تأکید پزشکیان بر عملیاتی شدن چندجانبهگرایی در اجلاس بریکس
نیازمند اصلاح سازوکارهای بینالمللی هستیم
رئیسجمهوری کشورمان روز گذشته در نشست سران عضو بریکس در دهلی نو، مواضع جمهوری اسلامی ایران درباره روابط و حقوق بینالملل را تشریح و بر ضرورت اهتمام جدی به چندجانبهگرایی در برابر یکجانبهگرایی غربی تأکید کرد. او در این نشست که به صورت غیرعلنی برگزار شد، گفت که نیازمند اصلاح واقعی سازوکارهای بینالمللی هستیم.
مسعود پزشکیان گفت: «مایه خرسندی است که در هجدهمین نشست سران بریکس در دهلی نو در کنار شما حضور دارم. از دولت و نخستوزیر محترم هند برای میزبانی شایسته این نشست و تلاشهای صورت گرفته برای تقویت همکاریهای بریکس، صمیمانه تشکر میکنم. موضوع این نشست، یعنی «حکمرانی فراگیر جهانی و تقویت چندجانبهگرایی»، امروز اهمیت دوچندانی دارد. امروز ما با یک تناقض اساسی روبهرو هستیم. از یک سو، وابستگی متقابل کشورها در برابر بحرانهای مشترک بیش از هر زمان افزایش یافته، اما از سوی دیگر، همزمان شاهد بازگشت یکجانبهگرایی، فشار و ابزاریسازی نظامهای مالی و فناوری هستیم. این روند تنها یک چالش سیاسی نیست بلکه بنیانهای حکمرانی جهانی را تضعیف میکند.»
پزشکیان افزود: «اعتبار هر نظام حکمرانی به توانایی آن در حمایت از حقوق همه کشورها، اعم از کوچک و بزرگ بستگی دارد. اگر منشور ملل متحد نتواند در برابر توسل غیرقانونی به زور از ملتها حمایت کند، و اگر قواعد بینالمللی برای برخی الزامآور و برای برخی دیگر قابل تفسیر باشند، نمیتوان از چندجانبهگرایی واقعی سخن گفت. جمهوری اسلامی ایران این واقعیت را در عمل تجربه کرده است. تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران، جان انسانهای بیگناه را گرفت و به زیرساختهای حیاتی، اقتصادی و غیرنظامی کشور آسیب رساند. آمریکا و رژیم اشغالگر تنها در روز اول این جنگ چهل روزه، رهبر عالیقدر جمهوری اسلامی ایران و 168 کودک بیگناه را در مدرسه میناب به شهادت رساندند. حمله به مدرسه میناب و ورزشگاه لامرد نشان داد که یکجانبهگرایی، جنگطلبی و وحشیگری آمریکا و رژیم اشغالگر، در کنار بیعملی سازمان ملل و شورای امنیت آن، چگونه میتواند مستقیماً حیات انسانها را تهدید کند. همزمان، آنچه در غزه و لبنان بر مردم غیرنظامی میگذرد، وجدان بشریت را به چالش کشیده است. اگر نظام چندجانبه نتواند از جان انسانها و حاکمیت کشورها در برابر جنگ، نسلکشی و تجاوز حمایت کند، چگونه میتوان به مشروعیت آن اعتماد کرد؟ پاسخ ما نباید در صدور بیانیهها خلاصه شود. ما نیازمند اصلاح واقعی سازوکارهای بینالمللی هستیم.»
رئیسجمهوری ادامه داد: «از نگاه جمهوری اسلامی ایران، حکمرانی فراگیر بر چهار پایه استوار است: نخست، احترام برابر به حاکمیت کشورها و اجرای بدون تبعیض حقوق بینالملل؛ هیچ کشوری نباید به دلیل قدرت اقتصادی یا نظامی خود از قواعدی که برای دیگران لازمالاجراست، مستثنی شود.
دوم، اصلاح ساختارهای حکمرانی جهانی؛ شورای امنیت و نهادهای مالی بینالمللی باید بازتابدهنده واقعیتهای جدید جهان و نقش واقعی کشورهای جنوب جهانی باشند.
سوم، تبدیل چندجانبهگرایی از شعار به عمل؛ از طریق توسعه تجارت با ارزهای ملی، تقویت سازوکارهای پرداخت مستقل و تقویت نقش نهادهایی همچون بانک توسعه جدید در معماری اقتصادی یک نظام جهانی متوازنتر.
چهارم، مقابله عملیاتی و جدی با تحریمهای یکجانبه؛ تحریمهایی که در عمل نه فقط دولتها، بلکه مردم، بیماران، کودکان و مسیر توسعه کشورها را هدف میگیرند.»
