اگر بخواهید عملکرد یک‌سال اخیر  دولت در حوزه زیرساخت و توسعه سینما را ارزیابی کنید، مهم‌ترین دستاورد مؤسسه سینماشهر چه بوده است؟
 البته آماری که درباره توسعه سالن‌ها ارائه می‌کنم صرفاً مربوط به یک‌سال گذشته نیست و جمع‌بندی عملکرد دوساله مؤسسه سینما شهر را شامل می‌شود اما در یک سال گذشته، سالی عادی برای کشور و طبیعتاً برای سینمای ایران نبوده است. جنگ تحمیلی، شرایط ویژه کشور، تعطیلی‌های مقطعی سالن‌ها، کاهش درآمد سینماها و محدودیت‌های بودجه‌ای دولت بر روند اجرای برنامه‌های توسعه‌ای تأثیر گذاشت. با وجود این شرایط، مهم‌ترین دستاورد ما این بود که فعالیت‌های توسعه‌ای، تجهیزاتی و پشتیبانی سینماهای کشور متوقف نشد و ارتباط مؤسسه با سرمایه‌گذاران، سینماداران و مدیران استانی استمرار پیدا کرد.
در این دوره دوساله، از ایجاد ۸۲ سالن جدید توسط بخش خصوصی حمایت شده که در مجموع حدود ۸ هزار صندلی تازه به ظرفیت نمایش کشور افزوده است. همچنین ۱۰۵ سینما در ۲۸ استان و ۶۵ شهر، در قالب حدود ۱۷۰ مورد حمایت فنی و تجهیزاتی قرار گرفته‌اند. افزون بر این، ۳۳ سالن در مجتمع‌های فرهنگی واقع در ۳۰ شهر و ۱۴ استان نیز به چرخه نمایش فیلم اضافه شده‌اند. در کنار این اقدامات، ایجاد مرکز تماس سینمای ایران، توسعه سامانه رسا، تقویت سمفا و اجرای طرح تسهیم از مبدأ فروش بلیت نیز بخشی از اقدامات زیربنایی این دوره بوده است.

در دولت چهاردهم چه برنامه‌ای برای افزایش سالن‌های سینما، بویژه در شهرهای فاقد سینما و مناطق کم‌برخوردار، دنبال می‌شود؟
  در آغاز فعالیت دولت چهاردهم، مؤسسه سینماشهر برنامه مشخصی برای ایجاد سالن سینما در شهرهای بیش از ۱۰۰ هزار نفر، شهرهای مرزی و مناطق محروم فاقد سینما تهیه کرد. کلیات این برنامه در شورای سینما به تصویب رسید و قرار بود با تأمین منابع لازم وارد مرحله اجرا شود.
 متأسفانه در ادامه، به دلیل جنگ تحمیلی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه کشورمان، شرایط ویژه و محدودیت‌هایی که در تأمین و تخصیص منابع به وجود آمد، سبب شد این برنامه به مرحله دریافت بودجه و اجرای کامل نرسید. با این حال، اصل برنامه همچنان معتبر و یکی از اولویت‌های ماست و امیدواریم با عادی‌تر شدن شرایط و تأمین منابع، اجرای آن آغاز شود.
  تا آن زمان، توسعه سینما را از مسیرهای دیگری نیز دنبال می‌کنیم؛ از جمله حمایت از سرمایه‌گذاری بخش خصوصی، تجهیز مجتمع‌های فرهنگی موجود، همکاری با استانداری‌ها، شهرداری‌ها و شوراهای اسلامی شهر و استفاده از ظرفیت سالن‌های چندمنظوره‌ای که قابلیت تبدیل شدن به سینمای استاندارد دارند.

