سارا غضنفری
دبیر گروه خودرو

در چند روز اخیر در گروه‌های مختلف خودرویی، رسانه‌ها و همچنین توسط افراد مختلف دخیل در امر واردات خودرو، ادعایی منتشر شد با این عنوان« طرح اعمال تعرفه ۱۰۰ درصدی بر واردات خودرو». محتوای منتشر شده در بخش‌های مختلف حاکی از این موضوع بود که وزارت صمت به دنبال افزایش تعرفه واردات خودرو و اعمال تعرفه صددرصدی بر واردات است. اما وزارت صمت طی یک پاسخ اختصاصی به روزنامه ایران، مخالفت بی‌قید و شرط خود را با اعمال تعرفه صددرصدی واردات خودرو اعلام کرد. محمدعلی حاجی‌زاده، مدیرکل دفتر صنایع خودرو وزارت صنعت، معدن و تجارت در گفت‌و‌گوی اختصاصی با «ایران» و در پاسخ به شایعاتی مبنی بر اعمال تعرفه صددرصدی واردات خودرو و موافقت وزارت صمت با این موضوع، گفت: «وزارت صمت کاملاً مخالف این موضوع است و هیچ‌گونه دخل و تصرفی هم در این موضوع ندارد. این تصمیمی است که شاید سایر دستگاه‌ها گرفته‌اند اما وزارت صمت کاملاً مخالف این موضوع(تعرفه صددرصدی واردات خودرو) است.» او در پاسخ به این سؤال که آیا تأییدیه یا مخالفت وزارت صمت در تصمیم سایر نهادها تأثیرگذار است نیز گفت: «طبق چارچوب اخلاقی و قانونی باید برای این تصمیم از وزارت صمت هم تأییدیه وجود داشته باشد. وزارت صمت به صورت قانونی و مکتوب به تمام نهادهای مربوطه به صراحت نظر خود را در مورد مخالفت با تعرفه صددرصدی واردات خودرو اعلام کرده است.» مدیرکل دفتر صنایع خودرو وزارت صنعت، معدن و تجارت همچنین درباره نقش وزارت صمت در تعیین تعرفه واردات خودرو نیز گفت: «صددرصد تعیین تعرفه با وزارت صمت است.»

گمانه‌زنی‌ها درباره تعرفه
صد درصدی واردات خودرو
مهدی دادفر، دبیر انجمن واردکنندگان خودرو در شبکه ایکس متنی با این مضمون منتشر کرد: «‏بنابر اخبار واصله از پشت دوربین؛ تعرفه واردات را می‌خواهند از پایه صددرصد شروع کنند، آن هم در وسط سال، با تغییرات نرخ ارز و نرخ تعرفه تا الان قیمت خودرو وارداتی شصت درصد افزایش داشته، حالا به این هم صددرصد اضافه بفرمایید. البته خیر و صلاح را شما بهتر می‌دانید.» از سوی دیگر کارشناسان حوزه واردات خودرو، ماجرا را طوری جلوه دادند که انگار بدنه دولت که وزارت صمت مربوط به این داستان است؛ موافق افزایش تعرفه واردات خودرو و اعمال صددرصدی تعرفه هستند!
اما واقعیت امر توسط مدیرکل خودرویی وزارتخانه مشخص و اعلام شد که این وزارتخانه موافق افزایش تعرفه واردات نیست. 

برش

نقش وزارت صمت در تعیین تعرفه واردات خودرو

در این بخش نحوه تعیین تعرفه واردات خودرو و نهادهای مرتبط با آن را مورد بررسی قرار می‌دهیم.
وزارت صمت در سه سطح نقش دارد:

1- پیشنهاددهنده سیاست تعرفه‌ای: وزارت صمت می‌تواند با توجه به سیاست صنعتی، وضعیت تولید داخل، بازار خودرو و اهداف وارداتی، پیشنهاد تغییر سود بازرگانی یا اصلاح تعرفه‌ها را تهیه کند. برای نمونه، مصوبه اصلاحات تعرفه‌ای سال ۱۴۰۴ هیأت وزیران صراحتاً بر اساس پیشنهاد وزارت صمت تصویب شده است.

2- همکار در تهیه نرخ‌های پیشنهادی خودرو: در آیین‌نامه واردات خودروهای نو نیز تصریح شده که سود بازرگانی خودرو با همکاری وزارت صمت، وزارت امور اقتصادی و دارایی و سازمان برنامه و بودجه تهیه و سپس برای تصویب به هیأت وزیران ارائه می‌شود. بنابراین وزارت صمت به تنهایی نرخ نهایی را تعیین نمی‌کند.

3- اجرای سیاست و تعیین ردیف‌های تعرفه‌ای: در آیین‌نامه اجرایی واردات خودرو در سال ۱۴۰۴، وزارت صمت مکلف شده است با هماهنگی گمرک، ردیف تعرفه هر یک از گروه‌های خودرویی را به‌صورت جداگانه تعیین کند. این وظیفه با «تعیین میزان نرخ تعرفه» تفاوت دارد؛ یعنی پس از مشخص شدن چارچوب و نرخ‌های مصوب، وزارت صمت در طبقه‌بندی و اجرای تعرفه نقش عملیاتی دارد.
به هر صورت وزارت صمت در تدوین و پیشنهاد تعرفه نقش محوری دارد ولی در کنار آن از نقش وزارت اقتصاد، بانک مرکزی و همچنین سازمان برنامه و بودجه نمی‌توان چشم‌پوشی کرد.