در نشست تخصصی معاونت ریاست‌جمهوری در امور زنان و خانواده با مشاوران وزرا و دستگاه‌های اجرایی مطرح شد
زنان، روایت کمتر شنیده‌شده جنگ
سمیه افشین فر
گروه اجتماعی
نقش زنان در جنگ تحمیلی ، فراتر از حضور در پشت جبهه و پشتیبانی از رزمندگان است. زنان در روزهای دشوار جنگ، همزمان با تحمل داغ عزیزان و نگرانی برای خانواده، در امدادرسانی، حفظ انسجام اجتماعی، مدیریت بحران و بازسازی زندگی نقش‌آفرینی کرده‌اند. روایت زنان از جنگ، بخشی مهم از تاریخ اجتماعی ایران است که ثبت و بازخوانی آن می‌تواند تصویری کامل‌تر از تجربه جنگ، رنج‌های انسانی و ایستادگی جامعه ارائه دهد.
روز گذشته نشست تخصصی معاونت ریاست‌جمهوری در امور زنان و خانواده با مشاوران وزرا و دستگاه‌های اجرایی، با حضور فاطمه مهاجرانی سخنگوی دولت، الیاس حضرتی رئیس شورای اطلاع‌رسانی دولت، زهرا بهروزآذر معاون رئیس جمهور در امور زنان و خانواده، خانواده‌های شهیده نصرت افتخاری معاون فرهنگی و اجتماعی نیروی انتظامی سیستان و بلوچستان و شهیده افسانه عقیلا از فرماندهان بسیج استان سیستان و بلوچستان ، در موزه ملی انقلاب اسلامی و دفاع مقدس برگزار شد.
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت در این نشست با اشاره به شرایط کشور در آغاز جنگ تحمیلی گفت: «در حالی که کشور تازه از انقلاب عبور کرده بود و با چالش هایی از جمله غائله کردستان و ترکمن‌صحرا مواجه بود، مردم به‌گونه‌ای ایستادگی کردند که نشان دادند ما می‌خواهیم و ما می‌توانیم.» مهاجرانی با تأکید بر نقش زنان و مردان در دفاع از کشور گفت: «در ایستادگی زن یا مرد بودن تفاوتی ندارد. ایستادگی در مسیر حفظ استقلال کشور، زن و مرد نمی‌شناسد. ایستادگی در مسیر حفظ استقلال کشور به زن و مرد محدود نمی‌شود. مادران نیز به واسطه مادر بودن، در سختی‌ها وسعت قلب پیدا می‌کنند و روح انسان در دشواری‌ها بزرگ‌تر می‌شود.» او با اشاره به جایگاه شهدا و اهمیت حفظ استقلال کشور گفت: «مفتخرم در جمعی حضور دارم که به نام شهدا مزین است و در مکانی هستیم که موزه‌ای نماد اقتدار ماست و نشان می‌دهد مردم ایران چگونه برای حفظ استقلال خود، با کمترین امکانات، بیشترین دستاوردها را به دست آورده‌اند.» مهاجرانی به تجربه تاریخی ایران در جنگ‌های دو قرن گذشته اشاره کرد و گفت: «در طول 200 سال گذشته، جنگی نبوده که در آن سرزمینی از دست نداده باشیم، جنگ‌ها را بر ما تحمیل کردند تا سرزمینمان را بگیرند. نخستین جنگی که حتی به اندازه یک وجب از خاک کشور را از دست ندادیم، دفاع مقدس بود و این یکی از افتخارات ماست.»
سخنگوی دولت با اشاره به رنج خانواده‌های شهدا و توان آنان برای تحمل داغ عزیزانشان گفت: «مادری که چند فرزند خود را به خاک می‌سپارد، دلش از سنگ نیست؛ دلش از برگ گل نازک‌تر است، اما خداوند به او توان می‌دهد تا در مسیر انتخاب‌شده خود بایستد.»
سخنگوی دولت با تأکید بر پیوند صبر و ایستادگی گفت: «صبر در کنار ایستادگی، حاصلش ظفر خواهد بود. امیدواریم خداوند به لطف و نظر خود، ملت ایران را از این بزنگاه دشوار نیز عبور دهد.» او با قدردانی از نیروهای مسلح و مردم گفت: «دست و بازوی نیروهای نظامی کشور را می‌بوسیم و قدردان مردم هستیم که بیش از ۲۰۰ شب، میدان‌ها را پرشور نگه داشته‌اند و با عقلانیت و درایت در مسیر انسجام ملی گام برمی‌دارند.»