برای نوسازی و تجهیز سینماهای قدیمی چه اقداماتی انجام شده و چه میزان اعتبار در نظر گرفته شده است؟
 فرسودگی تجهیزات یکی از تهدیدهای جدی شبکه نمایش کشور است. اگر برای تعمیر، نگهداری و جایگزینی تجهیزات برنامه‌ریزی نکنیم، ممکن است برخی سالن‌های فعال نیز به‌تدریج از چرخه نمایش خارج شوند.
در مجموع عملکرد دوساله مؤسسه، حدود ۱۷۰ مورد حمایت در ۱۰۵ سینمای کشور در حوزه فنی و تجهیزاتی انجام شده است. این حمایت‌ها شامل تجهیزات نمایش، سیستم‌های صوتی، پرده، صندلی، سرور، UPS، باتری و سایر نیازهای فنی بوده است.
 در مورد میزان اعتبار نیز باید میان اعتبار پیش‌بینی‌شده، اعتبار مصوب و تخصیص قطعی تفاوت قائل شد. در شرایط ویژه کشور، اعلام رقمی که هنوز تخصیص آن قطعی نشده می‌تواند توقع غیرواقعی ایجاد کند. رویکرد ما این است که منابع موجود ابتدا به سینماهایی اختصاص یابد که با یک حمایت مؤثر می‌توانند فعال بمانند یا دوباره به چرخه نمایش بازگردند. 

آیا آمار دقیقی از تعداد شهرهای فاقد سالن سینما وجود دارد؟ برنامه مؤسسه برای کاهش این فاصله چیست؟
 در ارائه این آمار باید میان شهر، شهرستان، سالن ثبت‌شده و سینمای فعال دارای اکران مستمر تفاوت قائل شد. ممکن است در شهری یک سالن فرهنگی وجود داشته باشد، اما آن سالن تجهیزات استاندارد، بهره‌بردار حرفه‌ای یا برنامه اکران منظم نداشته باشد. بنابراین صرف وجود یک فضای نمایشی به معنای برخورداری واقعی مردم از سینما نیست. 
در آغاز دولت چهاردهم، شهرهای بالای ۱۰۰ هزار نفر، شهرهای مرزی و مناطق محروم فاقد سینما شناسایی و برای آنها برنامه‌ای تهیه شد که کلیات آن نیز در شورای سینما به تصویب رسید. هرچند اجرای کامل این برنامه به دلیل شرایط جنگی و محدودیت بودجه به تعویق افتاد، شناسایی ظرفیت‌ها و پیگیری پروژه‌ها در استان‌ها ادامه یافته است. 
همچنین در سفرهای استانی، وضعیت هر شهر از نظر جمعیت، فاصله تا نزدیک‌ترین سینمای فعال، فضای فرهنگی موجود، سرمایه‌گذار احتمالی و امکان بهره‌برداری پایدار بررسی می‌شود تا برای هر شهر الگوی متناسبی پیشنهاد شود.

آیا عدالت فرهنگی در توزیع سالن‌های سینما به اندازه توسعه سینماهای مدرن مورد توجه قرار گرفته است؟
عدالت فرهنگی یکی از سیاست‌های محوری دولت چهاردهم و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است. عدالت فرهنگی به معنای توقف توسعه سینما در تهران، مراکز استان‌ها یا شهرهای بزرگ نیست. این مناطق نیز به سالن‌های جدید و مدرن نیاز دارند و بخش خصوصی باید با قدرت در آنها فعالیت کند؛ اما منابع حمایتی دولت باید بیشتر در مناطقی هزینه شود که بازار به‌تنهایی انگیزه کافی برای ورود به آنها ندارد.
 در همین راستا، تشکیل و فعال شدن شورای سینما در استان‌ها اقدام بسیار مهمی بوده است. این شورا با حضور استاندار و مدیران مؤثر استان تشکیل می‌شود و ما با حضور در جلسات آن، گزارش تفصیلی وضعیت زیرساخت‌های سینمایی استان را ارائه می‌کنیم؛ از تعداد و شرایط سالن‌های فعال گرفته تا شهرهای فاقد سینما، پروژه‌های نیمه‌تمام و نیازهای تجهیزاتی.
در این جلسات، طرح‌ها و پیشنهادهای قابل اجرا برای شهرهای مختلف مطرح می‌شود تا حمایت از سرمایه‌گذاران بخش خصوصی و توسعه زیرساخت‌ها به یک مسئولیت مشترک استانی تبدیل شود. مدیریت مستقیم استانداران می‌تواند در سال‌های پیش رو تأثیر مهمی در کاهش نابرابری دسترسی به سینما داشته باشد.

