دیدارهای مهم مسعود پزشکیان با همتایانش در جریان اجلاس سران کشورهای مستقل مشترک‌المنافع و حضور فعال هیأت عالی جمهوری اسلامی ایران بار دیگر شکست راهبرد دشمن آمریکایی برای منزوی کردن ایران از طریق فشارهای سیاسی، اقتصادی و دیپلماتیک را به رخ کشید. در یکی از مهم‌ترین و معنادارترین این دیدارها، مسعود پزشکیان و ولادیمیر پوتین رؤسای‌جمهوری ایران و روسیه در حاشیه اجلاس سران کشورهای مستقل مشترک‌المنافع و اجلاس محیط‌‌زیستی دریای خزر با یکدیگر دیدار و گفت‌وگو کردند. این دومین دیدار سران دو کشور در نزدیک به یک ماه اخیر بود. دیدارها و گفت‌و‌گوهای رئیس‌جمهوری کشورمان با رؤسای‌جمهوری روسیه، ترکمنستان، آذربایجان، نخست‌وزیر ارمنستان و دبیرکل قزاقستانی سازمان همکاری شانگهای نیز فارغ از محتوای گفت‌و‌گوها که مشخصاً بر تقویت همکاری‌ها تمرکز داشت، دارای این پیام بارز بود که سیاست واشنگتن برای افزایش هزینه‌های تعامل با تهران و محدود کردن ظرفیت‌های منطقه‌ای و بین‌المللی ایران تا چه حد بی‌ثمر بوده است. کمااینکه در این اجلاس ترکمنستان از سران کشورهای مشترک المنافع میزبانی می‌کند و از جمهوری اسلامی ایران به عنوان کشوری که در این سازمان عضویت ندارد، برای اولین بار دعوت شده است؛ دعوتی که توأمان از توانمندی وزارت امور خارجه برای فعال نگاه داشتن ظرفیت‌های دیپلماتیک و نیز تمایل بازیگران منطقه‌ای و قدرت‌های نوظهور رقیب آمریکا برای قرار داشتن در تعامل و ائتلاف با کشوری حکایت دارد که توانسته است به معنای واقعی کلمه نظم تک‌قطبی را به چالش بکشد.

تعامل تهران و مسکو 
برای صلح و چندجانبه‌گرایی
رؤسای جمهوری ایران و روسیه که بر خلاف برنامه‌ریزی قبلی برای ملاقات در روز جمعه ترجیح داده بودند برای مواجه نشدن با کمبود زمان و ترافیک دیدارها در ساعات پایانی عصر روز پنجشنبه دیدار کنند، در گفت‌و‌گویی مفصل رویکرد خود را نسبت به راه‌حل‌های متصور برای پایان جنگ بیان کردند. دیداری که در آن به رغم فضاسازی آمریکایی‌ها، رئیس‌جمهوری ایران هیچ پیامی برای انتقال به دونالد ترامپ رئیس‌جمهوری ایالات متحده آمریکا مطرح نکرد؛ اما با تأکید بر تداوم گسترش روابط تهران و مسکو، تصریح کرد که ایران از میز مذاکره کنار نخواهد کشید و پیشنهادهای تبادل‌ شده از طریق رابطان با طرف آمریکایی پس از نهایی شدن، جمع‌بندی می‌شود.
پزشکیان در این دیدار با ابراز خرسندی از تعاملات در حال شکل‌گیری، بر گسترش روابط دوجانبه در زمینه‌های تجاری، اقتصادی و انسانی، پایبندی به برنامه راهبردی مشترک، مخالفت با یک‌جانبه‌گرایی و ضرورت حرکت جهان و منطقه به سمت چندجانبه‌گرایی تأکید کرد. وی با یادآوری عزم و اراده جمهوری اسلامی ایران برای گسترش روابط با روسیه در راستای راهبرد مشترک دو کشور این روابط را مؤثر در پیروزی دو کشور در حوزه‌های مختلف دانست و ابراز امیدواری کرد ارتباطات و تعاملاتی که میان تهران و مسکو شکل گرفته است با سرعت و قدرت پیش برود. هماهنگی‌هایی که تاکنون صورت گرفته است، خوب بوده و اکنون بهترین فرصت برای تعمیق و گسترش تعاملات است.
رئیس‌جمهوری کشورمان در عین اشاره به هم‌رأیی تهران و مسکو در ضرورت مقابله با یک‌جانبه‌گرایی آمریکایی و تلاش واشنگتن برای تحمیل سیاست‌هایش به دیگر کشورها بر سیاست ایران مبتنی بر تداوم دیپلماسی در حل منازعات تأکید کرد و گفت: «در حال گفت‌و‌گو هستیم، اما هربار که با آمریکا گفت‌وگو می‌کنیم، دوباره حمله می‌کنند، ولی ما از میز مذاکره و گفت‌وگو کنار نخواهیم کشید. پیشنهادهایی داده بودیم و آمریکایی‌ها نیز پیشنهادهای جدیدی داده بودند. روی این پیشنهادها اصلاحات خود را انجام داده‌ایم. قرار است پس از نهایی شدن، از طریق رابطانی که وجود دارند بنشینیم و آنها را جمع‌بندی کنیم.»
رئیس‌جمهوری روسیه نیز در این دیدار با اشاره به ارائه پیشنهادهای جدید جمهوری اسلامی ایران برای پایان جنگ، تصریح کرد: «موضع مسکو در این زمینه کاملاً روشن است و روسیه تمام تلاش خود را برای حل‌وفصل آن از مسیر دیپلماسی به کار خواهد گرفت.» پوتین با اشاره به تعمیق روابط انسانی و گسترش تعاملات چندجانبه با جمهوری اسلامی ایران اظهار کرد: «از ملاقات با جنابعالی بسیار خرسندم. روسیه و تهران برنامه‌ها و سیاست‌های راهبردی و کلیدی متعددی با یکدیگر دارند و این ارتباطات روزبه‌روز در حال افزایش است.»
رئیس‌جمهوری روسیه همچنین با ابلاغ سلام و آرزوی سلامتی و موفقیت برای آیت‌الله سیدمجتبی خامنه‌ای، رهبر معظم انقلاب اسلامی، بر حل‌وفصل مسائل و پایان جنگ در منطقه تأکید کرد و گفت: «مسأله کلیدی در منطقه، حل بحران موجود است که جمهوری اسلامی ایران در ایجاد آن نقشی نداشته است و اکنون کشورهای متعددی در تلاش‌اند از طریق دیپلماسی به این جنگ پایان دهند. ایران نیز پیشنهادهای جدید خود را برای پایان جنگ ارائه کرده است.» وی با یادآوری اینکه موضع روسیه در این وضعیت کاملاً روشن است، افزود: «روسیه تمام تلاش خود را برای حل‌وفصل این بحران از مسیر دیپلماسی به کار خواهد گرفت.»
 

