پزشکیان در نشست سران بریکس پلاس مطرح کرد
امنیت پایدار، لازمه همکاری و تاب آوری اقتصادی
روزگذشته رئیس جمهور مسعود پزشکیان، در نشست سران بریکس پلاس با موضوع «تابآوری، همکاری و پایداری: شکلدهی آینده برای رشد فراگیر جهانی»، سخنرانی کرد. پزشکیان گفت: مایه خرسندی است که در اجلاس سران بریکس پلاس، در مقطعی حساس و سرنوشتساز برای جامعه بینالمللی، با شما سخن میگویم. از دولت و ملت هند و نخست وزیر محترم برای میزبانی این نشست و تلاشهای صورت گرفته قدردانی میکنم.
وی افزود: موضوع این نشست، یعنی«تابآوری، همکاری و پایداری»، تنها یک شعار نیست. این سه مفهوم، پاسخ به سه نیاز اساسی جهانی است که سرنوشت ملتهایش بیش از هر زمان دیگری به یکدیگر پیوند خورده است. مسأله ما تنها مدیریت بحرانهای امروز نیست، بلکه ساختن نظامی است که ملتها را در برابر بحرانهای آینده توانمندتر و جهان پیش رو را عادلانهتر کند. بریکس باید بخشی از پاسخ جهان به این ضرورت باشد.
به گفته پزشکیان، تابآوری یعنی برخورداری از ظرفیت لازم برای حفظ مسیر توسعه و استقلال تصمیمگیری، حتی در شرایط فشار. وابستگی بیش از اندازه به نظامهای محدود مالی و تجاری، اقتصادها را در برابر شوکهای سیاسی آسیبپذیر میکند. امروزه، تحریمهای یکجانبه مسأله اقتصادی صرف نیستند، بلکه مستقیماً بر امنیت غذایی و رفاه مردم اثر میگذارند. از این رو، بریکس باید با توسعه تجارت به ارزهای ملی و تقویت بانک توسعه جدید، ظرفیت مشترکی برای تابآوری اقتصادی اعضا بسازد.
وی با بیان اینکه تابآوری اقتصادی بدون امنیت، پایدار نخواهد بود، افزود: تحولات منطقه ما و بهویژه تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه جمهوری اسلامی ایران، نشان داد که آثار هدف قرار دادن زیرساختهای اقتصادی، انرژی و توسعهای یک کشور در مدت کوتاهی از مرزهای یک کشور فراتر رفته و تبعات منطقهای و جهانی در پی داشته باشد.
پزشکیان خاطرنشان کرد: مردم ایران هزینه سنگینی برای این تجاوزات پرداختهاند. زنان و مردان، کودکان و غیرنظامیان جان خود را از دست دادهاند و زیرساختهایی که طی دههها برای توسعه کشور ساخته شده بود، آسیب دیده است. این وقایع یادآور مسئولیت سنگین جامعه بینالمللی در قبال حمایت از غیرنظامیان و جلوگیری از عادیسازی حمله به اهداف غیرنظامی است. مردم غزه و لبنان نیز همچنان با پیامدهای جنایات و نسلکشی روبهرو هستند. نمیتوان از حقوق بینالملل سخن گفت اگر پاسخ مؤثر بینالمللی به تجاوز نظامی، کشتار انسانها و نابودی زندگی آنها داده نشود. از اینرو، بریکس باید در دفاع از حاکمیت ملی، تمامیت ارضی و ممنوعیت توسل به زور نیز نقش مؤثرتری ایفا کند.
آسیب به زیرساختهای
انرژی و صنعتی، پیامدهایی فراتر
از خسارت اقتصادی دارد
در ادامه، رئیس جمهوری تأکید کرد: دومین رکن، «همکاری» است. هیچ کشوری به تنهایی قادر به حل چالشهای امروز جهان نیست. بریکس باید ظرفیتهای پراکنده کشورهای جنوب جهانی را به ظرفیت مشترک تبدیل کند. در این میان، موقعیت ژئوپلتیکی و ظرفیت انرژی و ترانزیتی جمهوری اسلامی ایران میتواند در توسعه مسیرهای تجاری و انرژی میان اعضا نقشی مؤثر ایفا کند. رکن سوم، «پایداری» است. توسعهای که نابرابری را افزایش دهد یا هزینههای امروز را بر دوش نسلهای آینده بگذارد، پایدار نخواهد بود. نباید فراموش کنیم که جنگ یکی از عوامل جدی تخریب محیط زیست است. تجربه اخیر ایران نشان داد که آسیب به زیرساختهای انرژی و صنعتی، پیامدهایی فراتر از خسارت اقتصادی دارد و منابع طبیعی منطقه را نیز تحت تأثیر قرار میدهد.
