«رومن»، شکارچی اسرار کیهان
گروه علم و فناوری
ظاهراً رفتار عجیب دونالد ترامپ تمامی ندارد و این بار هم با وجود مخالفتهای همیشگیاش با توسعه پروژههای فضایی، پرتاب تلسکوپ «نانسی رومن» که برای کشف برخی از بزرگترین رازهای کیهان به فضا پرتاب شده را فوقالعاده توصیف کرد. او در جریان کنفرانس خبری ناسا با تبریک این پرتاب موفق، مدعی شد که او ناسا را به «قلههای جدیدی» رسانده است. این درحالی است که او پیش از این خواستار کاهش 50 درصدی بودجه علمی ناسا شده بود.
فارغ از ادعای رئیسجمهوری آمریکا مبنی بر اینکه او باعث شده این طرح به نتیجه برسد، باید گفت که این رصدخانه پیشرفته با میدان دید بسیار وسیع خود، قرار است عصر جدیدی در ستارهشناسی رقم بزند و بخشهایی از جهان را بررسی کند که تاکنون برای تلسکوپهای دیگر همچون هابل یا جیمزوب دستنیافتنی بودهاند.
تلسکوپ فضایی رومن به یک دوربین ۳۰۰٫۸ مگاپیکسلی و مجهز به ۱۸ آشکارساز ۴K تحت عنوان ابزار میدان دید گسترده (WFI) و سیستم نوری متشکلی از منشورها و آینههای انعطافپذیر مجهز است که با مسدود کردن نور خیرهکننده ستارگان، امکان مشاهده مستقیم سیارات مدارگرد آنها را فراهم میکند. آینه اصلی این تلسکوپ با قطر ۲٫۴ متر (هماندازه با آینه هابل) ساخته شده، اما ارتقای فناوری سبب کاهش ۸۰ درصدی وزن کلی سازه شده است.
ترکیب میدان دید گسترده، تصویربرداری مادون قرمز و سرعت بالای رصد باعث میشود رومن بتواند آسمان را حدود هزار برابر سریعتر از هابل بررسی کند.
این تلسکوپ روزانه حدود ۱.۴ ترابایت داده تولید و به زمین ارسال خواهد کرد. برای پردازش چنین حجم عظیمی از اطلاعات، هوش مصنوعی و یادگیری ماشینی نیز به کمک دانشمندان خواهند آمد تا الگوها و پدیدههای غیرعادی را شناسایی کنند.
البته تلسکوپ «نانسی رومن» قرار نیست جایگزین «هابل» یا «جیمز وب» شود، بلکه مکمل آنها خواهد بود. در حالی که جیمز وب برای بررسی دقیق اهداف مشخص طراحی شده، رومن میتواند بخشهای بسیار بزرگتری از آسمان را بررسی کند و اهداف تازهای را برای مطالعه دقیقتر در اختیار اخترشناسان قرار دهد؛ رویکردی که میتواند تصویری تازه و گستردهتر از جهان و «جهان تاریک» پیش روی دانشمندان بگذارد.
اهمیت مأموریت رومن تنها به یک پرتاب موفق محدود نمیشود. این تلسکوپ برای بررسی پرسشهایی اساسی درباره ساختار و تحول جهان طراحی شده است؛ از جمله اینکه جهان چگونه شکل گرفته، ماده تاریک چیست و چرا انرژی تاریک موجب شتاب گرفتن انبساط کیهان میشود. رومن همچنین به جستوجوی سیارات فراخورشیدی و بررسی امکان وجود جهانهایی با شرایط مناسب برای شکلگیری حیات کمک خواهد کرد. این پرتاب، سیزدهمین مأموریت فالکون هوی از سال ۲۰۱۸ (نخستین پرواز این موشک) و سومین پرتاب آن برای ناسا محسوب میشود. این موشک، قبلتر هم کاوشگر «سایکی» و فضاپیمای «اروپا کلیپر» را به فضا برده بود.
منبع: space.com



