پزشکیان در سازمان ملل راهبرد ایران در مقابل ایده «صلح از طریق زور» آمریکا را مطرح کرد
قدرت برای صلح
«بمب اتم در دست رژیم اسرائیل است اما بازرسیها از ایرانطلب میشود. اسرائیل میکشد، اما ایران تحریم میشود و این یک تراژدی است.» «جهان بدون داشتن قدرت خطرناک است، اما جهانی که فقط زبان قدرت بفهمد امنیت پایدار نخواهد داشت.» ما ثابت کردیم که برای دفاع از خود از جنگ نمیترسیم و برای صلح از مذاکره نمیگریزیم و تا پای جان برای دفاع از ایران عزیز ایستادهایم.» بیراه نیست اگر خلاصه سخنان رئیسجمهوری کشورمان از تریبون سازمان ملل را همین یادآوریها به جهانیان بدانیم. هم استانداردهای دوگانه و ناعادلانه جبهه غربی به رهبری آمریکا را به رخ میکشد و هم مظلومیت ایران را. هم به جهانیان هشدار میدهد که امنیتی کردن روابط بینالملل برای همه مخاطرهآمیز خواهد بود و هم در نهایت تشریح میکند موضع ایران نه جنگ طلبی بلکه دفاع در برابر تجاوز است و البته که گریزی هم از مذاکره برای صلح ندارد البته صلحی که عادلانه باشد و نه از سر تسلیم طلبی. در حقیقت مسعود پزشکیان چارچوب یک ایده راهبردی را ارائه کرد که به نظر میرسد در نقطه مقابل ایده همتای آمریکایی خود قرار دارد؛ «ما راهبردی که برای خودمان انتخاب کردیم این است که قدرت میخواهیم که از خودمان دفاع کنیم. قدرت نمیخواهیم که تجاوز کنیم. انرژی را برای توسعه میخواهیم، برای ساختن بمب و تخریب و تهدید جامعه نمیخواهیم و برای امنیت میخواهیم مشارکت کنیم.» این ایده راهبردی که برای اولین بار بعد از جنگهای تحمیلی یک ساله مطرح شده است «قدرت برای صلح» است. نقطه مقابل ایده دونالد ترامپ یعنی «صلح از طریق قدرت». در این چارچوب است که مسعود پزشکیان تأکید میکند ما برای دفاع از خود از جنگ نمیترسیم و برای رسیدن به صلح نیز از میز مذاکره گریزان نیستیم. در حقیقت این گزاره ناظر بر تجربه تکرار شده در طول حیات جمهوری اسلامی ایران و بخصوص در یک سال گذشته است. ذیل این ایده، توان دفاعی و مذاکره مفاهیم یا ابزاری مستقل و جدای از هم نیستند. از منظر پرشکیان، دفاع در مقابل تجاوز- آنگونه که مردم ایران آن را در مقابل تجاوز آمریکا و اسرائیل نشان دادند- واکنش طبیعی و تاریخی ایرانیان بوده است با این توضیح که ایرانیان آغاز گر جنگی نبودهاند. بنابراین قدرت در چارچوب ایده راهبردی رئیسجمهوری، به مفهوم تجاوز و خوی توسعه طلبی و زیاده خواهی نیست آنگونه که رئیسجمهوری آمریکا مد نظر دارد. در نبود دفاع ملی آنچه حاصل خواهد شد، تسلیم است و تسلیم راهی به دیپلماسی و صلح عادلانه ندارد. از منظر جمهوری اسلامی قدرت نظامی و ایستادگی در برابر تجاوز، زمینه ساز و فرصت ساز برای مذاکره است آنگونه که به گفته رئیسجمهوری، ایران در برابر تجاوز تسلیم نشده ولی همزمان آماده گفتوگو و مذاکره هم هست تا در یک چارچوب حقوقی برابر و عادلانه به صلح برسد. تفاوت اساسی این راهبرد «قدرت برای صلح» با ایده دولت فعلی آمریکا یعنی «صلح از طریق قدرت» در همینجا نهفته است که در چارچوب تز ترامپ جایی برای دفاع و ایستادگی تعریف نشده است. مضاف بر اینکه قدرت مد نظر رئیسجمهوری آمریکا، قدرت تهاجمی است بر خلاف آنچه مد نظر رئیسجمهوری ایران است یعنی قدرت به مثابه دفاع و نه تجاوز. ایده ترامپ در عمل هم با شکست مواجه شده است یا حداقل اینکه در برابر ایران این استفاده از زور نه تنها به صلحی نرسیده بلکه منجر به وقوع جنایت جنگی و نقض فاحش حقوق بینالملل و حقوق بشر شده است. سخنان مسعود پزشکیان در مجمع عمومی سازمان ملل تشریح چرایی غلط بودن ایده صلح از طریق قدرت بود و اینکه این ایده در مورد ایران ناکارآمد بوده و در آینده هم شانسی برای موفقیت نخواهد داشت. این شاید پیام و هشدار مهمی بود که رئیسجمهوری ایران به جهانیان داد که مسیر صلح از طریق زور نه به صلح که به ویرانی، خشم و کشتار میانجامد. با این حال به نظر میرسد چارچوب ایده راهبردی مطرح شده از سوی پزشکیان پیامی هم برای داخل ایران بود که قدرت دفاعی و جنگ با مذاکره بیگانه و دوگانه نیستند هر دو ابزارهایی برای رسیدن به صلح هستند.