با افزایش هزینه ساخت و تجهیز، آیا مدل حمایت دولتی همچنان برای سرمایه‌گذاران جذاب است؟
  افزایش هزینه ساخت‌وساز، قیمت تجهیزات، نرخ ارز و طولانی شدن دوره بازگشت سرمایه، ورود بخش خصوصی به حوزه سینماسازی را دشوارتر کرده است. حمایت دولت نمی‌تواند و نباید تمام هزینه احداث سینما را تأمین کند؛ اما می‌تواند ریسک سرمایه‌گذاری را کاهش دهد. حمایت تجهیزاتی، ارائه مشاوره فنی، تسهیل مجوزها، هماهنگی با استانداری‌ها و شهرداری‌ها، کمک به تکمیل پروژه‌های نزدیک به بهره‌برداری و فراهم کردن برخی مشوق‌های محلی می‌تواند سرمایه‌گذاری را جذاب‌تر کند.
 طبیعی است که میزان و نوع حمایت در یک شهر مرزی یا کم‌برخوردار باید با یک کلان‌شهر متفاوت باشد. مدل حمایت باید بر اساس جمعیت، میزان محرومیت، فاصله از نزدیک‌ترین سینما، ظرفیت جذب مخاطب و آورده سرمایه‌گذار طراحی شود.

 مؤسسه سینماشهر چه نقشی در جذب سرمایه بخش خصوصی دارد و آیا بسته‌های حمایتی جدیدی تعریف شده است؟
 نقش مؤسسه صرفاً پرداخت کمک یا تحویل تجهیزات نیست. ما از مرحله امکان‌سنجی و طراحی فنی تا انتخاب تجهیزات، آموزش، راه‌اندازی و پشتیبانی، در کنار سرمایه‌گذار و بهره‌بردار قرار می‌گیریم.
در سفر به شهرهای مختلف، با شهرداران و اعضای شوراهای اسلامی شهرهای فاقد سینما گفت‌وگو کرده‌ایم و آنها را برای سرمایه‌گذاری مستقیم یا فراهم کردن زمینه ورود بخش خصوصی تشویق کرده‌ایم. این گفت‌وگوها در دو سال گذشته باعث شده چندین شهر در استان‌های مختلف، موضوع ساخت یا راه‌اندازی سینما را به‌طور جدی در دستور کار قرار دهند.
 در سطح استان نیز شورای سینما می‌تواند دستگاه‌های مختلف را پای کار بیاورد. گاهی مسأله اصلی سرمایه‌گذار، زمین، تغییر کاربری، صدور مجوز یا تأمین بخشی از زیرساخت‌های عمومی است. بسیاری از این مسائل با مدیریت استاندار و همکاری شهرداری و دستگاه‌های استانی قابل حل است.

برای به‌روزرسانی تجهیزات نمایش، سیستم‌های صوتی و فناوری‌های جدید چه برنامه‌ای دارید؟
 تجهیزات دیجیتال سینما عمر فنی مشخصی دارند و لازم است برای نگهداری، تعمیر، تأمین قطعات و جایگزینی آنها برنامه‌ای مستمر وجود داشته باشد.
 برنامه ما حرکت به سمت تهیه و تکمیل شناسنامه فنی سینماها و اولویت‌بندی حمایت‌ها بر اساس عمر تجهیزات، میزان فعالیت، تعداد مخاطب، موقعیت جغرافیایی و احتمال توقف فعالیت سالن است.
 در شرایط محدودیت منابع، گاهی تعمیر اصولی یا جایگزینی یک قطعه حیاتی، مؤثرتر از خرید کامل تجهیزات جدید است. به همین دلیل تلاش می‌کنیم حمایت‌ها بر اساس ارزیابی کارشناسی و نیاز واقعی هر سینما انجام شود.
 به‌روزرسانی تجهیزات بدون آموزش نیروی انسانی نیز کافی نیست. اپراتور، مدیر سالن و نیروی فنی باید بتوانند از تجهیزات به‌درستی استفاده و نگهداری کنند تا عمر مفید آنها افزایش یابد.