وی افزود: در کنار این سه رکن، «دانش و نوآوری» نیز عاملی تعیینکننده است. بریکس باید اطمینان دهد که هوش مصنوعی و فناوریهای نوین ابزار سلطه نشوند، بلکه وسیله توانمندسازی ملتها باشند.
پزشکیان در پایان اظهار کرد: بریکس امروز صرفاً چارچوبی برای همکاری میان چند اقتصاد نوظهور نیست بلکه نشانه تقاضایی فزاینده برای جهانی متوازنتر و فراگیرتر است که در آن هیچ مرکز قدرتی حق تعیین سرنوشت دیگران را نداشته باشد. جمهوری اسلامی ایران آمادگی دارد در این مسیر، ظرفیتهای خود را در اختیار همکاریهای بریکس قرار دهد. تابآوری بدون همکاری پایدار نمیماند، همکاری بدون عدالت پایدار نیست و پایداری بدون صلح و امنیت امکانپذیر نخواهد بود. بیایید بریکس را به بستری برای تبدیل این اصول به اقدام عملی تبدیل کنیم. آیندهای که در آن رشد، امنیت و توسعه برای همه امکانپذیر باشد، نه تنها ممکن است، بلکه مسئولیتی مشترک در برابر نسلهای آینده است.
جمع بندی مثبت رئیسجمهوری
از اجلاس بریکس
سفر دوروزه پزشکیان با جمعبندی سفر به هند و شرکت در اجلاس بریکس به اتمام رسید و او در پایان حضور خود، این اجلاس را نشستی پربار با دستاوردهای قابل توجه توصیف کرد و گفت: رایزنیهای انجامشده میان ایران و کشورهای حاضر، بویژه در حوزههای سیاسی، اقتصادی، تجاری و امنیتی، زمینههای تازهای برای توسعه همکاریها فراهم کرده است. به گفته او، بریکس که اکنون 11 عضو اصلی دارد، با درخواست 10 کشور دیگر برای پیوستن به این مجموعه نیز مواجه است و در نشست مشترک اعضا با کشورهای متقاضی، گفتوگوهای خوبی درباره آینده این مجموعه و مسیر همکاریهای چندجانبه انجام شد.
رئیس جمهوری با تشریح محورهای اصلی اجلاس، تابآوری، نوآوری، همکاری و پایداری را از مهمترین موضوعات مورد بحث سران عنوان کرد و گفت: یکی از نقاط مشترک دیدگاه کشورهای حاضر، ضرورت افزایش تابآوری در برابر فشارها و مقابله با روند یکجانبهگرایی در جهان بود. او تأکید کرد کشورهای شرکتکننده بر ضرورت حرکت به سمت شکلگیری جهانی چندقطبی اتفاق نظر داشتند و بسیاری از آنها نسبت به زورگوییها و اقداماتی که خارج از چارچوبهای بینالمللی در جهان انجام میشود، ابراز نارضایتی و اعتراض کردند.
پزشکیان همچنین با اشاره به تأکید کشورهای عضو بریکس بر تقویت همکاریهای متقابل، گفت: تلاش شد ظرفیتهای موجود برای همکاری در حوزههای مختلف اقتصادی، سیاسی، امنیتی و تجاری به کار گرفته شود. در همین چارچوب، توسعه تجارت با ارزهای ملی و حرکت به سمت کاهش وابستگی به نظام مالی غرب، اصلاح نهادهای حکمرانی و مالی جهانی، مخالفت با تحریمهای یکجانبه و اقدامات قهرآمیز و حمایت از الحاق جمهوری اسلامی ایران به سازمان تجارت جهانی از جمله موضوعاتی بود که در سخنان سران و بیانیه اجلاس مورد توجه قرار گرفت.
بخش مهمی از سخنان پزشکیان به دیدارها و رایزنیهای دوجانبه او در حاشیه اجلاس اختصاص داشت. رئیسجمهوری با اشاره به دیدار خود با نخستوزیر هند گفت: در این نشست درباره گسترش همکاریهای مشترک تفاهمات خوبی حاصل شد و موضوع برقراری و تقویت ارتباطات بشردوستانه میان دو کشور نیز مورد توجه قرار گرفت. قرار شد سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران و وزیر خارجه هند جزئیات این موضوع را دنبال کرده و تعاملات لازم را برای اجرای توافقات انجامشده ادامه دهند.
در کنار هند، پزشکیان از دیدارهای اختصاصی با نخستوزیر مالزی، رئیسجمهوری آفریقای جنوبی و نخستوزیر اتیوپی نیز خبر داد و گفت: در این گفتوگوها موضوعات مورد علاقه طرفین بررسی و در برخی موارد تفاهمات تازهای حاصل شد. او همچنین به گفتوگوهای کوتاه با رؤسایجمهوری روسیه و چین اشاره کرد و گفت: به دلیل مذاکرات مفصل قبلی با مقامات دو کشور، این رایزنیها بیشتر در حاشیه برنامههای اجلاس انجام شد. گفتوگو با رئیسجمهوری مصر نیز از دیگر دیدارهای مورد اشاره پزشکیان بود که در آن، به گفته او، همراهی و همدلی قابل توجهی نسبت به جمهوری اسلامی ایران و نگرانی از شرایط منطقه ابراز شد.
