ایران در نشست مسکو بر امنیت عرضه و همکاری میان صادرکنندگان تأکید کرد
دیپلماسی گازی در روزهای پرتنش انرژی
سرپرست وزارت نفت: ایران آماده انتقال تجربه های فنی و مشارکت در پروژه های مشترک با اعضای مجمع است
بازار جهانی گاز با پرسشهایی درباره آینده تقاضا، امنیت عرضه و مسیرهای صادراتی روبهروست. در این میان، کشورهای صادرکننده گاز بهدنبال هماهنگی بیشتر برای حفظ سهم خود در بازار هستند. هشتمین نشست سران مجمع کشورهای صادرکننده گاز (جیئیسیاف) روز گذشته در مسکو برگزار شد. سران و مقامهای عالیرتبه کشورهای عضو و ناظر در این نشست حضور داشتند. مسعود پزشکیان، رئیسجمهوری با همراهی حمید بورد، سرپرست وزارت نفت در این نشست حضور یافت. در جریان این نشست، مواضع و پیشنهادهای ایران درباره توسعه همکاری میان کشورهای صادرکننده گاز مطرح شد.
توسعه بازار گاز طبیعی و بررسی وضعیت صنعت گاز طبیعی مایعشده (الانجی) از دیگر محورهای مورد بحث در این مجمع بود. کشورهای عضو همچنین درباره نیازهای سرمایهگذاری و چگونگی پاسخگویی به تقاضای آینده گاز تبادل نظر کردند.
الجزایر، بولیوی، مصر، گینه استوایی، ایران، لیبی، نیجریه، قطر، روسیه، ترینیداد و توباگو، امارات متحده عربی و ونزوئلا ۱۲ عضو اصلی این مجمع هستند. اهمیت این مجمع به سهم کشورهای عضو در بازار جهانی گاز بازمیگردد. بر اساس آمارهای اعلامشده، این کشورها در مجموع حدود ۷۰ درصد ذخایر اثباتشده گاز طبیعی جهان و ۳۸ درصد تولید تجاری گاز را در اختیار دارند.
سهم آنها از صادرات گاز جهان حدود ۴۲ درصد و از صادرات گاز طبیعی مایعشده نزدیک به ۴۷ درصد برآورد شده است. با این حال، تحولات امنیتی در یکسال اخیر و اختلال در تردد نفتکشها و کشتیهای حامل الانجی از تنگه هرمز، تجارت جهانی انرژی را تحت فشار قرار داده است. افزایش هزینههای حملونقل و بیمه نیز بر این شرایط افزوده و اهمیت همکاری میان تولیدکنندگان و صادرکنندگان گاز را بیشتر کرده است. در همین راستا همزمان با برگزاری نشست سران مجمع کشورهای صادرکننده گاز در مسکو، حمید بورد، سرپرست وزارت نفت در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «وزیر خزانهداری آمریکا به جای توصیه به ایرانیان برای ذخیره سوخت، بهتر است نگران قیمت آن برای مردمش باشد، درحالی که دیپلماسی گازی در مسکو در جریان است، آمریکا بهدنبال گازوئیل میگردد. مخاطب بسنت برای ذخیره سوخت باید مردم آمریکا باشند که ماههاست هزینه ماجراجویی ترامپ را میدهند.»
حمله به تأسیسات زیرساختی ایران، تهدیدی برای امنیت انرژی و اقتصاد جهانی
در هشتمین نشست سران مجمع کشورهای صادرکننده گاز در روز گذشته، مسعود پزشکیان با اشاره به اینکه حملات نظامی علیه تأسیسات انرژی ایران، امنیت و اقتصاد جهانی را تهدید میکند، گفت: «با تخریب تأسیسات انرژی کشورمان و ایجاد اختلال در فرآیند انتقال انرژی، امنیت انرژی و اقتصاد جهانی را به خطر انداخته است.» او ادامه داد: «علیرغم سالها تحریم یکجانبه، ایران با اتکا به توان داخلی، ظرفیت تولید سالانه گاز را به ۳۰۰ میلیارد متر مکعب رسانده و رتبه سوم جهان را حفظ کرده است.»
همچنین ولادیمیر پوتین، رئیسجمهوری روسیه نیز در این نشست با اشاره به نقش گاز طبیعی در تأمین امنیت انرژی و توسعه بخشهایی مانند کشاورزی، گفت که اقدامات مخرب، پیشبینیپذیری بازار جهانی انرژی را مختل کرده است. او تأکید کرد: «برای صیانت از زیرساختهای حیاتی انرژی در برابر تهدیدات، بازنگری در روشهای تولید و جذب سرمایهگذاریهای بلندمدت دنبال میشود.»
