به گفته سخنگوی وزارت خارجه، نشست مشترک عمان به درخواست عربستان به تعویق افتاد

فرصت از دست رفته «صلاله»

قرار بود «صلاله» صحنه آزمودن یک امکان تازه برای گفت‌وگو میان ایران و کشورهای جنوبی خلیج‌فارس باشد که می‌توانست در صورت برگزاری، همزمان با نزدیک شدن تفاهم تهران و مسقط درباره ترتیبات تردد و مدیریت تنش در تنگه هرمز، اولین نشانه عملی از عبور کشورهای منطقه از فضای تقابل و حرکت به سمت گفت‌وگو تلقی شود.
اما این امکان، در حالی که هنوز به میز مذاکره نرسیده بود، شامگاه یکشنبه و در واپسین ساعات با تصمیم عربستان برای برگزار نشدن نشست فعلاً متوقف شد؛ تصمیمی که عملاً صلاله را از میزبانی گفت‌وگویی که می‌توانست درباره یکی از حساس‌ترین گلوگاه‌های امنیتی و اقتصادی منطقه شکل بگیرد، بازداشت. بر اساس برنامه اولیه، قرار بود وزیران خارجه ایران و نمایندگانی از کشورهای عربی حوزه خلیج فارس،دیروز در عمان گرد هم آیند تا درباره تحولات تنگه هرمز و ضرورت کاستن از تنش‌های پیرامون آن گفت‌وگو کنند.
 اهمیت این نشست اما صرفاً به دستورکار رسمی آن محدود نمی‌شد، چراکه تهران و مسقط پیش‌تر بر سر چارچوبی برای همکاری میان دو کشور ساحلی در ارتباط با تنگه هرمز به تفاهم رسیده بودند و انتظار می‌رفت این نشست بتواند بستری برای اعلام یا ثبت این تفاهم در سطح منطقه‌ای فراهم کند. با این حال، این روند پیش از آنکه وارد مرحله رسمی شود، متوقف ماند و وزیر خارجه عمان لغو نشست را اعلام کرد، بدون آنکه زمان تازه‌ای برای برگزاری آن تعیین شود.
هشدار به آدرس اشتباه دادن
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران روز گذشته تأیید کرد عربستان درخواست کرده است نشست فعلاً برگزار نشود و تأکید کرد این ابتکار، فرصتی بود که ایران و عمان برای کشورهای منطقه فراهم کرده بودند. بقایی در این رابطه گفت: «انتظار می‌رفت کشورهای منطقه فرصت‌شناس باشند.»
این موضع در عین حال، به اختلافی عمیق‌تر در محاسبات کشورهای منطقه اشاره دارد که بقایی کوشید آن را با رد نسبت دادن لغو نشست به تحولات جاری میان عربستان و یمن روشن‌تر کند.سخنگوی وزارت امور خارجه هشدار داد که نسبت دادن مسائل پیچیده منطقه‌ای به یک عامل مقطعی «آدرس اشتباه دادن» است، چراکه بحران یمن ریشه‌هایی طولانی‌مدت دارد و نمی‌توان مسائل انباشته ‌شده میان بازیگران منطقه را با تقلیل آنها به یک رخداد روزمره توضیح داد.
از همین منظر بود که موضع ایران درباره نقش خود در تحولات منطقه نیز بار دیگر از سوی سخنگوی وزارت خارجه تکرار شد.
بقایی تأکید کرد جمهوری اسلامی ایران همواره اعلام کرده و در عمل نیز نشان داده است که برای کمک به حل‌وفصل مسائل میان کشورهای منطقه آمادگی دارد، مشروط بر آنکه این تلاش در چارچوبی باشد که خود کشورهای درگیر درباره آن تصمیم بگیرند.
تهران با وجود لغو نشست، مسیر تفاهم با مسقط را جدا از سرنوشت این جلسه دنبال می‌کند. بقایی تصریح کرد که تفاهم ایران و عمان به عنوان دو کشور ساحلی، نهایی شده است و اکنون رایزنی میان تهران و مسقط درباره نحوه اعلام یا ثبت آن ادامه خواهد داشت.
 به این ترتیب، لغو نشست صلاله الزاماً به معنای توقف مسیر دوجانبه ایران و عمان نیست، بلکه صرفاً یکی از بسترهای احتمالی برای تبدیل این تفاهم به یک ابتکار منطقه‌ای را از میان برده است.

 

برش

تهران در تصمیمات یمنی‌ها مداخله‌ای ندارد
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره اینکه «با توجه به پیشروی انصارالله در ساحل دریای سرخ و رسیدن آن به جزیره پریم در باب‌المندب، برخی کشورها این تحول را امتداد جنگ ایران می‌دانند، موضع ایران درباره تحولات باب‌المندب چیست و آیا تهران نقشی در تصمیمات نظامی یمنی‌ها دارد»، گفت: «هیچ مداخله‌ای از سوی ایران در مباحث مرتبط با یمن وجود ندارد ولی ما به‌عنوان کشوری که وضعیت منطقه برایمان مهم است، می‌دانیم که برخی طرف‌ها هم از این اوضاع برای تشدید اختلافات و تفرقه بین کشورهای اسلامی سوءاستفاده می‌کنند و هم اینکه از این آب گل‌آلود سعی می‌کنند ماهی بگیرند.» 
وی ادامه داد: «بیان صریح موضوع نباید به‌عنوان مداخله در این موضوع تلقی شود. اولاً خیلی روشن است که یمنی‌ها خودشان برای خودشان تصمیم می‌گیرند. انصارالله یک طرف مستقل یمنی است و بر اساس مصالح و منافع خودشان، تصمیم‌هایی را که لازم می‌دانند اتخاذ می‌کنند.»

صفحات
آرشیو تاریخی
شماره نه هزار و صد و بیست و سه
 - شماره نه هزار و صد و بیست و سه - ۲۴ شهریور ۱۴۰۵