جرم تهمت و افترا، به‌عنوان یکی از مهم‌ترین چالش‌های حقوقی، با هدف تخریب حیثیت دیگران شکل می‌گیرد و تأثیرات منفی عمیقی بر روابط فردی و اجتماعی می‌گذارد. آبرو و اعتبار افراد از ارزشمندترین سرمایه‌های اجتماعی به شمار می‌رود. اگر امری دروغ را به فرد دیگری نسبت دهیم و به او تهمت بزنیم یا جرم مشخصی را به فردی منتسب کنیم که اثبات نشده و فرد نسبت‌دهنده نیز از دروغین بودن آن آگاه باشد و موجب خدشه به اعتبار و حیثیت فرد شود، این امر مجازات دارد. بر اساس ماده ۶۹۹ قانون مجازات اسلامی، «هر کس عالماً، عامداً و به قصد متهم کردن دیگری، آلات و ادوات جرم یا اشیایی را که یافت شدن آن در تصرف یک نفر موجب اتهام او می‌شود، بدون اطلاع آن شخص در منزل یا محل کسب یا جیب یا اشیایی که متعلق به او است، بگذارد یا مخفی کند یا به نحوی متعلق به او قلمداد کند و در اثر این عمل شخص مزبور تعقیب شود، پس از صدور قرار منع تعقیب یا اعلام برائت قطعی آن شخص، مرتکب به حبس از ۶ ماه تا سه سال یا ۷۴ ضربه شلاق محکوم می‌شود.»
همچنین بر اساس ماده ۶۹۷ قانون مجازات اسلامی، «هر کس به وسیله اوراق چاپی یا خطی یا به وسیله درج در روزنامه و جراید یا نطق در مجامع یا به هر وسیله دیگر، به کسی، امری را صریحاً نسبت دهد یا آنها را منتشر کند که مطابق قانون، آن امر، جرم محسوب می‌شود و نتواند صحت آن اسناد را ثابت کند، جز در مواردی که موجب حد است، به جزای نقدی درجه شش محکوم خواهد شد و به حبس از یک ماه تا یک سال یا جزای نقدی از ۵۰ هزار تا یک میلیون ریال محکوم می‌شود.»

تهمت و افترا در فضای مجازی
یکی از جرایم سایبری، تهمت و افترا در فضای مجازی است که با گسترش فضای مجازی و تعامل بیشتر مردم در این فضا افزایش یافته است. 
برخلاف تصور عموم تمامی رفتار و اعمالی که موجب آسیب دیدن فرد یا افراد در فضای مجازی شود جرم محسوب می‌شود. در دنیای واقعی به هر گونه عمل که موجب خدشه به حیثیت و آبروی یک فرد شود تهمت یا افترا گویند. حال اگر این عمل در فضای مجازی صورت گیرد تهمت در فضای مجازی تلقی می‌شود.
مجازات تهمت و افترا در فضای مجازی در قانون مشخص شده است و قانونگذاران جمهوری اسلامی ایران برای محافظت از حیثیت و آبروی افراد و همچنین جلوگیری از درگیری‌های بزرگ‌تر و ورود اختلافات فضای مجازی به دنیای واقعی برای فرد متخلف مجازات در نظر گرفته‌اند. افترا در فضای مجازی به معنای انتشار اظهارات دروغ و کذب در مورد شخص دیگری در بستر اینترنت است، با هدف خدشه‌دار کردن اعتبار و آبروی او. این اظهارات می‌توانند به صورت کتبی، صوتی یا تصویری منتشر شوند. همچنین در قالب‌های مختلفی مانند پست‌های شبکه‌های اجتماعی، پیام‌های خصوصی، ایمیل یا نظرات در وب‌سایت‌ها و انجمن‌های آنلاین، رواج پیدا کنند. بنابراین قبل از انتشار هرگونه مطلبی در فضای مجازی، از صحت و درستی آن اطمینان حاصل کنید. از به اشتراک گذاشتن شایعات و اخبار بدون منبع خودداری کنید. به حریم خصوصی افراد احترام بگذارید و از انتشار اطلاعات شخصی آنها بدون رضایتشان خودداری کنید. در صورت مشاهده محتوای تهمت‌آمیز در فضای مجازی، آن را به مراجع ذی‌صلاح گزارش دهید. چرا که مجازات حبس و جریمه نقدی در انتظار متخلفان خواهد بود.