پیشنهاد افزایش سهم گاز در سبد انرژی جهان
در این میان سرپرست وزارت نفت نیز در بیستوهشتمین نشست وزارتی مجمع کشورهای صادرکننده گاز (جیئیسیاف) با تأکید بر ارتباط امنیت انرژی با صلح، ثبات منطقهای، امنیت زیرساختهای حیاتی و احترام به حاکمیت ملی کشورها گفت: «مداخلهها و اقدامهای نظامی آمریکا و تحریمهای یکجانبه اقتصادی، افزون بر آسیب به منافع مشروع ملت ایران، بر امنیت سرمایهگذاری و قابلیت پیشبینی بازارهای جهانی انرژی تأثیر منفی گذاشته است.»
بورد همچنین با اشاره به حمله به زیرساختهای انرژی ایران، از جمله منطقه گازی پارس جنوبی، تأکید کرد که پیامدهای چنین حملاتی به مرزهای یک کشور محدود نمیماند و میتواند امنیت عرضه انرژی در بازارهای جهانی را تحت تأثیر قرار دهد.او در عین حال بر ادامه عرضه نفت و گاز ایران به بازارهای داخلی و خارجی با وجود محدودیتها و تنشهای موجود تأکید کرد. سرپرست وزارت نفت درباره آینده بازار گاز نیز گفت:« تقویت جایگاه این حامل انرژی در سبد انرژی جهان باید با توجه به امنیت عرضه، نیازهای سرمایهگذاری و ملاحظات زیستمحیطی دنبال شود.» به اعتقاد او، اهداف اقلیمی، امنیت انرژی و مقابله با فقر انرژی باید همزمان مورد توجه قرار گیرند و گاز طبیعی میتواند با استفاده از فناوریهای کارآمد و مدیریت انتشار آلایندهها، بخشی از راهحل تأمین پایدار انرژی باشد.
حمید بورد در این نشست بر ضرورت تبادلنظر درباره تحولات صنعت گاز، چالشهای بازار انرژی و مسئولیت مشترک کشورهای عضو برای تأمین امنیت انرژی سخن گفت. همچنین بورد با اشاره به تحولات بازار جهانی انرژی، بر ضرورت بازنگری در راهبرد بلندمدت مجمع و تقویت همکاریهای سرمایهگذاری، مدیریتی و فناورانه تأکید کرد.
بر اساس چشمانداز جهانی گاز مجمع، تقاضای جهانی گاز طبیعی تا سال ۲۰۵۵ با ۳۱ درصد افزایش به بیش از پنج هزار و ۴۰۰ میلیارد مترمکعب میرسد و سهم آن در ترکیب انرژی جهان از حدود ۲۳ درصد به ۲۶ درصد افزایش مییابد. سرپرست وزارت نفت پیشنهاد کرد دبیرخانه مجمع با مشارکت کشورهای عضو، امکان تدوین نقشه راهی برای افزایش سهم گاز طبیعی در سبد انرژی جهان به ۳۰ درصد را بررسی کند. این نقشه راه باید بر پایه مطالعات اقتصادی، ارزیابی تقاضای بلندمدت، نیازهای سرمایهگذاری و ملاحظات زیستمحیطی تدوین شود. وی همچنین بر ضرورت هماهنگی کشورهای عضو در برابر مقررات اقلیمی مؤثر بر تجارت و سرمایهگذاری انرژی، از جمله سازوکار تنظیم مرزی کربن اتحادیه اروپا تأکید کرد.
نیاز صنعت گاز جهان
به بیش از ۱۲ هزار میلیارد دلار سرمایهگذاری
بورد با بیان اینکه برخورداری از ذخایر عظیم گازی بهتنهایی امنیت عرضه را تضمین نمیکند، سرمایهگذاری بهموقع، دسترسی به فناوری، توسعه زیرساختها و وجود تقاضای پایدار را از عوامل اصلی توسعه صنعت گاز دانست.