خنثی کردن تصویر آمریکایی از ایران
اسماعیل گرامی مقدم
سخنگوی حزب اعتماد ملی
سخنان مسعود پزشکیان در مجمع عمومی سازمان ملل از این جهت قابل توجه بود که او در جایگاه رئیسجمهوری ایران تلاش کرد تصویری از آنچه در جریان جنگ اخیر(40 روزه) و جنگ 12 روزه، بر کشور گذشت، به افکار عمومی جهان ارائه کند. حضور در چنین جایگاهی این امکان را فراهم میکرد که روایت ایران از تحولات اخیر مطرح شود و در برابر تصویری که به باور گوینده، از سوی دونالد ترامپ و جریان سیاسی حاکم بر آمریکا درباره ایران بهعنوان یک تهدید ارائه شده بود، روایت دیگری قرار گیرد.
یکی از محورهای مهم سخنان پزشکیان، تأکید بر این موضوع بود که ایران هیچگاه به دنبال ساخت بمب هستهای نبوده است. او در کنار این مسأله، تلاش کرد پرسشهایی جدی درباره وضعیت دموکراسی و عدالت در نظام بینالملل مطرح کند. از نگاه او، جامعه جهانی شاهد حمله آمریکا به ایران بوده است. حملهای که وی آن را رفتاری خشن علیه کشوری متمدن و بزرگ توصیف کرد. بنابراین، سخنان پزشکیان را میتوان تلاشی برای بازتعریف تصویر ایران و طرح این پرسش دانست که معیارهای حاکم بر مناسبات بینالمللی تا چه اندازه با اصول عدالت و دموکراسی سازگار است.
در بخش دیگری از سخنان رئیسجمهوری، بر توانمندی ایران در حوزه بازدارندگی تأکید شد. پزشکیان با اشاره به قرار گرفتن ایران در کنار کشورهای قدرتمند و تأثیرگذار، این موضع را مطرح کرد که راهبردهای آمریکا به اهداف خود نرسیده و ایران توانسته در برابر فشارها و اقدامات نظامی مقاومت کند. با این حال، نکته مهم آن بود که این موضع همزمان با اعلام آمادگی ایران برای ادامه مسیر مذاکره مطرح شد.
بر اساس این رویکرد، ایران همچنان آماده است از طریق مذاکره به نتایج ملموس و یک توافق دست پیدا کند. البته رسیدن به صلح، به باور مطرحشده در این سخنان، فرآیندی تدریجی است و نمیتوان انتظار داشت پس از جنگی که شعلههای آن بسیار گسترده بوده، یکباره به صلح پایدار رسید.
از این منظر، سخنان پزشکیان را میتوان تلاشی برای خنثی کردن تصویری دانست که به گفته گوینده، آمریکا از ایران ساخته و بر اساس آن، ایران کشوری مستحق حمله نظامی معرفی شده است. پزشکیان در سخنان خود هم بر عدالت تأکید کرد، هم از مظلومیت ایران گفت و هم توانمندی کشور در حوزه بازدارندگی را مورد توجه قرار داد.در عین حال، پیام دیگر او این بود که ایران به دنبال جنگ نیست و صلح را ترجیح میدهد اما برای هرگونه تجاوز و تهدید، آمادگی کامل نظامی دارد. بنابراین، رویکرد مطرحشده، جمع میان دیپلماسی و بازدارندگی است یعنی ادامه مذاکره از یک سو و حفظ توان دفاعی از سوی دیگر. درباره اینکه این مسیر در نهایت به امضای توافق یا صلح منجر خواهد شد یا نه، باید منتظر روند مذاکرات و تصمیمات طرفهای درگیر ماند.