برش

دیدارهایی در حاشیه اجلاس مشترک‌المنافع‌ها
مسعود پزشکیان روز جمعه نیز با سران کشورهای عضو سازمان کشورهای مشترک‌المنافع از جمله رؤسای‌جمهوری ترکمنستان، آذربایجان و ارمنستان دیدار داشت. در دیدار پزشکیان رئیس‌جمهوری اسلامی ایران و الهام علی‌اف رئیس‌جمهوری آذربایجان، آخرین وضعیت روابط دوجانبه و روند همکاری‌های مشترک مورد بررسی قرار گرفت و دو طرف با تأکید بر روابط خوب و همسایگی دو کشور، بر اهمیت بهره‌گیری از ظرفیت‌های موجود برای توسعه و تعمیق مناسبات دوجانبه در زمینه‌های مختلف تأکید کردند.  در جریان دیدار و گفت‌و‌گوی سران جمهوری اسلامی ایران و جمهوری ارمنستان نیز پزشکیان تأکید کرد: «هر اندازه هماهنگی و همراهی خود را افزایش دهیم، زمینه برای تقویت اعتماد متقابل، تعمیق همدلی و تحکیم روابط دوجانبه بیش از پیش فراهم خواهد شد.» رئیس‌جمهوری کشورمان و سردار بردی‌محمداف رئیس‌جمهوری ترکمنستان نیز با اشاره به ظرفیت‌های گسترده موجود برای ارتقای سطح همکاری‌های مشترک بر ضرورت پیگیری و تسریع در اجرای پروژه‌های مورد توافق و بهره‌گیری از فرصت‌های متقابل برای گسترش روابط دوجانبه تأکید کردند.  رئیس‌جمهوری همچنین در دیدار با «نور لان یرمیک بایف»، دبیرکل سازمان همکاری‌های شانگهای با تأکید بر ضرورت تقویت انسجام و همکاری میان کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای و گروه بریکس، هرگونه تأثیرپذیری تصمیمات این سازمان‌ها از سیاست‌های داخلی آمریکا را موجب تضعیف قدرت و انسجام آنها دانست.  دبیرکل سازمان همکاری‌های شانگهای هم گفت همه حق دارند به صورت صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای بهره‌مند شوند و بر اصل عدم توسعه و اشاعه سلاح‌های هسته‌ای پایبند باشند.