وزیر علوم در سومین جشنواره ملی «ثریا» تأکید کرد
دیپلماسی علمی، راهبرد ایران برای پیوند دانشگاه‌ها با جهان
وزیر علوم، تحقیقات و فناوری با تأکید بر ظرفیت دانشگاه‌های ایران برای جذب دانشجویان خارجی، بین‌المللی‌شدن آموزش عالی را فرصتی برای تقویت صلح، دوستی و شناخت متقابل ملت‌ها دانست. حسین سیمایی، روز گذشته در سومین جشنواره ملی «ثریا» در دانشگاه علم و صنعت ایران، با اشاره به نقش تعامل دانشجویان با فرهنگ‌ها و زبان‌های مختلف در گسترش صلح و دوستی، بر ضرورت درک شرایط دانشجویان خارجی و بهره‌گیری از ظرفیت حضور آنان در دانشگاه‌های کشور تأکید کرد.
وزیر علوم با تأکید بر نقش آموزش در بهبود روابط میان ملت‌ها گفت: «حضور دانشجویان خارجی در دانشگاه‌ها و تعامل آنان با دانشجویان ایرانی، زمینه آشنایی با فرهنگ‌ها، زبان‌ها و دیدگاه‌های متفاوت را فراهم می‌کند و می‌تواند به گسترش صلح و دوستی در جهان و ارتقای مدارا و تحمل تفاوت‌ها کمک کند.»
سیمایی با اشاره به ظرفیت ایران برای میزبانی از دانشجویان بین‌المللی اظهار کرد که کشور، متناسب با ظرفیت و استحقاق علمی خود، هنوز از شمار کمتری از این دانشجویان میزبانی می‌کند. به گفته او، متقاضی برای تحصیل در دانشگاه‌های جهان وجود دارد و لازم است ظرفیت‌های علمی و فرهنگی ایران برای جذب دانشجویان بیشتر مورد توجه قرار گیرد.
وزیر علوم مسئولان و دانشگاهیان را به درک شرایط دانشجویان خارجی فراخواند و گفت: «دوری از خانواده، دوستان و وطن، فشارهای روحی و روانی خاصی برای دانشجویان ایجاد می‌کند.» او با اشاره به تجربه دشواری‌های تحصیل و مهاجرت علمی، تأکید کرد که دانشگاه‌ها باید شرایط دانشجویانی را که برای ادامه تحصیل به ایران آمده‌اند، در نظر بگیرند.سیمایی گفت: «همه ما معمولاً برای آموزش و تحصیل رنج‌هایی را تحمل کرده‌ایم؛ گاهی از شهری به شهر دیگر رفته‌ایم و گاهی از ایران به کشور دیگری سفر کرده‌ایم. بنابراین، درک می‌کنیم که دانشجو از خانواده، دوستان و وطن خود دور می‌شود و این مجموعه شرایط، فشار روحی و روانی بر او وارد می‌کند. ما در ایران ضرب‌المثلی داریم که می‌گوید «نابرده رنج، گنج میسر نمی‌شود». در زبان انگلیسی هم گفته می‌شود «No pain, no gain»؛ یعنی بدون تحمل سختی، دستاوردی حاصل نمی‌شود. در فرهنگ عمومی نیز بر این معنا تأکید شده است که بدون زحمت، شیرینی و دستاوردی به دست نمی‌آید.»
سیمایی خطاب به دانشجویان خارجی نیز با تأکید بر ضرورت تلاش و پشتکار در مسیر علم‌آموزی گفت آنان برای تحصیل، دوری از خانواده و تحمل دشواری‌های زندگی در کشوری دیگر را پذیرفته‌اند و باید بتوانند به دستاوردهای علمی و جایگاه موردنظر خود برسند. او با اشاره به خاطره‌ای از سخنان آیت‌الله‌مکارم شیرازی درباره شهید مرتضی مطهری، گفت: «آیت‌الله مکارم شیرازی در جمع طلاب، هنگام بیان ویژگی‌های شهید مطهری، به این نکته اشاره کردند که استعداد و هوش به‌تنهایی کافی نیست و باید تلاش نیز کرد. شهید مطهری از افرادی بود که هم استعداد داشت، هم باهوش بود و هم پرتلاش. این ترکیب است که نتیجه می‌دهد.»
ایران با وجود تحریم‌ها از ظرفیت علمی قابل‌توجهی برخوردار است
وزیر علوم با ابراز خرسندی از انتخاب ایران به‌عنوان مقصد تحصیلی دانشجویان خارجی، به پیشینه علمی کشور اشاره کرد و گفت: «بر اساس آنچه درباره تاریخ آموزش عالی ایران مطرح می‌شود، دانشگاه جندی‌شاپور از مراکز علمی بسیار قدیمی جهان بوده است و پیشینه آن به حدود هزار و ۷۰۰ سال قبل بازمی‌گردد؛ یعنی پیش از شکل‌گیری دانشگاه بولونیا در ایتالیا. این موضوع در روایت‌های تاریخی و فرهنگی مرتبط با پیشینه آموزش عالی ایران نیز مورد توجه قرار گرفته است. شما حتماً ویژگی‌های مثبتی در ایران دیده‌اید؛ از جمله جذابیت‌های فرهنگی و علمی. ایران با وجود بیش از ۴۰ سال تحریم، در رتبه‌بندی‌های جهانی علم و دانشگاه جایگاه بالایی دارد و در رتبه‌های ۱۶ و ۱۷ جهان قرار گرفته است، برای مثال هوش مصنوعی در همین جایگاه قرار دارد. برای برخی از شما نیز ممکن است فضای فرهنگی و اخلاقی ایران در مقایسه با بسیاری از کشورهای دیگر، یک مزیت بوده باشد. ما بار دیگر از انتخاب شما سپاسگزاریم.»
