نگاهی به چالش‌های توسعه روستایی در گیلانغرب
جمعیت در «گواور» با تکمیل زیرساخت‌ها ماندگار میشود
گروه ایران زمین- زنجیره‌ای از زیرساخت‌های فرسوده باعث شده تا زندگی روزمره در بخش گواور شهرستان گیلانغرب، دشوار باشد.
گواور امروز در نقطه‌ای ایستاده که بخشی از زیرساخت‌های مورد نیاز آن در حال توسعه است، اما بخشی دیگر هنوز فرسوده یا ناکافی است. در یک سو، دولت از اختصاص اعتبار برای آب، اجرای پروژه‌های راه، بهسازی روستاها و توسعه زیرساخت‌ها خبر می‌دهد. در سوی دیگر، روستاهایی هنوز ممکن است نگران آب شرب، راه زمستانی، آنتن تلفن یا دسترسی به خدمات باشد. فاصله میان این دو تصویر همان چیزی است که باید اندازه‌گیری شود.
روستاهایی در منطقه وجود دارند که در سال‌های اخیر با تنش آبی دست و پنجه نرم کرده‌اند، نه لزوماً به این دلیل که آب در رودخانه یا زیر زمین وجود ندارد، بلکه به دلیل فرسودگی شبکه‌ها، مشکلات خطوط انتقال، تأسیسات پمپاژ و فاصله میان منابع آب و سکونتگاه‌ها.
در مرداد امسال، فرماندار گیلانغرب صریحاً اعلام کرد که فرسودگی شبکه آبرسانی مهم‌ترین عامل هدررفت آب و بروز تنش آبی در برخی مناطق شهرستان است و اصلاح شبکه‌های فرسوده، تکمیل پروژه‌های نیمه‌تمام و بهسازی راه‌های روستایی را از اولویت‌های شهرستان دانست.
در خرداد امسال، آب و فاضلاب گیلانغرب اعلام کرد با رفع شکستگی چند خط انتقال و توزیع، آبرسانی برای حدود ۹۸۰۰ نفر از روستاییان منطقه پایدار شده است. خطوط آسیب‌دیده در روستاهایی مانند شهرک، وارگه سفلی، نسار دیره، چشمه گلزار و ونزه همت قرار داشتند. اما چند ماه بعد، همچنان خبرهای مربوط به آب روستاها ادامه داشت.
در روستای درگه در بخش گواور، تجهیزات پمپاژ چاه آب دچار نقص شد و پس از تعمیر و بازسازی، آب دوباره به شرایط پایدار برگشت. این اتفاق‌ها یک واقعیت ساده را نشان می‌دهد: شبکه آب روستایی گیلانغرب نیازمند نگهداری دائمی و سرمایه‌گذاری زیرساختی است، نه فقط تعمیرات اضطراری. در شهریور امسال نیز حدود ۳۰ میلیارد تومان برای تجهیز سه حلقه چاه آب در ورودی شهر گیلانغرب اختصاص یافت تا بخشی از مشکلات تأمین آب شهرستان برطرف شود. اما فهرست مشکلات گواور فقط با آب و جاده تمام نمی‌شود. ارتباطات مخابراتی، روشنایی معابر، گاز، طرح هادی، امکانات ورزشی، دسترسی به خدمات عمومی و حتی فرصت‌های شغلی در فهرست مطالبات روستاها قرار دارد.
گزارش‌های محلی از مشکلات آنتن‌دهی و اینترنت در برخی روستاهای گیلانغرب نیز حکایت دارد. برای نمونه، در روستای مورت سبز، ساکنان از ضعف آنتن تلفن همراه و دسترسی نداشتن به اینترنت شکایت کرده‌اند.
دولت چه می‌کند؟
در ماه‌های اخیر، مجموعه‌ای از پروژه‌ها و تصمیم‌ها برای کاهش این شکاف‌ها در گیلانغرب دنبال شده است. در حوزه آب، اصلاح شبکه‌های فرسوده و تکمیل طرح‌های آبرسانی در دستور کار قرار گرفته و تجهیز سه چاه با اعتبار حدود ۳۰ میلیارد تومان از اقدامات اخیر شهرستان است.
در حوزه راه، بهسازی راه‌های روستایی و تکمیل محورهای اصلی دنبال میشود و پروژه چهارخطه سرمست ـ قلاجه نیز وارد مرحله اجرایی شده است. در حوزه عمران روستایی نیز اجرای طرح‌های هادی در روستاهای شهرستان در دستور کار قرار گرفته است.
در نشست‌های بررسی مشکلات گواور نیز موضوعاتی مانند اصلاح شبکه آب، روشنایی معابر روستایی، تجهیز دکل‌های مخابراتی، آسفالت و لکه‌گیری مسیرهای روستایی، تکمیل گازرسانی و ساماندهی امکانات ورزشی مطرح شده است. این فهرست مهم است؛ زیرا نشان می‌دهد دستگاه‌های اجرایی اکنون تصویر نسبتاً روشنی از مشکلات منطقه دارند. با این حال مهم‌ترین پرسش درباره روستاهای گیلانغرب این نباشد که چند پروژه در آنها اجرا شده است.
پرسش مهم‌تر این است که آیا این پروژه‌ها می‌توانند شرایطی ایجاد کنند که یک خانواده روستایی تصمیم بگیرد بماند؟
منطقه گواور و گیلانغرب فقط با کمبود زیرساخت مواجه نیست، با مسأله آینده روستا نیز مواجه است. اگر آب پایدار نباشد، کشاورزی آسیب می‌بیند. اگر راه مناسب نباشد، بازار دور میشود. اگر اینترنت نباشد، بخشی از فرصت‌های جدید اقتصادی و آموزشی از دست می‌رود. اگر شغل نباشد، جوان روستا راه شهر را در پیش می‌گیرد.
و اگر این اتفاق‌ها همزمان رخ دهند، روستا به تدریج کوچک‌تر میشود؛ خانه‌هایی که زمانی محل زندگی چند خانواده بودند، خالی می‌مانند و زمین‌هایی که زمانی منبع درآمد بودند، کم‌کم ارزش اقتصادی خود را از دست می‌دهند.
این همان جایی است که پروژه‌های زیرساختی معنایی فراتر از بتن، آسفالت و لوله پیدا می‌کنند.
گواور بیش از هر چیزی به یک زنجیره کامل زیرساخت نیاز دارد، زنجیره‌ای که آب را به خانه، راه را به بازار، اینترنت را به دانش‌آموز، درمان را به بیمار و سرمایه را به زمین کشاورزی وصل کند.
شاید آن روز، دیگر وقتی درباره «محرومیت‌زدایی» حرف می‌زنیم، لازم نباشد فهرستی بلند از کمبودها ارائه کنیم.