نمایش عظمت و اقتدار ملت ایران
عباس گودرزی
سخنگوی هیأت رئیسه مجلس شورای اسلامی
از نطق مقتدرانه و انقلابی رئیس محترم جمهوری جناب آقای دکتر پزشکیان تشکر میکنیم. حقیقتاً ایشان در تراز ریاست جمهوری اسلامی ایران و عظمت و اقتدار ملت ایران پشت تریبون سازمان ملل حاضر شد و با بیان مواضع صحیح و منطقی بار دیگر دشمنان این کشور را ناامید و دوستان ایران در داخل و خارج را امیدوار کرد. سخنان مسعود پزشکیان رئیس محترم جمهوری اسلامی ایران در واقع افشای چهره واقعی آمریکا بود. آقای پزشکیان با سخنان شایسته خود مظلومیت توأم با اقتدار ملت ایران را فریاد زد. او از مظلومان عالم سخن گفت و پرچم مقاومت را به اهتزاز درآورد. آقای پزشکیان با بیان و تبیین صحیح مؤلفههای قدرت ایران هم قلب ملت عزیز ایران و رهبر رشیدمان و هم روح بلند امام کبیر انقلاب و امام شهیدمان را شاد کرد. مواضع درست ایشان نشان داد که جمهوری اسلامی ایران همواره بر سر اصول و مواضع و مبانی درست خود ایستاده است و در برابر هیچ تردیدی سر خم نمیکند و اهل تسلیم نیست. قطعاً دنیا این پیام را دریافت کرد که در کشور ایران ممکن است اختلاف نظرها و سلایق وجود داشته باشد اما همگان بر سر دفاع از کیان کشور و ایستادگی در مقابل تجاوز بیگانگان ید واحد هستند و مقاومت در برابر دشمنان را برای خود یک تکلیف راهبردی و استراتژیک میدانند. امروز باز هم باید به فرمایش امام شهید امام حی و رهبر حکیممان برگردیم که در شرایط امروز اتحاد مقدس و ایستادگی و مقاومت رمز ظفر و پیروزی ماست. ما محکوم به مقاومتیم. دشمنان این ملت دشمنانی بدنام و دارای خوی سبعیتاند. آمریکا زبان زور میفهمد و ما برای مقابله با چنین دشمنانی از هیچ امکان و تجهیزی دریغ نخواهیم کرد. برای رئیس محترم جمهوری آرزوی توفیقات روزافزون داریم و دعا میکنیم که همواره در مسیر دفاع از کیان کشور و عزت ایران و ارزشهای والای امامین انقلاب و شهیدان والامقام و راهبردهای جهتساز رهبر عزیزمان موفق و مؤید باشند.
آبروی کشورهای جنوب جهان در برابر استعمار عریان
حمیدرضا جلاییپور
استاد دانشگاه
سخنان پزشکیان در سازمان ملل مستدل، به موقع، صریح، محکم و نافذ بود. روز سهشنبه ترامپ متوهم و جنایتکار در سازمان ملل خیلی وقیحانه درباره ایران صحبت کرد، از «نابودی» یک ملت سخن گفت و پزشکیان به این سخنان وقیحانه پاسخ محکم داد و گفت: «ما برای دفاع از کشورمان از کسی اجازه نمیگیریم.»
به نظر من مهمترین حرف پزشکیان خطاب به ترامپ-نتانیاهوی متجاوز این بود که به کشور ما حمله کردید و ما با افتخار دفاع کردیم و در آینده هم در برابر هر تجاوزی از ایرانمان دفاع میکنیم. به بیان دیگر میگفت ما نه جنگطلبیم و نه در برابر تجاوز «تسلیم» میشویم.
