حدیث حدادی
گروه اقتصادی

بازار مرغ کمبود آشکاری ندارد و عرضه نسبتاً منظم است. اما قیمت قطعات متفاوت است: سینه بی‌استخوان ۱۸۰۰ گرمی 1.325.025 تومان، سینه بی‌پوست 1.35.450 تومان، مغز ران 807.300 تومان و ران بی‌پوست 1.000.350 تومان. اختلاف سینه بی‌استخوان با ران بی‌پوست نزدیک 675/324 هزار تومان در هر بسته است؛ یعنی فراوانی عرضه به معنای تناسب قیمت با بودجه همه خانوارها نیست.

تخم‌مرغ منظم‌ترین بخش بازار است و کمبودی دیده نمی‌شود. بسته ۲۴ عددی ۶۲۸,۵۶۰ تومان، ۲۰ عددی ۵۲۳,۸۰۰ تومان، ۱۵ عددی ۳۹۲,۸۵۰ تومان و ۹ عددی ۲۳۵,۷۱۰ تومان است. قیمت هر عدد در بسته‌های مختلف تقریباً یکسان و حدود ۲۶ هزار تومان است. این گروه هم از نظر عرضه و هم از نظر قیمت‌گذاری نسبتاً باثبات است، هرچند قیمت مطلق آن برای خانوار کم‌درآمد قابل توجه است.

همچنین در خصوص قند و شکر نیز مدیریت هدفمند ذخایر ملی و فعالیت مستمر کارخانه‌ های چغندرقند و نیشکر داخلی موجب شده آرامشی بادوام و استوار در این بخش ایجاد شود. بررسی‌های میدانی نشان می دهد الگوی «بسته بزرگ‌تر، ارزان‌تر» به ضرر خانوار کم‌درآمد عمل می‌کند؛ یعنی بسته کوچک‌تر گران‌تر تمام می‌شود. همچنین در خصوص قند و شکر نیز مدیریت هدفمند ذخایر ملی و فعالیت مستمر کارخانه‌ های چغندرقند و نیشکر داخلی موجب شده آرامشی بادوام و استوار در این بخش ایجاد شود. بررسی‌های میدانی نشان می دهد الگوی «بسته بزرگ‌تر، ارزان‌تر» به ضرر خانوار کم‌درآمد عمل می‌کند؛ یعنی بسته کوچک‌تر گران‌تر تمام می‌شود.

یکی از کالاهای اساسی پرمصرف ماکارونی است. ماکارونی ارزان‌ترین گروه سبد است و عرضه آن روان است: رشته‌ای ۳.۱ غنی‌شده ۵۰۰ گرمی ۹۹,۰۰۰ تومان، ۲.۸ غنی‌شده ۹۴,۰۵۰ تومان، فرمی پروانه‌ای ۸۰,۷۵۰ تومان، مته‌ای نازک ۷۴,۱۰۰ تومان، پنه ریگاته ۷۲,۲۰۰ تومان و ۱.۴ هفتصد گرمی ۷۰,۰۰۰ تومان. با این حال، اختلاف گران‌ترین با ارزان‌ترین گزینه حدود ۴۰ درصد است و حتی در این گروه نیز قیمت‌گذاری یکدست نیست.

چای در برندهای مختلف عرضه می‌شود، اما اختلاف قیمت زیاد است: ممتاز هندوستان ۵۰۰ گرمی ۱,۱۶۹,۹۱۰ تومان، صبحانه انگلیسی ۵۰۰ گرمی ۸۹۹,۱۰۰ تومان، کله مورچه‌ای ۴۵۰ گرمی ۷۶۴,۱۵۰ تومان، قلمی سیلان هل ۲۵۰ گرمی ۶۲۵,۶۰۵ تومان و قلم ۴۵۰ گرمی ۵۳۹,۱۰۰ تومان. اختلاف ممتاز هندوستان با قلم بیش از دو برابر است؛ تنوع برند امکان انتخاب می‌دهد، اما بازار را از نظر قیمت یکدست نمی‌کند.

یکی دیگر از کالاهای اساسی گوشت قرمز است که بررسی ‌های میدانی در این بخش نشان می دهد عرضه گوشت قرمز در میادین و فروشگاه‌ها برقرار است، اما شکاف قیمتی بسیار بالاست: سردست گوسفندی پاک‌شده ۳,۴۸۰,۰۰۰ تومان، ران با استخوان ۲,۵۸۴,۰۰۰ تومان. ارزان‌ترین گزینه هم حدود ۱.۵ میلیون تومان است؛ این تنوع به معنای دسترسی آسان همه به گوشت نیست.

