به گفته رئیس کل بانک مرکزی در ۶ ماهه ابتدایی سال انجام شد
تأمین ۲۵ میلیارد دلار ارز در شرایط سخت
عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی آخرین اقدامات بانک مرکزی برای کنترل تورم، تأمین مالی تولید و واردات کالاهای اساسی و مواد اولیه را تشریح و اظهار کرد: «کنترل تورم و تأمین کالاهای اساسی دو راهبرد اصلی بانک مرکزی در شش ماهه اول سال بوده است.» وی با یادآوری اینکه به خاطر رشد نقدینگی و پشت سر گذاشتن دو جنگ و فشارهایی که به نقدینگی وارد شد، شاهد شتاب نقدینگی در ابتدای امسال بودیم، افزود: «در این شرایط که فشارهای اقتصادی زیاد است، توانستیم، کالاهای اساسی، دارو و نیازهای معیشتی مردم و همچنین مواد اولیه کارخانجات را تأمین کنیم.»
فاصله رشد نقدینگی از نقطه اوج
وی با بیان اینکه بخشی از هدفگذاریها در خصوص مهار تورم به نتیجه رسیده است، از کاهش شتاب رشد نقدینگی در سه ماه اخیر خبر داد. وی اظهار کرد: «یکی از اهداف اصلی آمریکا ایجاد ابرتورم در ایران بوده است و صحبت از ابرتورم بعد از جنگ تحمیلی۱۲ روزه زیاد بود، اما بانک مرکزی و دولت با کمک یکدیگر از وقوع این موضوع جلوگیری کردند.» همتی با بیان اینکه رشد نقدینگی در ۶ ماهه امسال از اوج خود فاصله گرفته و روند کاهشی داشته است، از هدفگذاری برای کنترل رشد نقدینگی خبر داد و گفت: «طبق آمار سرعت رشد نقدینگی در ماههای اخیر کاهش یافته و تورم نقطه به نقطه درحال کاهشی شدن است.» رئیس کل بانک مرکزی با بیان اینکه بانک مرکزی برای کنترل نقدینگی و جلوگیری از افزایش ارز برنامه دارد، تأکید کرد: «رشد ماهانه نقدینگی در شهریور به ۱.۳ درصد رسید با آنکه رشد نقطهبهنقطه نقدینگی نیز در ۶ ماه اول امسال از اوج خود فاصله گرفته و به ۵۱ درصد رسیده است.»
۲۵ میلیارد دلار تأمین ارز
رئیس کل بانک مرکزی روند تأمین ارز مورد نیاز اقتصاد از ابتدای امسال را بسیار خوب توصیف کرد و گفت: «با وجود فشار بر کشور، طبق برنامهریزی که از ابتدای سال داشتیم، موفق عمل کردیم.» همتی گفت: «از اول سال تا نیمه مهرماه ۲۴.۹ میلیارد دلار تأمین ارز کردیم. یعنی نزدیک 25 میلیارد دلار کالا وارد کشور شده است.»
عرضه ۲میلیارد دلار ارز در بازار
رئیس کل بانک مرکزی درباره علت عرضه ۲ میلیارد دلار ارز در بازار آزاد توضیح داد: «آمریکاییها از چند هفته پیش مرتب یک فضاسازی رسانهای را آغاز و اعلام کردند که میخواهند فشارهای اقتصادی را بیشتر کنند. با این جنگ روانی و القائاتی که به راه انداختند، تا حدودی انتظارات تورمی کشور را بالا بردند؛ طبیعی است وقتی انتظارات تورمی بالا میرود همه به سمت خرید داراییهایی میروند که انتظارات تورمی را هِچ (مدیریت ریسک) کند.» وی افزود: «اینها باعث شد تا تقاضای ارز در بازار افزایش پیدا کند ولی تقاضای کالا نبود چون ما کالا را روزانه برای بازار تأمین میکنیم؛ این تقاضای کاذب سبب شد تا ارز به رقمهایی که الان هست، برسد.» همتی ادامه داد: «ورود ما به بازار ارز با طرح عرضه ۱۰هزار دلار به هر کد ملی بود، برای برخی از دوستان سؤالاتی ایجاد کرده بود یا تعدادی از نمایندگان مجلس مباحثی را مطرح کردند در حالی که فشار دشمن بسیار بالا بود و میخواست ارز را از کنترل خارج کند. لذا ما هم خیلی سریع عمل کردیم.»