در واقع در سازمان ملل، پزشکیان آبروی کشورهای جنوب در برابر استعمار عریان ترامپ بود. و چه خوب که پزشکیان، برخلاف جوسازی یک هفتهای اخیر، این سفر را انجام داد و صدای رسای مردم ایران در این «جنگ تحمیلی نابرابر» شد.ترامپ جنایتکار معتقد به صلح و دیپلماسی از راه «زور و جنایت» است. ولی ایران معتقد به «دفاع مشروع» در برابر تجاوز آشکار ترامپ و نتانیاهو به ایران است. میان زور و تجاوز به خاک کشوری و دفاع مشروع از کشوری از زمین تا آسمان تفاوت است. ایران دنبال عبور عزتمندانه از این جنگ نابرابر است. لذا پزشکیان هم از «دفاع مشروع» از کشور و هم از «مذاکره در شرایط برابر» (نه زورگویانه و تسلیمطلبانه) برای عبور از شرایط جنگی دفاع کرد. دولت ترامپ ظاهراً به محاصره دریایی ایران امید بسته است که چنین وقیحانه علیه ایران حرف میزند. سخنان پزشکیان پیام روشنی بود که ترامپ به محاصره دریایی دل نبندد.
سخنان پزشکیان هم دفاع جانانه از مواضع ایران بود و هم تلاشی بود برای باز نگه داشتن مسیر دیپلماسی. شایسته بود که پاسخ محکمی به سخنان وقیحانه ترامپ علیه ایران بدهد و او را دوباره متوجه کند که ایران در دفاع در برابر متجاوز مثل گذشته به خود شک راه نمیدهد. در عین حال او از آمادگی عزتمندانه در مسیر دیپلماسی هم دفاع کرد. در واقع پزشکیان از «جنگطلبی» و از «تسلیمطلبی» دفاع نکرد، او در برابر ترامپ متجاوز از «دفاع جانانه ایرانیان» دفاع کرد. تا ایران بتواند ماههای سخت پیش رو را با عزت طی کند.
جامعیت یک موضع؛ اقتدار در دفاع و اراده برای صلح
حسین نورانی نژاد
قائم مقام دبیرکل حزب اتحاد ملت
ویژگی مهم سخنرانی دیروز پزشکیان در سازمان ملل، جامعیت و توازن آن بود.
چه در ابتدای سخنانش که بیمتن و صمیمانه حرف زد و چه آنجا که از روی متن خواند؛ چه وقتی از قدرت و اراده دفاعی کشورش گفت و چه آنجا که صلحخواهی ایران در دو قرن اخیر را به رخ دنیا کشید؛ چه وقتی بیعدالتی حاکم بر جهان و تحمیلشده بر مردم کشورش را مستند و اخلاقی روایت کرد و چه آنجا که با زبانی حقوقی، پرده از استانداردهای دوگانه کنار زد؛ همه اینها در کنار هم، منظومهای جامع، مقتدر، اخلاقی، حقوقی و عدالتخواهانه ساخت که نه فقط موضع حاکمیت ایران، که میتوانست سخن هر وجدان بیداری در ایران و هر منصف دیگری در جهان باشد. صدای پزشکیان، صدای میانهای بود که میانهروی را با بیموضعی یا همه را راضی نگه داشتن یا عدول از مواضع خود، اشتباه نمیگیرد.
این همان نقطهای است که از دوگانه جنگ و تسلیم فاصله میگیرد؛ هم از آنکه تنها بر طبل جنگ میکوبد و هم از آنکه تسلیم را یگانه راهحل میداند؛ و به مصلحت ایران نزدیکتر میشود.
در واقع، ارزش سخنان پزشکیان در همین جامعیت بود: نقطهای برای پیوند و همافزایی حقیقت و مصلحت، آرمان و واقعیت.
و اگر بخواهم دو فراز مهم از این سخنرانی را برجسته کنم، جایی بود که در دفاع از منافع ایران گفت: «بمب اتم در دست رژیم اسرائیل است اما بازرسیها از ایرانطلب میشود. اسرائیل میکشد، اما ایران تحریم میشود و این یک تراژدی است.» و برای منافع مشترک جهانیان هم گفت: «جهان بدون داشتن قدرت خطرناک است، اما جهانی که فقط زبان قدرت بفهمد امنیت پایدار نخواهد داشت.»
