بزرگ‌ترین نیروگاه سیکل ترکیبی کشور در غرب ایران به مدار آمد؛ پروژه‌ای که با استفاده از حرارت خروجی واحدهای گازی، ظرفیت تولید برق غرب کشور را افزایش و مصرف سوخت را کاهش می‌دهد.
کرمانشاه در هفته دولت میزبان افتتاح پروژه‌ای بود که اهمیت آن تنها به اضافه شدن یک واحد نیروگاهی جدید محدود نمی‌شود. بخش بخار نیروگاه سیکل ترکیبی دالاهو، به‌عنوان بزرگ‌ترین نیروگاه سیکل ترکیبی کشور، با حضور عباس علی‌آبادی، وزیر نیرو به بهره‌برداری رسید.
نیروگاه دالاهو در کیلومتر ۶۰ محور کرمانشاه‌ ـ‌ اسلام‌آباد غرب قرار دارد و پیش از این با دو واحد گازی، هر کدام با ظرفیت حدود ۳۱۰ مگاوات، برق تولید می‌کرد. اکنون با راه‌اندازی بخش بخار، نزدیک به ۲۹۰ مگاوات به ظرفیت این مجموعه افزوده شده و ظرفیت نهایی نیروگاه به حدود ۹۱۲ مگاوات رسیده است.
اهمیت این اتفاق در شرایطی است که شبکه برق، بویژه در روزهای گرم سال، با افزایش تقاضا روبه‌روست و تأمین برق پایدار در مناطق غربی کشور به توسعه همزمان تولید و شبکه انتقال نیاز دارد.

برق بیشتر، بدون سوخت بیشتر
سیکل ترکیبی در واقع راهی برای استفاده دوباره از انرژی موجود در سوخت است. در نیروگاه‌های گازی، گاز طبیعی در محفظه احتراق می‌سوزد و توربین گاز را به حرکت درمی‌آورد تا برق تولید شود، اما گازهای خروجی از توربین همچنان دمای بالایی دارند. در نیروگاه دالاهو، این حرارت خروجی به جای رها شدن در محیط، وارد بویلر بازیافت حرارت می‌شود تا بخار با فشار و دمای بالا تولید کند. بخار تولید شده نیز توربین بخار را به حرکت درمی‌آورد و برق بیشتری به شبکه می‌دهد.
به این ترتیب، بخش بخار دالاهو بدون نیاز به مصرف سوخت مستقل، برق تولید می‌کند. همین ویژگی، تفاوت اصلی میان توسعه سیکل ترکیبی و ساخت یک نیروگاه گازی تازه است: افزایش تولید برق با مصرف سوخت کمتر به ازای هر کیلووات‌ساعت.
برآوردهای مطرح‌ شده درباره این پروژه نشان می‌دهد راه‌اندازی بخش بخار می‌تواند سالانه حدود ۵۰۰ تا ۶۰۰ میلیون مترمکعب در مصرف سوخت صرفه‌جویی ایجاد کند؛ حجمی که معادل مصرف سالانه گاز حدود ۲۰۰ هزار خانوار عنوان شده است. افزوده شدن نزدیک به ۲۹۰ مگاوات ظرفیت نیز می‌تواند در ساعات اوج مصرف، سهم قابل‌توجهی در تأمین برق کرمانشاه داشته باشد، به‌طوری که از این میزان به‌عنوان ظرفیتی معادل حدود یک‌سوم پیک مصرف برق استان یاد می‌شود.
پیک بار برق منطقه کرمانشاه در مرداد امسال به حدود ۱۰۲۴ مگاوات رسیده بود. در چنین شرایطی، هر واحد جدیدی که بتواند در محل مصرف یا نزدیک به آن برق پایدار تولید کند، علاوه بر کمک به تأمین تقاضا، فشار بر شبکه انتقال را نیز کاهش می‌دهد.

چرا نیروگاه کلاس F مهم است؟
دالاهو از توربین‌های گازی کلاس F استفاده می‌کند؛ توربین‌هایی که در مقایسه با فناوری‌های قدیمی‌تر، توان تولید و راندمان بالاتری دارند. حرف F در اینجا به یک رده فناوری در توربین‌های گازی اشاره دارد که با دمای بالاتر احتراق، طراحی پیشرفته‌تر پره‌ها و سامانه‌های کنترل دقیق‌تر، امکان تولید برق بیشتر از مقدار مشخصی سوخت را فراهم می‌کند.
راندمان توربین‌های کلاس F در حالت سیکل ساده حدود ۴۰ درصد است، اما زمانی که این توربین‌ها به بخش بخار متصل می‌شوند و در قالب سیکل ترکیبی کار می‌کنند، راندمان مجموعه می‌تواند به حدود ۵۷ تا ۵۸.۵ درصد برسد. راندمان نیروگاه دالاهو نیز ۵۸.۵ درصد اعلام شده است.
این رقم در مقایسه با میانگین راندمان نیروگاه‌های حرارتی کشور که کمتر از ۳۶ درصد عنوان می‌شود، اهمیت دارد. هرچه راندمان بالاتر باشد، برای تولید برق یکسان، گاز کمتری مصرف می‌شود. این مسأله در کشوری که بخش بزرگی از برق آن بر پایه گاز طبیعی تولید می‌شود، فقط یک مزیت فنی نیست؛ بلکه مستقیماً با مدیریت ناترازی گاز در زمستان، کاهش هزینه تولید برق و آزاد شدن منابع سوخت برای بخش‌های دیگر اقتصاد ارتباط دارد.
علاوه بر این، کاهش مصرف سوخت به معنای کاهش انتشار آلاینده‌ها و گازهای گلخانه‌ای است. بر اساس برآوردهای ارائه ‌شده، برق تولیدی بخش بخار دالاهو می‌تواند از انتشار بیش از یک میلیون تن دی‌اکسید کربن در سال جلوگیری کند؛ هرچند تحقق این برآورد به میزان کارکرد واقعی نیروگاه و جایگزینی آن با تولید کم‌بازده‌تر وابسته است.

سرمایه‌گذاری 
برای پایداری برق غرب کشور
مدیرعامل شرکت برق حرارتی، سرمایه‌گذاری انجام ‌شده برای ساخت بخش بخار دالاهو را حدود ۲۴۰ میلیون یورو اعلام کرده است. در دوره ساخت این پروژه نیز بیش از هزار نفر به شکل مستقیم و غیرمستقیم مشغول به کار بوده‌اند.
عباس علی‌آبادی، وزیر نیرو، در مراسم افتتاح این طرح گفت:«تبدیل نیروگاه دالاهو به سیکل ترکیبی، از وعده‌هایی بوده که اکنون به مرحله بهره‌برداری رسیده است.» او تأکید کرد:«توسعه نیروگاه‌های بزرگ و تبدیل واحدهای گازی به سیکل ترکیبی، می‌تواند به تقویت زیرساخت برق و تأمین پایدار انرژی کمک کند.»
در سفر وزیر نیرو به کرمانشاه، موضوع آغاز عملیات اجرایی سد هواسان و پیگیری طرح سد کبوترلانه نیز مطرح شد. با این حال، افتتاح دالاهو بخش اصلی برنامه سفر بود؛ با این پیام روشن که در شرایط محدودیت منابع و رشد تقاضای برق، افزایش تولید تنها با ساخت نیروگاه‌های بیشتر محقق نمی‌شود، بلکه ارتقای راندمان نیروگاه‌های موجود و جلوگیری از هدررفت سوخت نیز بخشی از مسیر عبور از ناترازی انرژی است.