 آیا در دولت فعلی شاهد توسعه سینماهای کوچک و سالن‌های چندمنظوره در شهرهای کم‌جمعیت خواهیم بود؟
 برای بسیاری از شهرهای کوچک، ساخت پردیس‌های بزرگ نه امکان‌پذیر است و نه توجیه اقتصادی دارد. سالن‌های کوچک استاندارد، مینی‌سینماها و تجهیز فضاهای فرهنگی موجود، راهکاری عملی‌تر و کم‌هزینه‌تر است.
  تجربه ایجاد ۳۳ سالن در مجتمع‌های فرهنگی موجود نشان داد که می‌توان بدون تحمیل هزینه سنگین ساخت‌وساز جدید، زیرساخت نمایش را در شهرهای فاقد سینما ایجاد کرد.
 البته چندمنظوره بودن سالن نباید به معنای کاهش استانداردهای نمایش باشد. کیفیت تصویر و صدا، دید مناسب، ایمنی، آسایش مخاطب، بهره‌بردار مشخص و اکران مستمر باید تضمین شود.
 نکته مهم دیگر این است که در شهرهای کوچک، سرمایه‌گذار نباید فقط به گیشه یک سالن فکر کند. ایجاد مشاغل و خدمات جانبی در کنار سینما، مانند فضای پذیرایی، کافه، فعالیت‌های فرهنگی و امکانات مناسب گذران اوقات فراغت خانواده، به جذب مخاطب و پایداری اقتصادی مجموعه کمک می‌کند. سینما باید به بخشی از یک مقصد فرهنگی و خانوادگی تبدیل شود.

 دولت برای مشکل عدم تناسب درآمد سینماها با هزینه نگهداری چه حمایتی می‌تواند ارائه کند؟
حل این مسأله به مجموعه‌ای از سیاست‌ها نیاز دارد؛ از جمله تسهیلات مناسب برای نوسازی، کمک هدفمند به تجهیزات حیاتی، کاهش برخی هزینه‌های عمومی، مشوق‌های مالیاتی و حمایت ویژه از سینماهای فعال در مناطق کم‌برخوردار.
اما مسأله فقط به هزینه‌های سالن محدود نمی‌شود. اقتصاد سینما زمانی پایدار است که فیلم متنوع و متناسب با سلایق مردم سراسر کشور تولید و عرضه شود. فیلمسازان و پخش‌کنندگان باید تنوع فرهنگی، اقلیمی و سلیقه‌ای ایران را جدی بگیرند و آثار صرفاً برای مخاطبان چند کلان‌شهر طراحی نشوند.توسعه سامانه رسا و استفاده از داده‌های فروش و رفتار مخاطب می‌تواند به شناخت دقیق‌تر بازار هر منطقه و تنظیم بهتر اکران کمک کند. افزایش درآمد سالن‌ها در نهایت به ترکیبی از مدیریت صحیح، محتوای مناسب، شناخت مخاطب و حمایت هدفمند نیاز دارد.

مهم‌ترین مانع توسعه زیرساخت سینمای ایران چیست؟
کمبود منابع، افزایش هزینه تجهیزات، مشکلات سرمایه‌گذاری، بروکراسی و ضعف اقتصاد سینما همگی مؤثرند؛ اما مهم‌ترین مسأله، نبود یک اقتصاد پایدار برای سالن‌داری، بویژه در شهرهای کوچک و کم‌برخوردار است.
در یک سال گذشته، جنگ، تعطیلی‌های مقطعی، کاهش درآمد سالن‌ها و محدودیت منابع عمومی، اجرای برخی برنامه‌های آماده‌شده را با وقفه روبه‌رو کرد. نمونه روشن آن، برنامه ایجاد سینما در شهرهای بیش از ۱۰۰ هزار نفر و شهرهای مرزی و محروم است که کلیات آن تصویب شد، اما به مرحله تأمین بودجه نرسید.
 با این حال، نباید همه مسائل را صرفاً به شرایط اخیر نسبت داد. فرسودگی تجهیزات، تمرکز جغرافیایی سالن‌ها و ضعف مدل درآمدی، مسائلی انباشته‌شده‌اند. حل آنها به ثبات سیاست‌ها، مشارکت دستگاه‌های ملی و استانی و فعال شدن سرمایه بخش خصوصی نیاز دارد.