وی افزود: «تحولات سالهای اخیر نشان داد که امنیت پایدار دیگر نمیتواند بر پایه امنیت برای برخی و ناامنی برای دیگران تعریف شود. امنیت پایدار زمانی حاصل میشود که حاکمیت کشورها محترم شمرده شود و هیچ کشوری نتواند از سرزمین خود برای تهدید و حمله به دیگری استفاده کند. ما در بریکس باید در برابر عادیسازی حمله به زیرساختهای غیرنظامی و حیاتی ایستادگی کنیم. همین اصل درباره تأسیسات هستهای صلحآمیز نیز جاری است؛ این تأسیسات باید در برابر حمله و تهدید به حمله مصون بمانند، چرا که به خطر انداختن آنها مسألهای صرفاً محدود به یک کشور نیست، بلکه تهدید مرتبط با صلح و امنیت بینالمللی است.»
مسأله فلسطین نیز آزمونی دیگر برای اعتبار حکمرانی جهانی است. مردم فلسطین از حق تعیین سرنوشت و زندگی در امنیت برخوردارند و هیچ راهحل عادلانهای بدون احترام به اراده آنان شکل نخواهد گرفت. بریکس باید صدای عدالت باشد و در پایان دادن به اشغال و تضمین حقوق مشروع مردم فلسطین نقش فعالتری ایفا کند.
پزشکیان تأکید کرد: «جمهوری اسلامی ایران از سه روند در بریکس حمایت میکند: تقویت هماهنگی سیاسی اعضا در دفاع از منشور ملل متحد و حاکمیت کشورها؛ توسعه همکاریهای اقتصادی و مالی مستقل از ابزارهای انحصاری؛ و تقویت همکاری در حوزههای علم، فناوری، انرژی و امنیت غذایی به نفع همه اعضا، بهویژه کشورهای جنوب جهانی.
جهان امروز بیش از هر زمان به همکاری نیاز دارد، اما همکاری پایدار بدون عدالت ممکن نیست. چندجانبهگرایی زمانی معنا دارد که همه در برابر قانون برابر باشند و حکمرانی جهانی زمانی مشروعیت خواهد داشت که صدای کشورهای در حال توسعه شنیده شود.»
پزشکیان گفت: «بریکس در پیگیری اهداف تعیین شده، بهویژه برقراری نظم بینالمللی عدالتمحور موفقیت کسب خواهد کرد که بتواند بر برخی چالشهای درون گروهی نیز فائق آید. پایبندی به اصول و اهدف بنیادین بریکس، اجتناب از تأثیرپذیری از روندها و فشارهای خارج از گروه، مقاومت در برابر تحریمهای غیرقانونی و ظالمانه علیه اعضا، تبدیل حوزههای رقابت به همکاری، ایجاد سامانه و بالاخره برای رفع کاستیهای اداری، استقرار دبیرخانه دائمی و تقویت سازوکارهای هماهنگی میان اعضا ضروری است تا تصمیمات مشترک با انسجام، سرعت و کارآمدی بیشتری به مرحله اجرا درآید.
جمهوری اسلامی ایران آماده است در چارچوب بریکس برای تحقق این اهداف همکاری کند. ما به دنبال جهانی هستیم که در آن قدرت جای قانون را نگیرد، تحریم جای همکاری را نگیرد، جنگ جای گفتوگو را نگیرد و انحصار جای مشارکت را نگیرد. این همان معنای واقعی حکمرانی فراگیر جهانی و چندجانبهگرایی است.»
پزشکیان: ایران به دنبال
جنگ نیست و صلح را
اولویت میداند
در حاشیه هجدهمین اجلاس سران بریکس در دهلینو، دیپلماسی منطقهای و نگاه ایران به تقویت مناسبات با کشورهای مسلمان و مستقل بار دیگر در کانون رایزنیهای رئیسجمهوری قرار گرفت. مسعود پزشکیان در دیدار با نخستوزیران هند، مالزی و اتیوپی، با تشریح مواضع ایران درباره تحولات اخیر منطقه، بر توسعه روابط با همسایگان و کشورهای عضو بریکس تأکید کرد و امنیت خاورمیانه را مسئولیتی متعلق به کشورهای منطقه دانست.
پزشکیان در دیدار رهبران ادیان، نخبگان و بازرگانان هند، با اشاره به نگاه اعتقادی خود درباره عدالت، تقوا و مبارزه با ظلم، گفت خداوند برای هر امتی پیامبری فرستاده و منش همه پیامبران و بنیان همه ادیان، عدالت و مبارزه با ظلم، قلدری و ستم است. به گفته وی، پیامبران آمدهاند تا حق و عدالت در جامعه حاکم شود، اختلاف و دعوا پایان یابد و مردم حق یکدیگر را پایمال نکنند.
