همافزایی وزارت کشور و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برای تقویت نقش هنر در جامعه
جشنوارههای هنری در خدمت امید اجتماعی و انسجام ملی
نشست هماهنگی و هماندیشی دبیران رویدادهای هنری معاونت هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با حضور سیدمحمد بطحایی، معاون وزیر کشور و رئیس سازمان امور اجتماعی کشور، مهدی شفیعی، معاون هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و جمعی از مدیران و دبیران جشنوارههای ملی هنری در مجموعه تئاتر شهر برگزار شد. در این نشست، ظرفیت جشنوارههای هنری در حوزه مسئولیت اجتماعی، کاهش آسیبهای اجتماعی، تقویت نشاط و امید عمومی و ارتقای سرمایه اجتماعی بررسی شد و حاضران بر ضرورت گسترش همکاری میان نهادهای فرهنگی و اجرایی تأکید کردند.
سلامت اجتماعی؛
اولویت برنامهریزی فرهنگی
محور اصلی این نشست، بررسی نقش هنر در مواجهه با مسائل و چالشهای اجتماعی بود. سیدمحمد بطحایی با تأکید بر اینکه هنر دیگر صرفاً ابزاری برای سرگرمی و پر کردن اوقات فراغت نیست، آن را ضرورتی اجتماعی و حتی نوعی درمان برای جامعه توصیف کرد. به گفته وی، زبان هنر یکی از مهمترین ظرفیتها برای تقویت همبستگی ملی و ارتقای سرمایه اجتماعی است. رئیس سازمان امور اجتماعی کشور با اشاره به سه شاخص اصلی ارزیابی وضعیت جوامع، شامل آسیبهای اجتماعی، رفاه اجتماعی و سلامت اجتماعی، بر اهمیت مؤلفه سوم تأکید کرد. وی سلامت اجتماعی و میزان امیدواری مردم به آینده را شاخصی مستقل دانست که نتایج پیمایشهای اجتماعی ضرورت توجه بیشتر به آن را نشان میدهد. بطحایی همچنین با اشاره به وضعیت شاخصهای آسیبهای اجتماعی در سال ۱۴۰۴ اظهار کرد که این شاخصها در برخی حوزهها کاهش یافته یا روند افزایشی آنها متوقف شده است. نتایج پیمایشی درباره چهار عاطفه اجتماعی خشم، ترس، امید و نگرانی نیز ضرورت اجرای برنامههای نشاطآفرین و امیدآفرین را برجسته میکند. از این منظر، هنر میتواند فراتر از یک فعالیت فرهنگی، به ابزاری برای مداخله اجتماعی تبدیل شود.
جشنوارههای فجر؛
بستری برای مشارکت اجتماعی
مهدی شفیعی، معاون هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، با اشاره به حضور هنرمندان در روزهای دشوار کشور، از جمله جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان، نقش آثار هنری را در افزایش تابآوری اجتماعی، تقویت روحیه ملی و میهندوستی قابل توجه دانست. او تمرکززدایی از جشنوارههای فجر را یکی از رویکردهای مهم معاونت هنری عنوان کرد که جشنوارههای تئاتر، موسیقی و هنرهای تجسمی علاوه بر تهران، در شهرهای دیگر نیز برگزار خواهند شد. به گفته شفیعی، همراهی وزارت کشور و نهادهای اجرایی استانها میتواند به توسعه این رویدادها و ارتقای کیفیت برگزاری آنها کمک کند. استفاده از ظرفیت شهرداریها برای حضور آثار هنری در تبلیغات شهری و تبدیل فضاهای عمومی به محیطهایی با کارکرد فرهنگی نیز از دیگر زمینههای همکاری مشترک دو وزارتخانه عنوان شد.
تئاتر و هنرهای تجسمی
در خدمت کاهش آسیبها
در ادامه نشست، دبیران جشنوارههای هنری به بیان دیدگاهها و نیازهای حوزه فعالیت خود پرداختند. مرضیه برومند، دبیر سیویکمین جشنواره بینالمللی تئاتر کودک و نوجوان همدان، با اشاره به تهدیدهای پیش روی کودکان و نوجوانان، بر ضرورت همکاری دستگاههای فرهنگی و اجرایی تأکید کرد. تجهیز و ساماندهی سالنهای نمایشی همدان و افزایش حمایتهای مالی استانی و شهری نیز از مطالبات وی بود. ایوب آقاخانی، دبیر چهلوپنجمین جشنواره بینالمللی تئاتر فجر، خواستار استفاده بیشتر از ظرفیت سازمان امور اجتماعی برای افزایش اثرگذاری هنر نمایش در جامعه شد. اصغر خلیلی، مدیر مجموعه تئاتر شهر، نیز آمادگی این مجموعه را برای برگزاری نشستهای علمی و تخصصی درباره آسیبهای اجتماعی و ارتباط آنها با هنر تئاتر اعلام کرد. در حوزه هنرهای تجسمی نیز آیدین مهدیزاده، مدیرکل هنرهای تجسمی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و سیدعباس میرهاشمی، دبیرکل نوزدهمین جشنواره هنرهای تجسمی فجر، بر مسئولیت اجتماعی هنرمندان تأکید کردند.
صدای موسیقی و تئاتر برای همدلی ملی
در بخش موسیقی، بابک رضایی، مدیرکل دفتر موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، انسجام ملی را از مهمترین رویکردهای جشنوارههای فجر دانست و بر ضرورت توجه به مشکلات هنرمندان تأکید کرد. آرش امینی، دبیر چهلودومین جشنواره بینالمللی موسیقی فجر نیز از تمرکز این دوره بر موسیقی کودک و نوجوان و موسیقی میدانی خبر داد و خواستار همکاری وزارت کشور و شهرداریها شد. امیر مشهدیعباس، دبیر اجرایی جشنواره بینالمللی تئاتر کودک و نوجوان همدان نیز بر نقش هنر نمایش در کاهش آسیبهای اجتماعی تأکید کرد. مجموع مباحث این نشست نشان میدهد که مسئولان فرهنگی و اجتماعی به دنبال تعریف نقشی گستردهتر برای هنر در مدیریت مسائل اجتماعی هستند. تحقق این هدف مستلزم آن است که حمایت از فعالیتهای هنری به برگزاری مقطعی جشنوارهها محدود نشود و در قالب برنامهای مستمر با مشارکت هنرمندان، نهادهای اجرایی، شهرداریها و تشکلهای مردمی دنبال شود.