لبنیات منظم عرضه می‌شود، اما قیمت هر کیلوگرم متفاوت است: پنیر سفید ۴۰۰ گرمی ۱۶۷,۷۸۰ تومان، ماست پربیوتیک ۸۰۰ گرمی ۱۶۶,۳۲۰ تومان، پنیر کم‌چرب ۴۰۰ گرمی ۱۵۸,۴۰۰ تومان، ماست کم‌چرب ۹۰۰ گرمی ۱۵۳,۰۸۰ تومان، شیر کم‌چرب ۹۴۶ میلی‌لیتری ۱۲۲,۷۸۴ تومان و شیر ۸۰۰ میلی‌لیتری ۶۸,۵۴۴ تومان. پنیر ۱۰۰ گرمی ۵۶,۰۵۶ تومان است که هر کیلوگرم آن حدود ۵۶۰,۵۶۰ تومان می‌شود؛ یعنی بسته کوچک‌تر حدود ۳۴ درصد گران‌تر.

حبوبات یکی از کالاهایی است که مصرف کنندگان قابل توجهی دارد که علت این امر تنوع بالایی است که محصولات این بخش دارد. بازدید از فروشگاه‌ها و بازارهای مرکزی این محصول نشان می دهد که حبوبات در همه فروشگاه‌ها عرضه می‌شود، اما قیمت‌ها ناهمگون است:  مثلاً عدس ۹۰۰ گرمی از ۳۲۴,۰۰۰ تا ۳۱۴,۹۹۱ تومان متغیر است. عدس ۴۵۰ گرمی با قیمت ۱۸۰٬۵۷۴ تومان عرضه می‌شود که قیمت هر کیلوگرم آن حدود ۴۰۱ هزار تومان است؛ این رقم حدود ۱۱٫۵ درصد بیشتر از قیمت هر کیلوگرم عدس در بسته ۹۰۰ گرمی با قیمت ۳۲۴ هزار تومان است.

میوه و صیفی‌جات فصلی کمبودی ندارند، اما قیمت‌ها پراکنده‌اند: موز ۳۶۵,۰۰۰ تومان، گلابی ۲۰۰,۰۰۰ تومان، شلیل شمس ۱۹۰,۰۰۰ تومان، هلو ۱۷۵,۰۰۰ تومان، سیب ۹۵,۰۰۰ تا ۱۶۰,۰۰۰ تومان، انار ۱۱۵,۰۰۰ تومان، بادمجان ۷۹,۰۰۰ تا ۱۰۵,۰۰۰ تومان، سیب‌زمینی ۷۸,۰۰۰ تومان، پیاز ۶۹,۰۰۰ تومان، گوجه ۵۷,۰۰۰ تومان و خیار ۴۴,۰۰۰ تا ۵۳,۰۰۰ تومان. اختلاف موز با خیار بیش از هشت برابر است؛ وفور میوه به معنای ارزانی همه اقلام نیست.

بازار شیلات فعال است و تنوع گونه‌ها زیاد، اما قیمت‌ها پراکنده‌اند: فیله شوریده ۷۰۰ گرمی ۱,۶۹۵,۶۰۰ تومان، حلوا سیاه ۱,۶۲۶,۳۰۰ تومان، شیر جنوب ۱,۵۴۲,۱۲۰ تومان، سنگسر طلایی ۱,۰۸۸,۱۰۰ تومان، قزل‌آلا ۵۰۰ گرمی ۱,۰۸۱,۴۷۵ تومان، گالیت ۸۰۳,۶۴۰ تومان و حسون ۴۴۶,۴۰۰ تومان. اختلاف شوریده با حسون بیش از سه برابر است؛ پررونق بودن بازار به معنای ارزانی آن نیست.

روغن در انواع مختلف موجود است و کمبودی ندارد، اما قیمت‌ها فاصله زیادی دارند: ذرت ۱۵۰۰ گرمی ۱,۳۹۸,۴۰۰ تومان، مایع سرخ‌کردنی ۳۰۰۰ گرمی ۱,۱۹۴,۴۴۶ تومان، آفتابگردان ۳۰۰۰ گرمی ۱,۰۸۱,۷۱۷ تومان، کانولا ۱.۵ لیتری ۵۵۴,۲۰۰ تومان، آفتابگردان ۹۰۰ گرمی ۳۳۴,۹۸۶ تومان و مایع سرخ‌کردنی ۸۱۰ گرمی ۳۲۸,۸۳۴ تومان. اختلاف ذرت با ارزان‌ترین گزینه بیش از چهار برابر است و انتخاب را برای مصرف‌کننده دشوار می‌کند.

برنج داخلی در فصل شالیکاری عرضه می‌شود و تنوع برندها نسبتاً محدود است: ایرانی فجر ۱۰ کیلوگرمی ۴,۸۵۰,۰۲۰ تومان، هاشمی ۵ کیلویی ۲,۸۶۱,۰۱۵ تومان، هاشمی ممتاز ۲,۸۴۱,۵۱۰ تومان و هاشمی آستانه اشرفیه ۲,۸۳۷,۱۰۰ تومان. اختلاف برندها حدود 18 درصد است، اما قیمت هر کیلوگرم هاشمی حدود ۵۶۸ هزار تومان و فجر حدود ۴۸۵ هزار تومان است؛ رقم مطلق برای خانوار کم‌درآمد بالا است.