او خطاب به دانشجویان ایرانی نیز گفت که حضور همکلاسی‌های خارجی فرصتی فراهم می‌کند تا بدون نیاز به سفر به کشورهای دیگر، با فرهنگ، زبان و ادبیات ملت‌های مختلف آشنا شوند. به اعتقاد او، این تعامل باید به فرصتی برای شناخت بیشتر دیگر جوامع تبدیل شود.
وزیر علوم با اشاره به حدیث «اختلاف‌امتی رحمة» توضیح داد: «من فکر می‌کنم این حدیث پیامبر اکرم(ص) را می‌توان از جنبه‌های مختلفی فهمید و یکی از مصادیق آن همین موضوع است. تنوع و تکثری که خداوند در خلقت قرار داده، چه در طبیعت و چه در آفرینش انسان‌ها، فرهنگ‌ها، سلیقه‌ها و زبان‌ها، خود نوعی رحمت الهی است.جهان، جهانی متکثر است و این تنوع در طبیعت، فرهنگ، زبان، سلیقه و دیگر ابعاد زندگی وجود دارد. دانشگاهیان و دانشجویان ایرانی باید از این تکثر و آشنایی با فرهنگ‌های دیگر لذت ببرند، از آن فرصت بسازند و تلاش کنند شناخت بیشتری از دیگر ملت‌ها به دست آورند.»
سیمایی تأکید کرد که دانشگاه یکی از مهم‌ترین محیط‌های اجتماعی برای یادگیری مهارت‌های ارتباطی و تعامل با دیگران است. از نگاه وی، بین‌المللی‌شدن آموزش می‌تواند زمینه تقویت صلح و دوستی را فراهم کند و به افراد بیاموزد چگونه در کنار تفاوت‌های فرهنگی و اجتماعی زندگی و همکاری کنند.
تأکید بر یادگیری
زبان و ادبیات فارسی
وزیر علوم در بخش دیگری از سخنان خود، دانشجویان خارجی را به افزایش آشنایی با زبان و ادبیات فارسی توصیه کرد و گفت: «تحصیل در ایران فرصتی برای شناخت عمیق‌تر فرهنگ و میراث ادبی این کشور است.»
او با اشاره به ظرفیت ادبیات فارسی در انتقال مفاهیم اخلاقی و فرهنگی تأکید کرد که آشنایی بیشتر با این زبان می‌تواند دانشجویان را با آموزه‌های ارزشمند فرهنگ ایرانی آشنا کند.
هدف جذب دانشجوی خارجی
فراتر از منافع اقتصادی
سعید حبیبا، معاون وزیر علوم و رئیس سازمان امور دانشجویان، در ادامه این مراسم با تأکید بر نقش بین‌المللی‌سازی آموزش عالی در تقویت دیپلماسی علمی گفت: «هدف ایران از جذب دانشجویان خارجی صرفاً کسب منافع اقتصادی نیست، بلکه تبدیل ظرفیت علمی کشور به پیوندهای پایدار علمی، فرهنگی و انسانی با جهان و تقویت جایگاه دانشگاه‌های ایران در شبکه جهانی دانش است.»
حبیبا با اشاره به ضرورت افزایش توان رقابت دانشگاه‌های کشور، از راه‌اندازی سامانه جامع امور دانشجویان بین‌الملل با عنوان «ادب» خبر داد و گفت که این سامانه اکنون در همه دانشگاه‌ها برای فرآیندهای مربوط به جذب و پذیرش دانشجویان خارجی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
به گفته او، امکان صدور مجوز اقامت متناسب با طول دوره تحصیلی، تسهیل رفت‌وآمد دانشجویان، فراهم شدن سازوکار ادامه تحصیل میان دو مقطع در چارچوب ضوابط مربوط و حل مشکل حساب ارزی دانشگاه‌ها از دیگر اقداماتی است که با هدف کاهش موانع اداری و اجرایی دنبال شده است. رئیس سازمان امور دانشجویان همچنین اعلام کرد مجوز آموزش به زبان دوم، شامل انگلیسی یا عربی، برای ۳۰دانشگاه بزرگ و برتر کشور صادر شده است. به گفته حبیبا، این اقدام می‌تواند دسترسی متقاضیان خارجی به برنامه‌های آموزشی دانشگاه‌های ایران را افزایش دهد. او در عین حال بر ضرورت حفظ و تقویت جایگاه زبان فارسی تأکید کرد.
حبیبا از تدوین آیین‌نامه جذب استعدادهای ممتاز بین‌المللی، صدور مجوز جذب دانشجو در دوره‌های کاملاً الکترونیکی برای شش دانشگاه و بررسی پرونده نزدیک به ۶۰ دانشگاه دیگر در این زمینه نیز خبر داد. هموار شدن مسیر ورود دانشجویان خارجی به پارک‌های علم و فناوری از دیگر اقداماتی بود که او برای پیوند آموزش با نوآوری و کارآفرینی تشریح کرد.
برش
شعبه دانشگاه تهران در عراق بزودی افتتاح می‌شود
وزیر علوم در حاشیه سومین جشنواره ملی ثریا از راه‌اندازی شعبه دانشگاه تهران در عراق خبر داد و گفت: «ان‌شاءالله به‌زودی شعبه دانشگاه تهران با ۱۴ رشته تحصیلی فعالیت خود را در عراق آغاز خواهد کرد. این موضوع به تصویب دولت عراق رسیده است و دانشگاه تهران به‌زودی فعالیت خود را در این کشور شروع می‌کند.»