رئیسجمهوری با اشاره به سرنوشت ظالمان در طول تاریخ اظهار کرد قلدرها، زورگوها و ستمگران همگی نابود شدهاند و خداوند در روز قیامت انسانها، خانوادهها و حاکمان را بر اساس میزان خدمت به همنوع خود قضاوت خواهد کرد. وی با استناد به سوره ماعون تأکید کرد دین و نماز با رسیدگی به یتیم و فقیر و حمایت از محرومان پیوند دارد و کسی که دست مظلوم را نگیرد، مورد بازخواست قرار خواهد گرفت.
پزشکیان تقوا را حرکت بدون خطا و عمل بر اساس حق دانست و گفت هر انسانی، فارغ از دین، باور، مذهب، نژاد، جنسیت و قومیت، اگر بدون خطا حرکت کند، متقی است و برترین انسانها بیخطاترین افراد هستند. وی افزود همه ادیان و باورها بخشی از همین حقیقت را بیان میکنند و انسانها باید یکدیگر را بشناسند و در کنار هم زندگی کنند. رئیسجمهوری تأکید کرد ایران در برابر آمریکا و رژیم صهیونیستی ایستاده است، زیرا آنان میخواهند قلدری کنند و ایران در برابر قلدری سر خم نخواهد کرد.
تأکید ایران بر تقویت
همبستگی کشورهای منطقه
برای حفظ امنیت
پزشکیان در دیدار با انور ابراهیم نخستوزیر مالزی تصریح کرد: ایران با برادران مسلمان و همسایگان خود مشکلی ندارد، اما آمریکا میخواهد کشورهای دوست و برادر با یکدیگر دشمن باشند؛ در حالی که خواسته ایران، حق و حقوق بینالمللی است. وی توسعه ارتباطات با کشورهای همسایه و برادر را از راهبردهای اصلی جمهوری اسلامی ایران دانست و گفت همسایگان، برادران ما هستند و روابط با آنها روزبهروز گسترش مییابد.
رئیسجمهوری آتشافروزی در منطقه را ناشی از تمامیتخواهی آمریکا و اروپا و جنایات اسرائیل دانست و تأکید کرد ایران به دنبال جنگ نیست و صلح را اولویت میداند. پزشکیان همبستگی کشورهای مسلمان را ضروری دانست و گفت امنیت و تمامیت ارضی منطقه تنها به دست کشورهای منطقه محقق خواهد شد.
تمایل اتیوپی برای توسعه مراودات با ایران
پزشکیان همچنین در حاشیه اجلاس بریکس در دیدار با آبی احمد علی نخستوزیر اتیوپی، گفت: دشمن تلاش کرد تا با ایجاد اختلاف در بین مردم اقدام به خونریزی کند اما این اقدامات وحشیگرانه دشمن، مردم ایران را متحدتر کرد و امروز مردم ایران با تمام توان در برابر تجاوز دشمن ایستادهاند.
رئیسجمهوری اظهار کرد: با مقاومت مردم ایران، آمریکا و اسرائیل به نیات شوم خود دست نخواهند یافت، ما ارتباطاتمان را با کشورهای مسلمان و همسایه تقویت کردهایم، روابط ما هزاران سال است که با همسایگان خود پابرجاست و این روند روزبهروز توسعه خواهد یافت.
نخستوزیر اتیوپی نیز خواستار توسعه ارتباطات بین اتیوپی و ایران شد و گفت: ما مراودات اقتصادی و فرهنگی متعددی را با کشورهای همسایه ایران داریم و تمایل داریم تا این مراودات با ایران نیز افزایش یابد.
برش
غرس نهال یادبود توسط پزشکیان
و سران کشورهای عضو بریکس
پس از پایان نشست غیرعلنی سران کشورهای عضو بریکس، رئیسجمهوری اسلامی ایران، همراه با سایر سران و مقامات عالیرتبه کشورهای شرکتکننده در این اجلاس، با حضور در محوطه مرکز همایشهای «بهارات مانداپام»، اقدام به غرس نهال کردند.
در این مراسم که با هدف نمادینسازی تعهد مشترک کشورهای عضو بریکس به توسعه پایدار، حفاظت از محیط زیست و همکاریهای چندجانبه برگزار شد، رئیسجمهوری کشورمان نیز به همراه دیگر رهبران، نهالی را در این محوطه غرس کرد.
گفتنی است، غرس نهال و عکس یادگاری سران، از برنامههای جانبی و نمادین اجلاس بریکس است که با حضور رهبران کشورهای عضو برگزار میشود و نمادی از دوستی، همبستگی و آیندهای سبز برای همکاریهای بینالمللی است.