تفسیر ایرانی از قدرت
امیررضا واعظ آشتیانی
عضو شورای مرکزی مؤتلفه اسلامی
سخنان رئیسجمهوری در مجموع، موضعی صریح و قابل توجه در دفاع از حقوق ملت ایران بود. یکی از مهمترین ویژگیهای این سخنان، پاسخ روشن و محکمی به مواضع دونالد ترامپ و تأکید بر حقوق و منافع ملت ایران بود؛ آن هم از تریبونی که در جایگاه نمایندگی ملتهای جهان قرار دارد. رئیسجمهوری در این سخنان، با دفاع از مردم ایران، نسبت به وضعیت مردم فلسطین و بویژه مردم غزه نیز موضعگیری کرد و بر ضرورت توجه به بیداری و همبستگی ملتهای اسلامی تأکید داشت. از دیگر نکات قابل توجه، ترسیم رویکرد آمریکا بر مبنای زبان زور و سیاست فشار و تحریم بود. در این سخنان تأکید شد که نمیتوان با تحریم، تهدید و فشار، ملت ایران را به زانو درآورد. در مقابل، ایران خود را کشوری معرفی میکند که در مسیر صلح، آرامش، علم و دانش و کمک به بشریت حرکت میکند و به دنبال سلاح هستهای نیست. در عین حال، تأکید بر صلح به معنای نادیده گرفتن ضرورت برخورداری از قدرت و توان دفاعی نیست. «قدرتی که ایران برای خود دنبال میکند، قدرتی برای دفاع از کشور و مردم است، نه ابزاری برای تهاجم به دیگران.» توان دفاعی و بازدارندگی، از این منظر، برای حفظ امنیت، استقلال و تمامیت ارضی کشور ضروری است و برخورداری از چنین قدرتی لزوماً به معنای حرکت در مسیر جنگ و تهاجم نیست. همچنین در این سخنان، به عملکرد آمریکا و رژیم صهیونیستی در منطقه و حمایت ایالات متحده از اقدامات اسرائیل اشاره شد و این رویکرد بهعنوان یکی از عوامل تداوم بحران و ناامنی در منطقه مورد انتقاد قرار گرفت. از منظر دیگر، اشاره به حملات و جنایاتی که به مردم، از جمله کودکان، دانشمندان و دیگر اقشار جامعه وارد شده، در چارچوب استدلال رئیسجمهوری برای نشان دادن پیامدهای سیاستهای آمریکا و رژیم صهیونیستی قرار داشت. در مجموع، سخنان رئیسجمهوری بر چند محور اصلی استوار بود: دفاع از حقوق ملت ایران، مخالفت با سیاست فشار و تحریم، تأکید بر صلح و پیشرفت علمی، برخورداری از قدرت برای دفاع و بازدارندگی، حمایت از مردم فلسطین و غزه و انتقاد از رویکردهای آمریکا و رژیم صهیونیستی در منطقه. طبیعی است که هر فردی میتواند بر اساس نگاه و سلیقه سیاسی خود ارزیابی متفاوتی از این سخنان داشته باشد، اما از منظر محتوایی، سخنرانی رئیسجمهوری در مجموع توانست مواضع مورد نظر خود را درباره حقوق ملت ایران، سیاست خارجی و تحولات منطقه بهصورت صریح بیان کند.
روایت ایرانی در مقابل روایت آمریکایی
محمد نعیمیپور
نماینده ادوار مجلس
سخنرانی مسعود پزشکیان در مجمع عمومی سازمان ملل را میتوان از جمله سخنرانیهای قابل توجه ایران در این سطح دانست؛ سخنرانیای که رئیسجمهوری تلاش کرد در آن، هم مواضع ایران را با صراحت بیان کند و هم از ادبیاتی منطقی و متین برای انتقال این مواضع به افکار عمومی جهان بهره بگیرد.
یکی از بخشهای مهم سخنان پزشکیان، نوع مواجهه او با رویکرد دونالد ترامپ بود. رئیسجمهوری آمریکا در سخنان خود بار دیگر از ادبیاتی استفاده کرد که در آن، قدرت آمریکا مبنایی برای تعیین تکلیف درباره دیگر کشورها قرار میگیرد. پزشکیان در برابر این نگاه، بر این نکته تأکید کرد که نمیتوان با تکیه بر قدرت و جایگاه یک کشور، برای ملتهای دیگر تصمیم گرفت و آنان را با برچسبهایی مانند تروریسم یا سرکشی مورد قضاوت قرار داد.