بر اساس گزارش چشمانداز جهانی گاز مجمع، تأمین نیازهای آینده جهان تا سال ۲۰۵۵ به حدود ۱۱ هزار و ۶۰۰ میلیارد دلار سرمایهگذاری در بخش بالادستی و ۷۳۵ میلیارد دلار در بخش میاندستی صنعت گاز نیاز دارد؛ رقمی که در مجموع از ۱۲ هزار میلیارد دلار فراتر میرود. سرپرست وزارت نفت، بررسی سازوکارهای مشترک تأمین مالی پروژههای گازی با استفاده از ظرفیت نهادهای مالی ملی، منطقهای و بینالمللی را از محورهای همکاری کشورهای عضو دانست. توسعه همکاریهای فناورانه، انتقال دانش فنی، آموزش نیروی انسانی متخصص و اجرای پروژههای مشترک نیز از دیگر پیشنهادهای مطرحشده در این نشست بود.
ظرفیتهای ایران
برای توسعه همکاریهای گازی
به گزارش وزارت نفت، بورد با اشاره به جایگاه ایران در صنعت گاز گفت: «ایران با وجود دههها تحریم، با اتکا به ظرفیتهای داخلی به توان تولید سالانه حدود ۳۰۰ میلیارد مترمکعب گاز طبیعی دست یافته و در زمره سه تولیدکننده بزرگ گاز جهان قرار گرفته است.» به گفته وی، گاز طبیعی حدود ۷۰ درصد از سبد انرژی کشور را تشکیل میدهد و شبکه گازرسانی ایران حدود ۹۵ درصد جمعیت کشور را پوشش میدهد. سرپرست وزارت نفت با اشاره به برخورداری ایران از دومین ذخایر اثباتشده گاز طبیعی جهان، آمادگی کشور را برای انتقال تجربههای فنی و مشارکت در پروژههای مشترک با اعضای مجمع اعلام کرد.
بورد با اشاره به ظرفیت ایران برای همکاری با کشورهای عضو مجمع گفت:«ایران میتواند در زمینههای مختلف زنجیره صنعت گاز، از اکتشاف و حفاری تا توسعه و بهرهبرداری، با این کشورها همکاری کند. سرمایهگذاری مشترک، سوآپ گاز طبیعی، انتقال فناوری و صدور خدمات فنی و مهندسی از جمله زمینههایی است که به گفته او میتواند در توسعه روابط میان اعضا دنبال شود.»
سرپرست وزارت نفت همچنین گسترش همکاری میان دانشگاهها، مراکز فناوری و مؤسسات پژوهشی کشورهای عضو را از راهکارهای تقویت توان فنی و فناورانه صنعت گاز دانست. او با اشاره به ظرفیت دانشگاه صنعت نفت، پژوهشگاه صنعت نفت و بخش خصوصی ایران تأکید کرد که این مجموعهها میتوانند در اجرای پروژههای مشترک و تبادل دانش و تجربه نقش داشته باشند.
بورد همچنین بر ضرورت توسعه همکاریها در زمینه فناوریهای مرتبط با گاز طبیعی و الانجی و کاهش آلایندگیهای زیستمحیطی، از جمله کاهش مشعلسوزی، مدیریت انتشار متان و جذب و ذخیرهسازی کربن تأکید کرد.
رایزنیهای دوجانبه
ایران با قطر و جمهوری آذربایجان
در حاشیه نشستهای مجمع کشورهای صادرکننده گاز در مسکو، حمید بورد با سعد بن شریده الکعبی، وزیر انرژی قطر، دیدار و درباره تقویت همکاریهای دوجانبه در حوزه انرژی و حضور مؤثر درر بازارهای گاز گفتوگو کرد. بورد در این دیدار بر ضرورت افزایش همکاری میان اعضای مجمع، بویژه تولیدکنندگان و صادرکنندگان عمده گاز، تأکید کرد. سرپرست وزارت نفت همچنین پس از پایان بیستوهشتمین نشست وزارتی مجمع با پرویز شهبازوف، وزیر انرژی جمهوری آذربایجان، دیدار کرد. در این گفتوگو، ظرفیتهای همکاری دو کشور در بخش انرژی، تحولات بازار گاز و توسعه روابط میان کشورهای تولیدکننده و صادرکننده این حامل انرژی بررسی شد. بورد با اشاره به سابقه همکاریهای ایران و جمهوری آذربایجان گفت:«زمینه مناسبی برای گسترش همکاریهای دو کشور، بویژه در حوزه صدور خدمات فنی و فناوری، وجود دارد.» بورد در پایان، ثبات سیاستگذاری، سرمایهگذاری مشترک و تقویت همکاریهای چندجانبه را از عوامل مؤثر بر آینده صنعت گاز دانست و بر ضرورت افزایش نقش مجمع کشورهای صادرکننده گاز در همکاریهای جهانی انرژی تأکید کرد.

