خروج روزانه ۲۳۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت پالایش گاز کشور در پی حمله به شماری از پالایشگاه‌های پارس جنوبی، بازسازی این تأسیسات را به یکی از مهم‌ترین اولویت‌های صنعت نفت در آستانه فصل سرد سال تبدیل کرده است.
در این شرایط، جبران بخشی از ظرفیت ازدست‌رفته با استفاده از ظرفیت خالی سایر پالایشگاه‌ها، اگرچه بخشی از فشار بر شبکه گاز را کاهش داده، اما ضرورت بازگرداندن تأسیسات آسیب‌دیده به چرخه تولید را برطرف نمی‌کند. از همین رو، در کنار اقدامات فنی، تأمین منابع مالی و رفع موانع قراردادی نیز به یکی از محورهای اصلی پیشبرد پروژه‌های بازسازی تبدیل شده است.
حمید بورد، سرپرست وزارت نفت، در جریان بازدید از پالایشگاه‌های آسیب‌دیده پارس جنوبی و نشست با مدیران، پیمانکاران و مجریان پروژه‌های بازسازی، بر ضرورت تسریع عملیات و استفاده از راهکارهای متنوع تأمین مالی تأکید دارد.

جبران بخشی از
ظرفیت از دست‌رفته
در جریان جنگ تحمیلی سوم، شماری از پالایشگاه‌های گازی پارس جنوبی هدف حمله قرار گرفتند و روزانه ۲۳۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت پالایش گاز کشور از مدار خارج شد. بر اساس اعلام وزارت نفت، تاکنون حدود ۱۰۰ میلیون مترمکعب از این ظرفیت با استفاده از ظرفیت‌های خالی سایر پالایشگاه‌های گازی جبران شده است.
این جبران بخشی از ظرفیت ازدست‌رفته، امکان کاهش اثر فوری آسیب‌ها بر تولید گاز را فراهم کرده است، اما همچنان بخشی از ظرفیت پالایش کشور خارج از مدار قرار دارد. اهمیت این مسأله در آستانه زمستان، زمانی بیشتر می‌شود که افزایش مصرف بخش خانگی و تجاری، ضرورت تأمین گاز نیروگاه‌ها و نیاز صنایع به گاز، مدیریت توازن عرضه و تقاضا را دشوارتر می‌کند.
در چنین شرایطی، بازسازی پالایشگاه‌های آسیب‌دیده صرفاً یک پروژه تعمیراتی نیست، بلکه بخشی از برنامه بازگرداندن ظرفیت تولید و تقویت امکان تأمین گاز در دوره اوج مصرف به شمار می‌رود. به همین دلیل، زمان‌بندی اجرای پروژه‌ها و میزان پیشرفت واقعی آنها در ماه‌های پیش رو اهمیت ویژه‌ای دارد.
بورد در تشریح وضع تعمیرات اساسی پالایشگاه‌های پارس جنوبی می‌گوید: «تعمیرات اساسی پالایشگاه‌های پارس جنوبی بر اساس برنامه انجام شده است و پروژه‌های بازسازی و توسعه‌ای نیز با شتاب مطلوبی دنبال می‌شوند تا بتوانیم در زمستان پیش‌رو، خدمات‌ شایسته و پایداری به ملت ایران ارائه دهیم.»

تأمین مالی، حلقه مکمل بازسازی
یکی از محورهای مهم نشست سرپرست وزارت نفت با پیمانکاران و مدیران پروژه‌های بازسازی پالایشگاه‌های سوم و پنجم پارس جنوبی و شرکت‌های پتروشیمی جم، دماوند انرژی عسلویه و مبین انرژی خلیج فارس، بررسی موانع اجرایی و راهکارهای تأمین منابع مالی است.
در پروژه‌های بازسازی، سرعت اجرا تنها به تأمین تجهیزات و آماده‌بودن نیروی انسانی وابسته نیست؛ تأمین به‌موقع منابع مالی، امکان خرید تجهیزات، پرداخت تعهدات پیمانکاران و استمرار فعالیت گروه‌های اجرایی را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد. در نتیجه، هرگونه وقفه در تأمین مالی می‌تواند بر زمان‌بندی بازگشت تأسیسات به مدار تولید اثر بگذارد.
بورد در این نشست با تأکید بر ضرورت تأمین مالی پروژه‌ها می‌گوید: «برای تأمین مالی پروژه‌ها باید به زبان مشترکی با بانک‌ها برسیم.»
او همچنین با اشاره به محدودیت زمانی بازسازی تأسیسات آسیب‌دیده تصریح می‌کند: «نباید زمان را برای بازسازی تأسیسات آسیب‌دیده صنعت نفت از دست بدهیم.»
در ادامه سرپرست وزارت نفت درباره نحوه انتخاب راهکارهای اجرایی نیز می‌گوید: «راهکارها باید به نفع همه عناصر دخیل در پروژه باشد و منابع مالی مختلفی برای اجرای پروژه‌ها در نظر گرفته شده است.»
این رویکرد، ضرورت ایجاد توازن میان سرعت اجرای پروژه، تعهدات مالی و منافع پیمانکاران و کارفرما را برجسته می‌کند. اصلاح قراردادها و متنوع‌سازی روش‌های تأمین مالی زمانی می‌تواند به تسریع بازسازی منجر شود که با کاهش موانع اجرایی، امکان تداوم کار و استفاده مؤثر از منابع را نیز فراهم کند.

اولویت زمستان
بازگشت ظرفیت به مدار تولید
در کنار تأمین مالی، بررسی میدانی روند اجرای پروژه‌ها و شناسایی موانع پیش رو نیز از محورهای سفر سرپرست وزارت نفت به عسلویه بود. در نشست‌های برگزارشده، روند بازسازی پالایشگاه‌های آسیب‌دیده پارس جنوبی و شرکت‌های پتروشیمی منطقه بررسی و بر ضرورت ارائه راهکارهای عملی برای تسریع پروژه‌ها تأکید شد.
بورد با اشاره به دشواری اجرای سریع عملیات بازسازی می‌گوید: «می‌دانم اجرای عملیات بازسازی تأسیسات با سرعت بالا دشوار است، اما باید همه تلاش خود را برای کشور به کار بگیریم.»او در عین حال تأمین پایدار گاز در زمستان را مهم‌ترین اولویت وزارت نفت می‌داند اولویتی که اهمیت هماهنگی میان بخش‌های فنی، مالی و اجرایی را دوچندان می‌کند.
 وزارت نفت اکنون با بسیج ظرفیت‌های فنی و اجرایی، بازسازی تأسیسات آسیب‌دیده و بازگرداندن ظرفیت ازدست‌رفته به چرخه تولید را دنبال می‌کند. در این مسیر، میزان تحقق برنامه‌های زمان‌بندی‌شده، سرعت تأمین منابع مالی و رفع موانع قراردادی از جمله عواملی هستند که بر نتیجه نهایی اثر می‌گذارند.
بورد در جریان این سفر، به همراه موسی احمدی، رئیس کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی و ارسلان زارع، استاندار بوشهر، از پالایشگاه‌های آسیب‌دیده پارس جنوبی و شرکت‌های پتروشیمی جم و مبین انرژی خلیج فارس بازدید کرد.