اهمیت این موضع زمانی بیشتر روشن میشود که بدانیم سخنان رئیسجمهوری آمریکا در مجمع عمومی سازمان ملل، به دلیل جایگاه این کشور، همواره با دقت زیادی از سوی دولتها و افکار عمومی جهان دنبال میشود. بسیاری تلاش میکنند از این سخنان، تصویری از سیاست آینده آمریکا و نحوه مواجهه آن با تحولات بینالمللی به دست آورند. در چنین فضایی، پاسخ رئیسجمهوری ایران میتوانست بهسادگی وارد یک جدال لفظی شود، اما پزشکیان ترجیح داد با ادبیاتی محترمانه و در عین حال صریح، روایت ایران را در برابر این نگاه مطرح کند. این شیوه، به اعتقاد من، اهمیت زیادی دارد.
اما بخش دیگری از سخنرانی رئیسجمهوری که نمیتوان از کنار آن بهسادگی گذشت، پرداختن به مسأله فلسطین و جنایاتی است که در ماههای گذشته علیه مردم این سرزمین رخ داده است. این بخش از سخنان پزشکیان میتواند در کنار مواضع ایران درباره مسائل منطقهای، تصویری متفاوت از آنچه معمولاً در روایتهای رسمی برخی دولتهای غربی درباره ایران ارائه میشود، در اختیار مخاطب جهانی قرار دهد. بیان این دو موضوع در کنار یکدیگر، کمک میکند مخاطب خارجی، سخنان رئیسجمهوری را صرفاً در چارچوب اختلاف ایران و آمریکا نبیند.
پزشکیان در این سخنرانی تلاش کرد بدون گرفتار شدن در ادبیات تند و تقابلی، از مواضع ایران دفاع کند و یک پیام مشخص را به جهان منتقل کند و آن اینکه ایران در عین دفاع از منافع و استقلال خود، خواهان آن است که روابط بین کشورها بر مبنای احترام متقابل و نه منطق زور شکل بگیرد. این همان بخش مهمی از نگاه استقلالطلبانه جمهوری اسلامی ایران است که رئیسجمهوری تلاش کرد در تریبون سازمان ملل بازتاب دهد.
دفاع از کشور؛ با منطق، اقتدار و تکیه بر مردم
سید ابوالحسن نواب
عضو جامعه روحانیت مبارز
همواره در جمهوری اسلامی ایران بر این موضوع تأکید شده است که باید از همه تریبونهای بینالمللی برای دفاع از مردم، کشور و حقوق جمهوری اسلامی ایران استفاده کرد. در میان این تریبونها، مجمع عمومی سازمان ملل متحد یکی از مهمترین فرصتها برای بیان مواضع و دفاع از حقوق ملت ایران است؛ تریبونی که مقام معظم رهبری نیز در دوران ریاستجمهوری از آن استفاده کردند و رؤسایجمهوری پیشین نیز بارها مواضع جمهوری اسلامی ایران را در آن با صراحت بیان کردهاند. دیروز نیز دکتر پزشکیان با حضور در این تریبون، با صراحت، شجاعت، ادب و منطق از جمهوری اسلامی ایران، حقوق مردم و منافع ملی کشور دفاع کردند. ایشان در برابر ادعاها و اظهارات رئیسجمهوری آمریکا کوتاه نیامدند و با پاسخهای مستدل و منطقی نشان دادند که جمهوری اسلامی ایران از موضع ضعف سخن نمیگوید، بلکه از جایگاه ملتی سخن میگوید که پشتوانه آن، مردم ایران هستند. این سخنرانی را میتوان دفاعی قاطع، جدی و مستدل دانست؛ دفاعی که نه از سر جنگطلبی بود و نه از موضع تسلیم. پیام اصلی آن، تکیه بر عقلانیت، منطق، مشروعیت دفاع و حقوق ملت ایران بود. ایران روشن کرد که برای دفاع از کشور، مردم و تمامیت سرزمینی خود ایستاده است و در برابر تهدید و زورگویی عقبنشینی نخواهد کرد. نه جنگطلبیم و نه تسلیمپذیر؛ از کشورمان با قدرت دفاع میکنیم و اگر راهی منطقی، عادلانه و عزتمندانه برای صلح و حلوفصل مسائل وجود داشته باشد، از گفتوگو و مذاکره نیز استقبال میکنیم. همچنین یکی از بخشهای مهم این سخنرانی، اشاره به استانداردهای دوگانه در موضوعات بینالمللی بود. در حالی که جمهوری اسلامی ایران همواره تحت بازرسی و نظارت قرار دارد، رژیم صهیونیستی دارای توانمندی هستهای است و در عین حال، جمهوری اسلامی ایران با اتهامات مختلف مواجه میشود. طرح این تناقضها در مجمع عمومی سازمان ملل، فرصتی بود تا توجه افکار عمومی جهان به این دوگانگیها جلب شود. ما از جنگ استقبال نمیکنیم، اما اگر کشورمان مورد تعرض قرار گیرد، از دفاع از مردم و سرزمینمان دریغ نخواهیم کرد. در مقابل، اگر مسیر مذاکره بتواند به صلحی عادلانه، عزتمندانه و پایدار منجر شود، از میز مذاکره نیز فرار نخواهیم کرد. این رویکرد، ترکیبی از اقتدار در دفاع و عقلانیت در دیپلماسی است؛ رویکردی که میکوشد منافع ملی و حقوق مردم ایران را در هر دو عرصه، با قدرت و منطق دنبال کند.
