طرح جدید سوختگیری با هدف افزایش شفافیت و مدیریت مصرف در ۵۴ جایگاه تهران آغاز شد
سوختگیری شناسه‌دار با کارت بانکی
اجرای آزمایشی طرح شناسه‌دار کردن کارت‌های اضطرار جایگاه سوخت در ۵۴ جایگاه شهر تهران آغاز شد. این طرح قرار است بخشی از فرآیند سوختگیری را از حالت سنتی خارج کند و اطلاعات دقیق‌تری از مصرف‌کننده و محل برداشت سوخت در اختیار شبکه توزیع قرار دهد.
بنابراین استفاده از کارت اضطرار جایگاه به شکل سابق انجام نمی‌شود. متقاضی ابتدا کارت بانکی شخصی خود را در دستگاه کارتخوان جایگاه قرار می‌دهد. سپس فرآیند احراز هویت انجام می‌شود. پس از تأیید هویت، فرد می‌تواند بدون استفاده مستقیم از کارت اضطرار سوختگیری کند. هدف از اجرای این طرح تسهیل سوختگیری، کاهش صف‌های انتظار، افزایش شفافیت اطلاعات هویتی و مکانی و ایجاد بستر لازم برای مدیریت بهینه مصرف سوخت اعلام شده است. البته اجرای این طرح هنوز در مرحله آزمایشی است و اشکالات احتمالی در این مرحله به‌تدریج شناسایی و برطرف می‌شود.
شیوه جدید رصد مصرف بنزین هر خانوار چگونه خواهد بود؟
در روش جدید سوختگیری مصرف‌کننده ابتدا از طریق کارت بانکی و کد ملی احراز هویت می‌شود. پس از تأیید هویت نیز سوختگیری متناسب با سیاست تعیین‌شده برای هر فرد انجام خواهد شد. به این ترتیب، فردی که قصد استفاده از کارت آزاد جایگاه را دارد، باید پیش از سوختگیری کارت بانکی خود را در دستگاه کارتخوان بکشد. این اقدام برای انجام استعلام هویتی صورت می‌گیرد.
در جریان این استعلام، کد ملی دارنده حساب بانکی شناسایی می‌شود. پس از آن، یک رمز یک‌بارمصرف برای استفاده از کارت جایگاه صادر خواهد شد. این رمز روی رسید بانکی درج می‌شود و جایگزین رمز ثابت ۱۱۱۱ خواهد شد. در روند فعلی اجرای طرح، شبکه بانکی بابت انجام این استعلام، هزار تومان کارمزد دریافت می‌کند. بخش دیگری از این طرح به اطلاعات مالکیت خودرو مربوط می‌شود. بر اساس جزئیات اعلام‌شده، اطلاعات مالکیت خودرو به کد ملی اعضای خانوار متصل شده است. بنابراین اگر هیچ‌یک از اعضای یک خانوار مالک خودرو نباشند، امکان استفاده از کارت آزاد جایگاه در چارچوب طرح شناسه‌دار فراهم نخواهد بود. ثبت هویت مصرف‌کننده، تنها برای احراز هویت در زمان سوختگیری نیست. این اطلاعات امکان تجمیع و بررسی میزان بنزین دریافتی هر خانوار را نیز فراهم می‌کند. در نتیجه، داده‌های مربوط به مصرف سوخت می‌تواند با اطلاعات هویتی و خانوادگی پیوند بخورد.
شناسه‌دار نبودن کارت‌های آزاد مشکل‌ساز بود
اجرای این طرح تنها یک تغییر در شیوه سوختگیری نیست. داده‌های هویتی و مکانی بیشتری در فرآیند توزیع سوخت ثبت می‌شود و همین موضوع می‌تواند زمینه اجرای سیاست‌های مدیریت مصرف را فراهم کند.
عباس باصفا، مدیر سامانه هوشمند سوخت کشور در برنامه «پایش» شبکه یک سیما درباره جزئیات طرح توضیح داد که هدف اصلی، کاهش تصدی‌گری اپراتور در جایگاه، افزایش شفافیت و مدیریت تخصیص و برداشت سوخت است. به گفته باصفا، این موضوع به‌ویژه در نقاط مرزی اهمیت بیشتری دارد. باصفا می‌گوید: «کارت اضطراری به منظور سوختگیری در زمان فراموشی کارت سوخت در جایگاه‌ها ارائه می‌شد، اما به مرور، میزان برداشت از این کارت‌ها تا ۴۰ درصد در شهریور ماه افزایش یافت.» مدیر سامانه هوشمند سوخت کشور، شناسه‌دار نبودن کارت‌های آزاد یا اضطرار را یکی از مشکلات موجود می‌داند. به گفته او، این وضعیت باعث افزایش تصدی‌گری جایگاه‌ها و ایجاد امکان عرضه خارج از شبکه سوخت می‌شود. باصفا همچنین به الزام قانونی استفاده مردم از کارت سوخت شخصی اشاره می‌کند. او تأکید می‌کند که قانون، استفاده ۹۵ درصدی مردم از کارت سوخت شخصی را تکلیف کرده است. به این ترتیب تمامی اقدامات انجام‌شده این طرح در راستای ارتقای کیفیت خدمات، هوشمندسازی فرآیند توزیع سوخت و صیانت از سرمایه‌های ملی صورت می‌گیرد.
اجرای سراسری طی سه ماه آینده
این طرح فعلاً در تعدادی از جایگاه‌های شهر تهران در حال اجراست. باصفا توضیح داد: «فعلاً این طرح در برخی جایگاه‌های شهر تهران اجرا شده است، اما امیدواریم تا ۳ ماه آینده به سراسر کشور تسری یابد. هر فردی که کارت بانکی معتبر داشته باشد، می‌تواند ظرف چند ثانیه احراز هویت کرده و رسید خرید دریافت کند.»