همتی ادامه داد: «برخی فکر میکنند که ارز کشور فقط همان ۲۴ میلیارد دلار بلوکه شده است؛ ما ذخایر ارزی دیگری هم داریم قرار نیست که همه اطلاعات را بدهیم.»
همتی اظهار کرد: «ما گفتیم ۲ میلیارد دلار را طی دو مرحله میخواهیم عرضه کنیم؛ علت انتخاب این عدد این بود که به ترامپ و وزیر خزانهداری آمریکا که میگفتند وضعیت ارز ایران خراب است، بگوییم ما صرفاً برای مدیریت بازار داخلی ارز میتوانیم ۲ میلیارد دلار وارد بازار کنیم و این کار را هم کردیم.» رئیس کل بانک مرکزی تأکید کرد: «برخی روز اول فکر کردند بانک مرکزی دارد بلوف میزند؛ من هیچگاه به مردم خلاف واقع نگفتهام؛ ما گفتیم ارز میدهیم و دادیم و تا زمانی که احساس کنیم این کار ضروریست آن را ادامه خواهیم داد.»
وی با تأکید بر اینکه میخواهیم نیاز مردم به ارز را با عرضه رسمی تأمین کنیم نه اینکه در کوچه و پسکوچه با کیسه مشکی بروند دلار بخرند، افزود: «ما گفتیم اگر مردم فکر میکنند با خرید ارز میتوانند نگرانیشان را برطرف کنند ما این دغدغه را رفع کنیم.»
رئیس کل بانک مرکزی با تأکید بر اینکه هدف از مداخله در بازار ارز، مدیریت نوسان و ایجاد ثبات است، نه تعیین یک نرخ کف یا تثبیت قیمت در عددی مشخص، افزود: «در شرایط نوسانی، بانک مرکزی میتواند متناسب با وضعیت بازار، با خرید یا فروش ارز مداخله کند.»
وی خاطرنشان کرد: «تجربه سالهای ۱۳۹۷، ۱۳۹۸ و ۱۳۹۹ نیز نشان میدهد نرخ ارز پس از جهشهای شدید، لزوماً در همان سطح باقی نمانده است؛ برای نمونه، در یکی از دورهها نرخ از حدود ۲۰ هزار تومان به محدوده ۱۱ هزار تومان بازگشت.» همتی گفت: «ثبات نسبی چند روز اخیر به معنای کفسازی برای نرخ فعلی نیست و نمیتوان این سطح قیمتی را نرخ پایدار بازار تلقی کرد.» وی روش بانک مرکزی را مداخله ارزی شفاف و هدفمند برای مهار نوسان دانست و افزود: «منطق مداخله این است که بانک مرکزی در حاشیه بازار و بهصورت شفاف وارد شود؛ هم نیاز واقعی بازار تأمین شود و هم زمینه ایجاد رانت کاهش پیدا کند. در این شیوه، خریدار با کارت ملی و بهصورت مشخص ارز دریافت میکند و منشأ منابع و معاملات قابل رصد است؛ بنابراین مداخله از مسیرهای غیرشفاف انجام نمیشود.»
وی تأکید کرد: «برای سناریوهای مختلف بازار، «توابع واکنش» و برنامه مشخص داریم تا در صورت وقوع هر وضعیت، بلافاصله واکنش متناسب نشان دهیم. مشکل ارزی نداریم.» رئیس کل بانک مرکزی با تأکید بر اینکه افزایش قیمتها ناشی از نبود ارز نیست بلکه بهخاطر انتظارات و القای انتظارات است که خروج سرمایه اتفاق میافتد، افزود: «سیستم مدیریت بازار، این است که در حاشیه بازار نرخ را پایین آورد. بنابراین زمانبندی و نقطه ورود بانک مرکزی به بازار، مباحثی کاملاً فنی است که با هدف کنترل شتاب رشد قیمتها انجام میشود.» همتی به مردم اطمینان داد که بانک مرکزی ارز کافی برای فروش دارد و سیاست خود را ادامه خواهد داد.