مهاجرانی با اشاره به نقش بخش خصوصی و تولیدکنندگان در حفظ تاب‌آوری کشور گفت: «دولت خدمتگزار وظیفه خود را انجام می‌دهد و بخش خصوصی و تولیدی نیز به ما کمک کرده‌اند تا از یک مربع تاب‌آور برخوردار باشیم.» سخنگوی دولت ابراز امیدواری کرد که کشور با لطف خداوند از شرایط دشوار کنونی عبور کند.
دشمنان از درک هویت واقعی
و روحیه همبستگی ملت ایران عاجزند
الیاس حضرتی، رئیس شورای اطلاع‌رسانی دولت با بیان اینکه پیروزی انقلاب اسلامی نقطه پایانی بر تحقیرها و شکست‌های تاریخی چندصدساله بود، گفت: «ایستادگی و فداکاری بی‌دریغ ملت ایران، همراه با تدابیر رهبری و اقتدار نیروهای مسلح، تمامی معادلات و برآوردهای دشمنان را برهم زده است.» حضرتی با اشاره به تدابیر حکیمانه رهبری و صلابت و اقتدار نیروهای مسلح در راستای دفاع از عزت و اقتدار ملت و کشور، گفت: «دولت نیز به رغم تمامی مشکلات، تنگناها و محدودیت های موجود با رویکردی صادقانه، سالم و پرتلاش در میدان خدمت‌رسانی حضوری فعال دارد به نحوی که رویکرد شفاف دولت موجب تقویت اعتماد و همراهی ملت در تمام فراز و نشیب‌ها شده است.» او با بیان اینکه تاریخ ما شاهد قراردادهای تلخی چون گلستان، ترکمانچای و وقایعی مانند جدایی بحرین بود که برای دهه‌ها سرخوردگی، تحقیر و وابستگی را به بار آورد، اعلام کرد: «اما این ملت بزرگ که شایسته زیستی متناسب با فرهنگ غنی ایرانی و اسلامی خود است، با هدایت‌های بی‌بدیل حضرت امام خمینی(ره) راه نجات، سرافرازی و بازگشت به عزت را انتخاب کرد.» رئیس شورای اطلاع‌رسانی دولت به عهد راسخ ملت با امام راحل اشاره کرد و گفت: «امام عزیز با مردم سخن گفت و وعده داد که در راه خدا، ملت را از سرافکندگی‌های تاریخی رهانیده و به الگویی پرافتخار در جهان بدل خواهد کرد، در مقابل، ملت شریف ایران نیز با تمام توان، ظرفیت و دارایی پای این پیمان ایستاد.» به گفته حضرتی، امروز به پشتوانه این ایثارگری‌ها، دارای نیروهای مسلح بسیار مقتدر، توانمند و افتخارآفرین هستیم، توانمندی‌های موشکی و پهپادی کم‌نظیر و اشراف اطلاعاتی دقیق دلاورمردان ما در منطقه و در برابر دشمنان، تصویری مقتدرانه از بازدارندگی کشور را به نمایش گذاشته است.
رئیس شورای اطلاع‌رسانی دولت با اشاره به تناقض‌گویی‌ها و سردرگمی دشمنان گفت: «آنچه امروز دشمنان و در رأس آنها دولتمردان آمریکایی از درک آن عاجزند، هویت واقعی و روحیه همبستگی ملت ایران است. دشمن هنوز متوجه نشده که این مردم غیور در لحظات حساس و با کوچک‌ترین تهدید علیه تمامیت ارضی، عزت ملی و ارکان نظام، بی‌درنگ، منسجم و یکپارچه در صحنه حاضر شده و از آرمان‌ها و کشور خود دفاع می‌کنند.»
جنگ امروز
فراتر از عرصه نظامی است
زهرا بهروزآذر، معاون رئیس‌جمهور در امور زنان و خانواده با یادآوری سفر اخیر خود به استان سیستان و بلوچستان (منطقه چشم زیارت) و با تجلیل از مادران و خانواده‌های شهدا، گفت: «امروز در جنگی وارد شده‌ایم که صرفاً نظامی نیست و ابعاد مختلف آن را در عمل زیست می‌کنیم.» او با اشاره به ابعاد همه‌جانبه جنگ نوین و نقش‌آفرینی بی‌بدیل اقشار مختلف مردم، به ویژه زنان در عرصه‌های دفاعی، اقتصادی و خدماتی، در تشریح ارکان کلیدی شگفتی‌ساز در این دوران گفت: «نخستین رکن نیروهای مسلح میهن‌دوست و فرماندهان جان‌برکف هستند، این قدرت و شگفتی از دو سرچشمه نخست، باور و توکل عمیق به نیروی لایزال الهی و عشق سرشار به ایران، و دوم، اتکا به دانش و علم و فناوری نشأت می‌گیرد. در بازدیدهایی که از بخش‌های مختلف از جمله وزارت دفاع داشته‌ایم، با زنان نخبه و دانشمندان بی‌نظیری مواجه شدیم که در تولید محصولات راهبردی دفاعی نقش‌آفرینی می‌کنند و بخش بزرگی از دستاوردهای دفاعی کشور مرهون همت این زنان قدرتمند است.»
