در حافظه موقت ذخیره شد...
«ایران» ضرورت بازنگری قانون سرباز قهرمان و اهمیت حمایت برابر از قهرمانان زن را بررسی میکند
پاداش با یک ترازو
فلسفه شکلگیری چنین سازوکاری روشن است؛ ورزشکار قهرمانی که در حساسترین سالهای دوران حرفهای خود قرار دارد، با نزدیک شدن به زمان اعزام به خدمت سربازی، از چرخه تمرین، مسابقه و رقابتهای بینالمللی فاصله خواهد گرفت و این موضوع میتواند تأثیر فراوانی بر عملکرد حرفهای او وارد کند. بر این اساس، قانون سرباز قهرمان را میتوان نوعی سرمایهگذاری بر سرمایه انسانی ورزش کشور دانست؛ سرمایهای که نتیجه آن تنها کسب مدال و موفقیت در یک مقطع زمانی نیست، بلکه تداوم حضور قهرمانان ورزش ایران در سطح بالای ورزش جهان است.
در طول سالهای اجرای این قانون، کارشناسان و مدیران ورزشی نیز پیشنهادهایی برای اصلاح و هدفمندتر شدن آن مطرح کردهاند. نتیجه این فرآیند، ایجاد تغییراتی در نحوه اجرای قانون و تلاش برای گستردهتر شدن دامنه حمایت از ورزشکاران بوده است. اما مسأله کلیدی همچنان پابرجا مانده است؛ آیا قانون موج ود توانسته است متناسب با شرایط امروز ورزش حرفهای، نیازهای قهرمانان را پوشش دهد؟
پاسخ به این پرسش میتواند مسیر اصلاحات آینده را مشخص کند. قانونگذار میتواند به سمت طراحی سازوکاری شفاف، قابل پیشبینی و مبتنی بر عملکرد حرکت کند؛ سازوکاری که تنها به مدالآوری محدود نباشد و ظرفیت حضور در مسابقات معتبر و جهانی، سهم ورزشکار در تیم ملی و شرایط خاص رشتههای مختلف را نیز در نظر بگیرد. چنین رویکردی میتواند زمینهای فراهم کند تا حمایت قانونی از قهرمانان، تابعی از معیارهای روشن باشد و تصمیمگیریها از حالت موردی فاصله بگیرد.
یکی از مهمترین مسائل در بازنگری این قانون، توجه به زنان ورزشکار است. اگر فلسفه قانون، حمایت از نمایندگان ورزش ایران و جلوگیری از آسیب دیدن مسیر قهرمانی آنان است، این منطق نباید به جنسیت وابسته باشد. زنان ورزشکار ایران طی سالهای اخیر در بسیاری از رشتهها در رقابتهای آسیایی، جهانی و المپیک حضور داشته و برای کشور افتخارآفرینی کردهاند. بنابراین ضروری است قانونگذاران در طراحی نسخههای جدید قانون سرباز قهرمان، به سمت الگویی حرکت کنند که پاداش و حمایت قانونی از قهرمانی را برای زنان و مردان به شکلی همسان و عادلانه تعریف کند. مرور تجربه کشورهای دیگر نیز نشان میدهد حمایت از ورزشکاران ملی و قهرمانان نامآور در دوره خدمت سربازی، الزاماً به معنای معافیت کامل نیست. در سنگاپور، برای ورزشکاران برجسته امکان تعویق یا وقفه در خدمت سربازی وجود دارد تا آنان بتوانند برای رقابتهای مهمی مانند المپیک آماده شوند؛ البته اصل انجام خدمت سربازی همچنان برقرار میماند. در کره جنوبی نیز قهرمانان و چهرههای نامآور این کشور از معافیتهای کوتاهمدت، بلندمدت و دائمی بهرهمند میشوند تا خللی در روند آمادهسازی آنها به وجود نیاید. این تجربهها نشان میدهد که حمایت از قهرمانان میتواند اشکال متفاوتی داشته باشد؛ از تعویق خدمت و مرخصیهای ورزشی گرفته تا انعطاف در محل و ساعات خدمت. در واقع، هدف اصلی این سیاستها ایجاد تعادل میان وظیفه عمومی و ضرورت حفظ آمادگی حرفهای ورزشکار است.
اکنون ورزش ایران نیز میتواند با استفاده از تجربه داخلی و مطالعه الگوهای خارجی، فصل تازهای برای قانون سرباز قهرمان رقم بزند؛ فصلی که در آن معیارهای برخورداری از حمایت شفافتر شود، رشتههای مختلف ورزشی سهم عادلانهای از حمایتها داشته باشند و زنان قهرمان نیز از حقوق و مزایایی متناسب با جنسیتشان برخوردار شوند. سربازقهرمان زمانی میتواند به معنای واقعی کلمه پشتوانه قهرمانی ورزش ایران باشد که قانون، فارغ از جنسیت و با تکیه بر شایستگی ورزشی، مسیر افتخارآفرینی را هموار کند.
بدون تردید، بازنگری در قانون سرباز قهرمان و فراگیر شدن آن برای تمامی ورزشکارانی که برای کشور افتخارآفرینی کردهاند و به نوعی در خلق نشاط اجتماعی نقش داشتهاند، میتواند باعث تقویت انگیزه در میان آنان شود تا بدون دغدغه، به فکر افتخارآفرینی برای ورزش ایران و به اهتزاز درآمدن پرچم خوشرنگ کشورمان باشند.
