درآمد، دارایی و شرایط اجتماعی خانوارها مبنای بررسی حمایت بیشتر قرار میگیرد
معیارهای تازه برای افزایش اعتبار کالابرگ
افزایش ۵۰۰ هزار تومانی اعتبار کالابرگ در مرحله جدید، بر پایه مجموعهای از شاخصهای درآمدی، دارایی و شرایط اجتماعی خانوارها دنبال میشود و به گفته مدیرعامل سازمان هدفمندسازی یارانهها، هدف آن هدایت حمایتهای معیشتی به سوی اقشار کمدرآمدتر است.
در این مرحله، حدود ۱۸ میلیون و ۳۰۰ هزار سرپرست خانوار، معادل بیش از ۴۰ میلیون نفر، برای بررسی شرایط شناسایی شدهاند و خوداظهاری، مبنای تکمیل اطلاعات و ارزیابی برخورداری آنان از اعتبار افزوده خواهد بود. با این حال، ثبتنکردن درخواست به معنای قطع کالابرگ نیست و اعتبار پایه ماهانه یک میلیون تومانی به ازای هر نفر ادامه خواهد یافت.
مرحله جدید اجرای کالابرگ با تمرکز بر شناسایی دقیقتر خانوارهای نیازمند حمایت بیشتر آغاز شده است. در این شیوه، علاوه بر وضعیت درآمد و دارایی، عواملی همچون بیماری، معلولیت، نداشتن مستمری و شرایط سرپرستی خانوار در اولویتبندی حمایتها مورد توجه قرار میگیرد.
حسن نوروزی، مدیرعامل سازمان هدفمندسازی یارانهها، در یک برنامه تلویزیونی با تشریح جزئیات این مرحله گفت: «دولت با استفاده از پایگاههای اطلاعاتی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، سازمان امور مالیاتی کشور و سازمان هدفمندسازی یارانهها، گروههای نیازمند را شناسایی کرده است.»
وی تأکید کرد در تخصیص کمکهای حمایتی، اولویت باید با خانوارهایی باشد که از نظر درآمدی وضعیت نامناسبتری دارند؛ از این رو، شناسایی اولیه افراد با هدف بررسی شرایط و هدایت منابع به سوی نیازمندان انجام شده است.
از دهکبندی تا ارزیابی
درآمد و شرایط اجتماعی
معیارهای اعلامشده برای افزایش کالابرگ، از اتکای صرف به دهکهای درآمدی به مجموعهای از شاخصهای اقتصادی و اجتماعی گسترش یافته است. در اوایل مهر، وزیر امور اقتصادی و دارایی، قرارگرفتن در دهکهای پایین درآمدی و نداشتن ملک و خودرو را از معیارهای افزایش اعتبار معرفی کرده بود و بر اساس اظهارات او، جمعیتی حدود ۴۰ تا ۴۴ میلیون نفر را در بر میگرفت.
در مصوبه ابلاغشده در ۲۱ مهر نیز مجموع درآمد و مشخصههای اجتماعی خانوار، مبنای تقسیمبندی به سه گروه با وسع اقتصادی بالا، متوسط و پایین قرار گرفت. در این چارچوب، داراییهایی مانند ملک و خودرو، ارزش سبد سهام، برخی شاخصهای بانکی و میزان مصرف انرژی در ارزیابی وضعیت اقتصادی خانوارها نقش دارند.
بنابراین، بررسی شرایط برخورداری از حمایت افزوده، تنها به یک شاخص محدود نیست و اطلاعات درآمدی و دارایی در کنار وضعیت اجتماعی و نیازهای ویژه خانوار سنجیده میشود.
کدام خانوارها در اولویت قرار دارند؟
نوروزی، افراد تحت پوشش کمیته امداد و سازمان بهزیستی، از جمله افراد در نوبت دریافت خدمات حمایتی را از گروههای اولویتدار معرفی کرد. به گفته وی، جمعیت این گروهها با احتساب افراد پشت نوبت، حدود ۱۱ میلیون نفر برآورد میشود.
مبتلایان به بیماریهای صعبالعلاج، خانوارهای دارای عضو با معلولیت متوسط یا شدید و خانوادههای دارای کودک مبتلا به سوءتغذیه نیز در فهرست گروههای مورد توجه قرار دارند.
زنان سرپرست خانواری که هیچیک از اعضای خانواده آنان اشتغال رسمی ندارند و سالمندان فاقد مستمری، از دیگر گروههایی هستند که شرایط آنها برای دریافت حمایت بیشتر بررسی میشود.
مدیرعامل سازمان هدفمندسازی یارانهها همچنین کودکان بازمانده از تحصیل را از گروههای مدنظر در این طرح برشمرد و گفت حمایت از این کودکان با هدف فراهمکردن زمینه ادامه تحصیل آنان دنبال میشود.
