عارف در دیدار با مقامات تاجیکستان، چین، روسیه و ازبکستان در حاشیه اجلاس شانگهای تأکید کرد
توسعه همکاری‌های منطقه‌ای راهبرد ایران علیه یکجانبهگرایی
خبرنگار اعزامی «ایران» به تاجیکستان
محمدرضا عارف، معاون اول رئیس‌جمهور، صبح روز گذشته برای شرکت در اجلاس شورای سران دولتی(نخست‌وزیران) کشورهای عضو سازمان همکاری‌های شانگهای عازم «دوشنبه»، پایتخت تاجیکستان شد. این سفر چنانکه در سخنان معاون اول رئیس‌جمهور پیش از عزیمت به تاجیکستان نیز مورد اشاره قرار گرفت، فرصتی است تا ظرفیت‌های سازمان همکاری شانگهای در خدمت توسعه مراودات اقتصادی، تجاری و فناوری کشورهای عضو قرار گیرد؛ رویکردی که در برنامه اقدام دوساله دولت نیز بازتاب داشته و با هدف تقویت همکاری‌های چندجانبه و مقابله با یکجانبهگرایی دنبال می‌شود. دیدارهای عارف با مقام‌های ارشد چین، روسیه و تاجیکستان در جریان این سفر نیز نشان داد تهران در پی تقویت مناسبات دوجانبه و بهره‌گیری مؤثرتر از سازوکارهای منطقه‌ای برای پیشبرد اهداف اقتصادی و سیاسی خود است.
عارف پس از مراسم استقبال در فرودگاه بین‌المللی پایتخت تاجیکستان، در اقامتگاه دولتی داچا با «قادر رسول‌زاده» نخست‌وزیر تاجیکستان، «لی چیانگ» رئیس شورای دولتی جمهوری خلق چین، «عبدالله عارف» نخست‌وزیر ازبکستان و «میخائیل میشوستین» نخست‌وزیر فدراسیون روسیه، دیدار و گفت‌وگو کرد. «امامعلی رحمان» رئیس‌جمهوری تاجیکستان نیز در کاخ ملت پذیرای معاون اول رئیس‌جمهوری ایران شد. در این دیدارهای دوجانبه، معاون اول رئیس‌جمهور کشورمان بر آمادگی ایران برای ارتقای همکاری‌های دوجانبه تأکید کرد.
قدردانی از مواضع چین علیه طرح موهوم آمریکایی
عارف در دیدار با نخست‌وزیر تاجیکستان، با ابراز خرسندی از حضور در این کشور و تشکر از میهمان‌نوازی گرم مردم تاجیکستان، گفت که نگاه ما به این کشور در چارچوب پروتکل‌های سیاست خارجی نیست و احساس می‌کنیم به خانه برادر خود آمده‌ایم؛ ایران هم خانه شماست. معاون اول رئیس‌جمهور کشورمان همچنین در دیدار با لی چیانگ، رئیس شورای دولتی جمهوری خلق چین، از مواضع اصولی پکن برای ترویج عدالت و چندجانبه‌گرایی قدردانی کرد و گفت که حامل سلام گرم رئیس‌جمهوری و مقام معظم رهبری ایران به رئیس‌جمهوری چین است. عارف در ادامه، از به رسمیت نشناختن طرح موهوم آمریکا موسوم به طرد اقتصادی ایران، همچنین وتوی قطعنامه آمریکا علیه ایران در شورای امنیت و رأی منفی پکن در شورای حکام قدردانی کرد و گفت که این سیاست‌ها بیانگر نگاه درست این کشور در راستای حمایت از چندجانبه‌گرایی است. معاون اول رئیس‌جمهور در ادامه با اشاره به روابط دیرینه دو کشور و همکاری‌ها در حوزه‌های مختلف تأکید کرد که زمینه‌های مشترک فراوانی برای توسعه همکاری‌های دوجانبه با چین و همکاری‌های چندجانبه در قالب سازمان همکاری‌های شانگهای و بریکس وجود دارد. عارف از ریاست چین بر سازمان بریکس در سال آینده نیز اظهار خشنودی کرد و گفت که تهران آماده همکاری‌های بیشتر با چین و سازمان بریکس است.
میخائیل میشوستین، نخست‌وزیر روسیه نیز در ابتدای دیدار با محمدرضا عارف از وی خواست سلام گرم رئیس‌جمهوری این کشور را به مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهوری کشورمان، ابلاغ کند. وی یادآوری کرد که مسکو تجاوز اسرائیل و آمریکا به ایران را محکوم کرده و علاقه‌مند به گسترش روابط با تهران است. به گفته نخست‌وزیر روسیه، علی‌رغم تحریم‌ها، مبادلات تجاری دو کشور در سال گذشته رکورد زده و حجم مبادلات امسال نیز افزایش خواهد یافت. عارف نیز در این دیدار تصریح کرد که راهبرد توسعه همکاری‌ها ایجاب می‌کند مسئولان دو کشور بیشتر یکدیگر را ملاقات کنند. وی از برگزاری هفته فرهنگی ایران در سه شهر روسیه قدردانی کرد. معاون اول رئیس‌جمهوری همچنین اشاره کرد که نگرانی دوستانمان درباره تنگه هرمز را درک می‌کنیم، اما برای حفظ امنیت خود راهی نداریم جز حفظ این آبراهه مهم بین‌المللی. به گفته عارف، عامل بسته شدن تنگه هرمز آمریکاست وگرنه پیش از تجاوز این کشور به ایران، تنگه باز بوده است.
برنامه دو ساله دولت برای استفاده حداکثری از عضویت شانگهای
عارف پیش از سفر به تاجیکستان، درباره اهداف این سفر گفت: «دولت یک برنامه اقدام دوساله تدوین کرده است که هدف آن، استفاده حداکثری از ظرفیت‌های این سازمان در حوزه‌های مختلف است. علاوه بر همکاری‌های اقتصادی و تجاری، توسعه همکاری‌ها در زمینه فناوری‌های پیشرفته و هوش مصنوعی نیز از اولویت‌های ایران در چارچوب این سازمان به شمار می‌رود.»
وی همچنین با اشاره به همکاری ایران با برخی از کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای در چارچوب اتحادیه اقتصادی اوراسیا گفت: «بخش قابل‌توجهی از دیدگاه‌ها و راهبردهای سیاسی و اقتصادی ایران در تعامل با کشورهای عضو این اتحادیه نیز پیگیری می‌شود.»معاون اول رئیس‌جمهور اضافه کرد: «ما بر ظرفیت‌های کشور، از جمله توانمندی‌های لجستیکی، حمل‌ونقل و فناوری‌های پیشرفته، تأکید داریم و راهبردمان، حضور فعال و مؤثر در این سازمان است . از آنجا که این نشست در سطح عالی اجرایی کشورهای عضو برگزار می‌شود، موضوعات بودجه‌ای نیز در دستور کار قرار دارد و بررسی و تصویب خواهد شد.»
وی در ادامه با اشاره به رویکرد سازمان همکاری شانگهای و گروه بریکس در زمینه مقابله با یکجانبهگرایی گفت: «اهداف اولیه سازمان همکاری شانگهای عمدتاً بر مسائل امنیتی، حفظ ایمنی و مقابله با خشونت متمرکز بود، اما این سازمان به‌تدریج به سمت توسعه همکاری‌های اقتصادی نیز حرکت کرد. در مقابل، بریکس از ابتدا بر اصلاح ساختارهای حکمرانی جهانی و مقابله با یکجانبهگرایی تأکید داشته است.»
