آقای پزشکیان نیز در امتداد آن بر آن تأکید دارند، ضرورت پایان دادن به وضعیت «نه جنگ، نه صلح» است. استمرار چنین وضعیتی نه به صلاح جامعه است و نه با جایگاه و ظرفیت‌های نظام سیاسی و کشور ایران تناسب دارد. امروز نظام اسلامی در موقعیتی قرار گرفته که از منظر سیاسی و بین‌المللی، واجد ارزش و اعتبار قابل توجهی است. ایران در عرصه جهانی توانسته است تصویری از ایستادگی، عزت و مقاومت از خود به نمایش بگذارد. بسیاری، ضمن اذعان به مظلومیت و ستم‌دیدگی ایران اسلامی، دفاع قدرتمندانه و عزتمندانه ملت ایران را نیز مورد تحسین قرار می‌دهند.
اما باید توجه داشت که چنین شرایطی همواره و به‌صورت دائمی فراهم نیست و نمی‌توان این رویکرد را بدون در نظر گرفتن اقتضائات و شرایط مختلف دنبال کرد. چه‌بسا دشمنان تلاش کنند چنین القا کنند که ایران کشوری جنگ‌طلب است و درصدد ایجاد تنش، دشمنی و ناامنی در عرصه بین‌المللی است. بنابراین، ضروری است چنین ذهنیتی از افکار عمومی جامعه جهانی دور شود و تصویر واقعی سیاست جمهوری اسلامی ایران به‌درستی تبیین گردد.
این مهم زمانی محقق می‌شود که همان‌گونه که کشور از آمادگی کامل دفاعی برخوردار است و دست روی ماشه دارد، در عرصه مذاکره و گفت‌وگو نیز با جدیت و اراده وارد عمل شود. ما در مذاکرات همواره بر حفظ عزت، استقلال و حقوق کشور تأکید داریم. به دنبال زیاده‌خواهی نیستیم و قصد تجاوز به حدود و حقوق دیگران را نداریم، ولی در مقابل، اجازه نخواهیم داد کسی به حقوق، منافع و حدود جامعه اسلامی تجاوز کند. در چنین شرایطی، با قدرت از خود دفاع خواهیم کرد و در برابر هرگونه زیاده‌خواهی و تعرض خواهیم ایستاد.
خوشبختانه، قدرت جمهوری اسلامی ایران در عرصه‌های مختلف به جهانیان، به‌ویژه کشورهای منطقه، نشان داده شده است. ملت‌ها و دولت‌های منطقه بیش از گذشته نسبت به توانمندی‌های ایران آگاهی پیدا کرده‌اند و دریافته‌اند که ایران، با وجود برخورداری از قدرت و توان دفاع از خود و مقابله با متجاوزان، به حقوق و منافع مشروع خود قانع است و هرگز درصدد تعدی و دست‌اندازی به حقوق دیگران نیست. در عین حال، اجازه نخواهد داد دیگران به حقوق و حدود آن تعرض کنند یا در استقلال و منافع ملی کشور خدشه‌ای وارد سازند.
امیدواریم سیاست پایان دادن به وضعیت نه جنگ، نه صلح که مورد تأکید رهبر معظم انقلاب و رئیس‌جمهوری محترم است، در سایه مذاکره‌ای عزتمندانه و همراه با حفظ آمادگی دفاعی، بتواند هرچه سریع‌تر زمینه بازگشت کشور به شرایط عادی را فراهم کند و امکان دستیابی به منافع و مصالح ملی را بیش از گذشته فراهم آورد. همچنین امید است جامعه اسلامی ایران با تکیه بر اتحاد، انسجام و همبستگی ملی، بتواند جایگاه شایسته خود را در عرصه منطقه‌ای و بین‌المللی تثبیت کند و مسیر عزت، پیشرفت و تعالی را با قدرت ادامه دهد.