در بخش معیارهای اقتصادی نیز خانوارهای فاقد ملک و خودرو که مجموع درآمد ماهانه اعضای آنها کمتر از ۲۰ میلیون تومان است، در زمره گروههای مورد بررسی قرار دارند. نوروزی توضیح داد تراکنشهای بانکی این خانوارها نیز متناسب با سطح درآمد آنان ارزیابی خواهد شد.
افزایش ۵۰۰ هزار تومانی
و نقش خوداظهاری
افزایش اعتبار کالابرگ در مهرماه ابتدا برای بخشی از جامعه هدف اجرا شد. یعقوب اندایش، معاون وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، در ۱۸ مهر از تخصیص جداگانه ۵۰۰ هزار تومان اعتبار افزوده برای ۱۱ میلیون نفر از مشمولان تحت پوشش کمیته امداد و سازمان بهزیستی خبر داد.
برای بررسی شرایط سایر گروهها، فرآیند خوداظهاری در سامانه رفاه ایرانیان آغاز شد. سرپرستان خانواری که پیامک دریافت کردهاند، باید اطلاعات مورد نیاز را ثبت کنند تا وضعیت اقتصادی و اجتماعی آنان برای تعیین برخورداری از اعتبار افزوده بررسی شود.
پرسشهای این مرحله شامل محل سکونت، ارتباط با نهادهای حمایتی، مالکیت ملک و وسایل نقلیه، میزان درآمد ماهانه، وضعیت شغلی سرپرست خانوار و هزینههای درمانی است.
این اطلاعات قرار است مبنای تکمیل ارزیابی خانوارها و شناسایی افرادی باشد که نیاز بیشتری به حمایت دارند. شناسایی اولیه بیش از ۴۰ میلیون نفر، به معنای تأیید نهایی افزایش اعتبار برای همه آنان نیست و نتیجه بررسی اطلاعات، در تعیین مشمولان نقش خواهد داشت.
اعتبار پایه قطع نمیشود
مهلت ثبت اطلاعات تا پایان روز ۲۴ مهر تعیین شده است و مراجعه خانوارها با توجه به رقم آخر کد ملی سرپرست انجام میشود.
نوروزی درباره احتمال تمدید این فرصت گفت اگر شمار قابل توجهی از سرپرستان خانوار موفق به ثبت درخواست نشوند، مهلت مراجعه برای چند روز یا حتی بیشتر تمدید خواهد شد.
وی تأکید کرد دولت قصد ندارد محدودیت زمانی، مانع بهرهمندی افراد واجد شرایط شود و تلاش بر این است که افزایش اعتبار کالابرگ مشمولان در مهرماه پرداخت شود.
در عین حال، خانوارهایی که خوداظهاری نکنند، کالابرگ خود را از دست نمیدهند و همان اعتبار پایه ماهانه یک میلیون تومان به ازای هر نفر را دریافت خواهند کرد. از این رو، باید میان تداوم اعتبار پایه و بررسی درخواست افزایش آن تمایز قائل شد.
کالابرگ در کنار سایر حمایتهای معیشتی
مدیرعامل سازمان هدفمندسازی یارانهها در بخش دیگری از سخنانش، منابع و مصارف این سازمان را تشریح کرد و گفت از مجموع بودجه ۶ هزار و ۲۷۸ همتی دولت در سالجاری، حدود ۲ هزار و ۳۲۰ همت به موضوعات مرتبط با هدفمندی یارانهها اختصاص یافته است. هر همت معادل هزار میلیارد تومان است.
به گفته وی، فروش داخلی و صادرات فرآوردههای نفتی و فروش داخلی گاز طبیعی، بخش عمده منابع هدفمندی را تأمین میکنند و سهم فروش داخلی گاز طبیعی حدود ۶۶۶ همت است.
نوروزی اعلام کرد اکنون بیش از ۷۵ میلیون نفر یارانه نقدی ۳۰۰ هزار یا ۴۰۰ هزار تومانی دریافت میکنند. همچنین سالانه حدود ۸۵ همت برای یارانه دارو، شیرخشک و تجهیزات مصرفی پزشکی و حدود ۴۱۰ همت برای خرید تضمینی گندم در نظر گرفته شده است.
وی اعتبار مربوط به کالابرگ را حدود ۹۹۶ همت عنوان کرد و افزود ماهانه حدود هشت همت نیز برای حملونقل فرآوردههای نفتی پرداخت میشود.
در این چارچوب، تکمیل اطلاعات خانوارها و اولویتبندی بر اساس نیاز، محور مرحله جدید کالابرگ است که با حفظ اعتبار پایه، افزایش حمایت از خانوارهای کمدرآمد و دارای شرایط ویژه را دنبال میکند.