 اگر بخواهید یک شاخص مشخص برای سنجش عدالت در دسترسی به سینما معرفی کنید، وضعیت کشور را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
شاخص مناسب صرفاً تعداد سالن‌ها نیست؛ بلکه «میزان دسترسی واقعی مردم به یک سینمای فعال، استاندارد و دارای اکران مستمر» است.
در محاسبه این شاخص باید جمعیت تحت پوشش، فاصله مردم تا نزدیک‌ترین سینما، کیفیت تجهیزات، استمرار اکران و تعداد صندلی متناسب با جمعیت در نظر گرفته شود. ممکن است یک استان از نظر تعداد سالن وضعیت مناسبی داشته باشد، اما بیشتر سالن‌ها در مرکز استان متمرکز باشند و ساکنان سایر شهرستان‌ها در عمل دسترسی مناسبی نداشته باشند.
 تشکیل شوراهای سینما در استان‌ها از این جهت اهمیت دارد که مسأله را از سطح آمار کلی به سطح شهرستان و شهر می‌برد. وقتی استاندار و مدیران استان تصویری دقیق از شهرهای فاقد سینما و پروژه‌های قابل اجرا داشته باشند، امکان تصمیم‌گیری، تقسیم مسئولیت و پیگیری مستمر فراهم می‌شود. آثار کامل این اقدام احتمالاً در سال‌های آینده بیشتر نمایان خواهد شد.

بــــرش

 دوست دارید در پایان دولت چه عدد یا دستاوردی در کارنامه سینماشهر ثبت شود؟
 مایلم در پایان دولت بتوانیم بگوییم همه شهرهای واجد اولویت، بویژه شهرهای بالای ۱۰۰ هزار نفر، مناطق مرزی و محروم فاقد سینما، یا دارای سالن فعال و استاندارد شده‌اند یا پروژه‌ای مصوب، دارای سرمایه‌گذار و زمان‌بندی مشخص برای آنها در حال اجراست.
 در کنار تعداد سالن‌ها، حفظ و پایداری سینماهای موجود نیز اهمیت دارد. موفقیت فقط این نیست که یک سالن را افتتاح کنیم؛ باید مطمئن شویم که سالن می‌تواند به فعالیت خود ادامه دهد، مخاطب جذب کند و از پشتیبانی فنی و مدیریتی برخوردار باشد.
به همین دلیل، در دو سال گذشته در شهرهای فاقد سینما تنها به تأمین تجهیزات اکتفا نکرده‌ایم. آموزش نیروی انسانی و مدیرانی که مسئول اداره این سینماها هستند نیز بخشی از برنامه ما بوده است. راه‌اندازی سالن در شهری که سابقه سینماداری ندارد، بدون آموزش بهره‌بردار و نیروی فنی، نمی‌تواند به موفقیت پایدار منجر شود.همچنین «مرکز تماس سینمای ایران» را ایجاد کرده‌ایم تا همه سینماهای کشور، بویژه سالن‌های تازه‌تأسیس در شهرهای کوچک، به پشتیبانی مستمر دسترسی داشته باشند. این مرکز در مسائل فنی، سامانه‌ای و اجرایی به سالن‌ها کمک می‌کند تا مدیران و نیروهای تازه‌کار به‌مرور تجربه لازم را به دست آورند. بنابراین کارنامه مطلوب ما تنها یک عدد بزرگ برای افتتاح سالن نیست؛ بلکه ایجاد شبکه‌ای گسترده‌تر، عادلانه‌تر و پایدارتر از سینماهاست.