با ولیعهد ابوظبی توافق کردیم گذشته را کنار بگذاریم
رئیسجمهوری همچنین از اولین گفتوگوی خود با ولیعهد ابوظبی پس از جنگ و مشکلات ایجادشده در خلیج فارس سخن گفت و تأکید کرد دو طرف توافق کردند گذشته را کنار گذاشته و با نگاه به آینده، درباره چگونگی ساختن آیندهای مبتنی بر همکاری به تفاهم برسند. این رایزنیها در سطح وزیران امور خارجه نیز ادامه یافت و عراقچی پس از این دیدار، گفتوگوها را برای پیگیری موضوعات مورد نظر دو طرف دنبال کرد.
پزشکیان در ادامه با اشاره به محتوای بیانیه اجلاس، محکومیت حمله به تأسیسات هستهای و زیرساختهای غیرنظامی، تأکید بر خویشتنداری، احترام به حاکمیت ملی و تمامیت ارضی کشورهای خاورمیانه، حمایت از حاکمیت لبنان، محکومیت تجاوز اسرائیل، ایجاد منطقه عاری از سلاح هستهای و مبارزه با تروریسم بدون برخوردهای دوگانه را از دیگر محورهای مورد توجه برشمرد. او همچنین با انتقاد از استانداردهای دوگانه در مبارزه با تروریسم و رفتار قدرتهای بزرگ، تأکید کرد برخورداری از قدرت نباید مجوز نادیده گرفتن قوانین بینالمللی و اصول انسانی باشد.
همچنین رئیسجمهوری با انتقاد از روند یکجانبهگرایی در جهان و حمایت آمریکا از اقدامات اسرائیل، گفت: نمیتوان پذیرفت که زنان، کودکان، بیمارستانها و مراکز تجمع مردم هدف حملات قرار گیرند و دیگران صرفاً نظارهگر باشند.
در حوزه اقتصادی نیز رایزنیهای جداگانهای انجام شد. به گفته پزشکیان، مدنیزاده با وزیران اقتصادی کشورهای حاضر گفتوگو کرد و نشستهایی درباره همکاری بانکها و بانک توسعه نوین بریکس برگزار شد که مذاکرات سازندهای در پی داشت.
دیدار رئیس جمهوری با همتای مصری و ولیعهد ابوظبی
رئیسجمهوری کشورمان در حاشیه اجلاس نشست سران بریکس در هند، با خالد بن محمد بن زاید آل نهیان، ولیعهد ابوظبی و در ادامه با باسیریل رامافوسا رئیسجمهور آفریقای جنوبی دیدار و گفتوگو کرد. مسعود پزشکیان در دیدار با ولیعهد ابوظبی با اشاره به رویکرد اصولی جمهوری اسلامی ایران مبنی بر گفتوگو برای حل اختلافات و مقابله با توطئه دشمنان برای اختلافافکنی و تفرقه بین امت اسلامی برای پیشبرد نقشههای شوم و توسعهطلبانه خود بر ضرورت هوشیاری و حفظ وحدت در میان کشورهای اسلامی تأکید کرد. رئیسجمهوری با اشاره به جنگافروزی آمریکا و اسرائیل در منطقه و تجاوز به ایران، گفت: «ما آغازگر جنگ نبودیم و در دفاع از خود پایگاههای آمریکا را هدف قرار دادیم. همان پایگاههایی که از آنجا به کشور ما حمله کردند و رهبر معظم، فرماندهان، دانشمندان و کودکان ما را به شهات رساندند.» پزشکیان تصریح کرد: «منطقه ما با حضور آمریکا به امنیت نمیرسد و خود کشورها باید درباره امنیت منطقه گفتوگو کرده و تصمیم بگیرند.»
در ادامه دیدارهای رئیس جمهوری کشورمان با رؤسای هیأتهای شرکت کننده در اجلاس بریکس، رئیس جمهوری مصر هم با مسعود پزشکیان دیدار و گفتوگو کرد. به گزارش ایرنا، بر اساس بیانیه دفتر ریاست جمهوری مصر، السیسی در این دیدار بر موضع ثابت و قاطع قاهره در حمایت از تلاشهای مربوط به احیای ثبات در منطقه تأکید کرد و گفت: «مصر امیدوار است ایران تا جایی که ممکن است همه تلاشهای خود را برای توقف تنشها و دستیابی به حلوفصل مسالمتآمیز، فراگیر و پایدار بحران بکار گیرد تا حاکمیت کشورهای منطقه و منابع ملتهای آن حفظ شود».