او ضمن قدردانی از صبر و پایداری خانواده‌های نیروهای مسلح تأکید کرد: «حضور مداوم مردان نظامی در خط مقدم، مرهون همراهی و مدیریت همسرانشان است؛ زنانی که در غیاب همسرانشان که گاه بیش از 60 تا 70 روز در پای لانچرهای دفاعی حضور داشتند، مدیریت اقتصادی خانواده، بار عاطفی فرزندان و مسئولیت مضاعف آموزش در روزهای تعطیلی مدارس را به دوش کشیدند و دستبوس همه این خانواده‌های مقاوم هستیم.»
معاون رئیس‌جمهور، رکن دیگر را فعالیت شبانه‌روزی عرصه‌های خدماتی و زیرساختی برشمرد و توضیح داد: «زنانی و مردانی که در گمرکات، بنادر، بانک‌ها، بیمارستان‌ها، وزارت نیرو، توانیر و بخش‌های ترابری شبانه‌روز فعالیت کردند، حماسه‌ای دیگر آفریدند. به عنوان نمونه، در منطقه مرزی شلمچه، بانویی باردار مسئولیت ترخیص کالا را برعهده داشت که با وجود خطرات و انگیزه برای دورکاری، با احساس تعهد عمیق به کشور در محل کار حاضر شد و حتی پس از حمله به منطقه، شجاعانه به خدمت‌رسانی ادامه داد. حضور زنانی به عنوان رانندگان خودروهای سنگین و کامیون‌ها برای تسریع در ترخیص کالاهای اساسی و جلوگیری از بحران معیشتی، نمونه درخشان دیگری از این ایثارگری‌هاست.» بهروزآذر با اشاره به حضور آگاهانه و مستمر آحاد مردم به عنوان رکن دیگری از این مقاومت ملی، از نقش پیشران زنان در عبور سرافرازانه کشور از بحران‌ها تقدیر کرد. در این نشست از خانواده شهیده نصرت افتخاری معاون فرهنگی و اجتماعی نیروی انتظامی سیستان و بلوچستان و شهیده افسانه عقیلا از فرماندهان بسیج استان سیستان و بلوچستان قدردانی و از کتاب «خانم ایران» رونمایی شد.
بــــرش
معاون رئیس‌جمهور در امور زنان و خانواده در گفت‌وگو با «ایران»:
تجربه‌های مقاومت و نقش زنان در جنگ باید ثبت و روایت شود
زهرا بهروزآذر معاون رئیس‌جمهور در امور زنان و خانواده با اشاره به برگزاری نشست‌های ماهانه با مشاوران امور زنان دستگاه‌های اجرایی، بر ضرورت ثبت و حفظ روایت زنان و خانواده‌های شهدا و همچنین نقش زنان در تاب‌آوری و مقاومت در جریان جنگ تأکید کرد. او در گفت‌وگو با «ایران» با بیان اینکه این نشست‌ها با هدف شناسایی مسائل و یافتن راهکارهای مشترک برگزار می‌شود، گفت: «در این جلسه که با میزبانی بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس برگزار شد، به‌طور ویژه بر ثبت و نگهداری روایت زنان و خانواده‌هایی تأکید کردیم که در رخدادهای جنگی اخیر، چه با تقدیم عزیزان خود و چه با ایفای نقش در عرصه تاب‌آوری و مقاومت، تجربه‌های ارزشمندی داشته‌اند.» معاون رئیس‌جمهور با اشاره به جان‌باختن شمار زیادی از هموطنان در رخدادهای جنگی اخیر، ثبت نقش زنان در عرصه‌های مختلف را ضروری دانست و گفت: «این روایت‌ها باید برای پاسداشت ایثار و مقاومت و همچنین تقویت خودباوری در جامعه حفظ و مستند شوند.»