نگاه واقع بینانه پزشکیان به تحولات جهان
یعقوب ربیعی
کارشناس روابط بینالملل
سخنرانی دیروز رئیسجمهوری در مجمع سالانه سازمان ملل را یک نگاه کاملاً رئالیستی به صحنه بینالملل باید دید. اولین اصل این بود که رئیسجمهوری آنارشیستی بودن فضای بینالملل را به درستی به تصویر کشید. اینکه امروز نیروی هژمون تلاش دارد حقایق جهان را وارونه کند و به خورد رسانههایش بدهد، اینکه ما تروریست معرفی شویم ولی در یک سال گذشته دو بار مورد تهاجم دو نیروی تروریستی دنیا قرار بگیریم.
بخش رئالیستی دوم رئیسجمهوری، اشاره به دوگانه موهوم جنگ یا صلح است. در قاموس سیاسی و اندیشه ما جنگ یا صلح اصالت ندارد و ما نه جنگ طلبیم و نه صلح گریز. ایران تلاش کرده است تا در مهلکه جنگ نیفتد و تلاش شبانهروزی دیپلماسی بر این بوده است ولی آن گاه که بالاجبار به جنگی وارد شده است خوب رزمیده و جنگیده است.سومین ضلع رئالیستی سخنان رئیسجمهوری اقدام در مقابل اقدام است. بسته بودن تنگه هرمز به صورت دائمی استراتژی و منفعت کامل ما نیست، بلکه تنگه هرمز زمانی برای ما منفعت است که بتواند باز باشد و منافع ما را تضمین و تأمین کند و محلی برای ایجاد توطئه علیه ما نباشد. قرار نیست که تنگه ایرانی هرمز محلی بر ضد امنیت ملی ما باشد و آمریکاییها از آن علیه ما استفاده کنند. کشورهای منطقه باید تصمیم بگیرند و تکلیف خود را با آمریکا مشخص کنند؛ آمریکا نمیتواند هم زمان خودش را به دروغ منادی حفظ امنیت جهانی بداند ولی بر هم زننده نظم منطقهای باشد.ضلع چهارم نگاه رئالیستی رئیسجمهوری مبتنی بر مؤلفه خودیاری و قدرت بود. ایران به درستی میداند که در فضای آنارشیکال باید روی پای خود ایستاد و از خود دفاع کرد. تأکید روز گذشته رئیسجمهوری بر اینکه ایران توان دفاع از خود را دارد و هر متجاوزی را پشیمان میکند بر اساس همین اصل خودیاری بود.
اما نکته مهم سخنان دیروز رئیسجمهوری اشاره همزمان به کشتار مدرسه میناب، ترور رهبری شهید و نسل کشی در غزه بود. امروز نظم مبتنی بر شورای امنیت و سازمان ملل کار نمیکند. عنوان نشست سالانه مجمع سازمان ملل بر بازیابی اعتماد به نهادهای بینالمللی بود. چگونه میتوان این بیعدالتیها، جنایتها و مشکلات را دید و به ساختارهای ناعادلانه اعتماد داشت؟
فرصتی برای قیاس دو راهبرد
روحالله لک علی آبادی
نماینده مجلس شورای اسلامی
سخنرانی دکتر مسعود پزشکیان در مجمع عمومی سازمان ملل را میتوان از جهات مختلف مورد توجه قرار داد؛ اما آنچه بیش از همه در این سخنرانی برجسته بود، نمایش شجاعت، عزت و غیرت ایرانی در برابر افکار عمومی جهان بود. رئیسجمهوری سخنان خود را با تصاویری از امام شهید، شهدای مدرسه شجره طیبه میناب و قربانیان حمله به ورزشگاه آغاز کرد؛ تصاویری که در همان ثانیههای اول، ابعاد جنایات جنگی رژیم صهیونیستی و آمریکا را به جهان مخابره کرد.
پزشکیان در ادامه از جبهه مقاومت، برنامه هستهای ایران، توانمندیهای دفاعی، غزه و فلسطین سخن گفت و تصویری از ایران ارائه کرد که در برابر زورگویی و تهدید سر خم نمیکند. او تأکید کرد که ایران قدرت را نه برای تجاوز، بلکه برای صلح و دفاع از خود میخواهد و امنیت را برای همه همسایگانش ضروری میداند. اشاره به این نگاه که هر آنچه برای خود میپسندیم برای دیگران نیز بپسندیم، چارچوبی روشن از رویکرد ایران به صلح و امنیت منطقهای ترسیم کرد.
اهمیت این سخنرانی زمانی بیشتر آشکار میشود که فضای پیش از حضور رئیسجمهوری در نیویورک را به یاد آوریم؛ فضایی که برخی افراد در داخل و خارج از کشور، حضور او در سازمان ملل را مورد انتقاد قرار داده بودند. با این حال، این حضور فرصتی فراهم کرد تا سخنان رئیسجمهوری بدون واسطه در معرض افکار عمومی جهان قرار گیرد. شاید فضاسازی و بمباران رسانهای در برخی مواقع مانع از آن شود که چهره واقعی افراد و ابعاد شخصیتی آنان بهدرستی دیده شود؛ اما سخنان رئیسجمهوری ایران در مجمع عمومی سازمان ملل، بدون واسطه و در سطحی گسترده در جهان بازتاب یافت. مقایسه سخنان رئیسجمهوری ایران و رئیسجمهوری آمریکا، زمینهساز شکلگیری مقایسهای میان دو کشور از منظر شخصیت، تمدن و شجاعت شد؛ مقایسهای که نشان داد ایران با اتکا به شجاعت و روحیه مقاومت از خود دفاع میکند، در حالی که اقدامات نظامی آمریکا از نگاه گوینده، نشانه ترس و ناتوانی است. این سخنان بار دیگر تأکید کرد که ایرانیان در برابر زورگویی و تهدید سر فرود نمیآورند. برخورداری ایران از سامانههای دفاعی، با هدف دستیابی به صلح و حفظ امنیت کشور تعریف میشود. جمهوری اسلامی ایران نهتنها امنیت خود، بلکه امنیت و اقتدار همسایگانش را نیز ضروری میداند و خواهان آن است که همه کشورهای منطقه از امنیت و ثبات برخوردار باشند.
در مقایسه میان سخنان رئیسجمهوری ایران و آمریکا نیز دو روایت متفاوت از قدرت و امنیت در برابر افکار عمومی جهان قرار گرفت. پزشکیان از قدرتی سخن گفت که هدفش دفاع و صلح است و تأکید کرد ایرانیان در برابر زور کوتاه نمیآیند. او همچنین با اشاره به اینکه ایران طی دو قرن گذشته به کشوری حمله نکرده و همواره از خود دفاع کرده است، بر فرهنگ و اصالت ایرانی و رویکرد دفاعی کشور تأکید کرد.
بخش دیگری از سخنان رئیسجمهوری به غزه، فلسطین و لبنان اختصاص داشت. اشاره به آوارگی کودکان و جنایاتی که علیه غیرنظامیان صورت گرفته و تأکید بر اینکه فشار و بمباران، ایرانیان را متحدتر و منسجمتر میکند، نشاندهنده تأکید بر مقاومت و انسجام ملی بود. حتی بغضی که در برخی لحظات در صدای پزشکیان شنیده میشد و لباس مشکی او، در کنار محتوای سخنانش، تصویری از همدردی با قربانیان و در عین حال اقتدار ارائه کرد.
اکنون مهمتر از خود این سخنرانی، نحوه بهرهگیری از پیام آن در داخل کشور است. اگر ایران قرار است در برابر فشارهای خارجی و تهدیدها ایستادگی کند، انسجام و همدلی داخلی ضرورتی اساسی است. هیچ قدرت خارجی نمیتواند بهسادگی ملتی متحد و منسجم را از اهداف و حقوق خود دور کند.

