تهران؛ زخمی از جنگ، استوار در خدمت
روایت پایتختی که در روزهای دشوار، جریان زندگی را حفظ کرد و از امداد و بازسازی تا میزبانی ملی، در میدان ماند
وداعی به وسعت ایران
در آیین وداع و بدرقه رهبر شهید، استاندار تهران و عضو دائم هیات دولت ریاست ستاد استانی مراسم را بر عهده داشت و ۳۲ کمیته تخصصی، دستگاههای ملی، شهرداری، نیروهای امدادی و انتظامی، گروههای مردمی و ظرفیت ۱۶ شهرستان را در یک ساختار هماهنگ قرار داد. امنیت، ایمنی، اسکان، تغذیه، درمان، ترافیک، ارتباطات و تداوم خدمات روزمره، در یک فرمان واحد پیش رفت.
بیش از ۴۰۰ نقطه ناایمن مصلا و مسیرهای پیرامونی رفع و دروازههای ورود و خروج، کریدورهای یکطرفه، حلقههای ترافیکی و پارکینگها بازطراحی شد. پنج زائرشهر، ۱۴ پایگاه بزرگ، نزدیک به پنج هزار مدرسه، بیش از ۱٬۷۰۰ مسجد و ۱۵۰ بوستان برای اسکان پیشبینی و حدود ۱۲ هزار اتوبوس سازماندهی شد. شش بیمارستان صحرایی با ۶۰۰ تخت، ۷۰ آمبولانس و بیش از ۳۰۰ موتورلانس آماده خدمت بودند؛ بیش از شش هزار موکب اعلام آمادگی کردند و ظرفیت ارتباطی موبایل و اینترنت چهار تا پنج برابر افزایش یافت. تهران همچنین میزبان هیأتهای رسمی از ۵۰ کشور و میهمانانی از حدود ۱۰۰ کشور بود.
اربعین؛ از تهران تا مهران ،نجف و کربلا
تهران بهعنوان استان معین ایلام، ظرفیت شهرداریها و دستگاههای خود را برای پشتیبانی از مهران به میدان آورد. حضور میدانی استاندار در پایانه شهید سلیمانی و مرز چیلات، پیگیری آب، برق، حملونقل، اسکان و زیرساخت را از گزارش اداری به ارزیابی مستقیم تبدیل کرد.
نزدیک به ۴۰۰ موکب استان در نجف و کربلا پشتیبانی شدند و کیفیت اسکان، تغذیه، بهداشت، امنیت، آب سالم، برق و مدیریت پسماند مورد بررسی قرار گرفت.
در نجف، زنجیره خدمات کنسولی، بیمهای، زیارتی و پستی ارزیابی شد. در دیدار محمدصادق معتمدیان و یوسف گناوی، استانداران تهران و نجف، تشکیل کمیته مشترک برای همکاری اقتصادی، فناورانه و زیرساختی پیشنهاد شد؛ اقدامی که تجربه اربعین را از یک همکاری مناسبتی به دیپلماسی استانی و برنامه قابل پیگیری پیوند میدهد.
از امداد اضطراری تا بازسازی
برآورد استانی از آسیب به حدود ۶۰ هزار واحد مسکونی، ۱۱ هزار و ۵۰۰ وسیله نقلیه و ۴۶۶ واحد صنعتی و تولیدی حکایت داشت. بررسی تفصیلی شهرداری تا ۲۱ تیر ۱۴۰۵، ۵۱٬۷۲۴ واحد آسیبدیده را در شهر تهران ثبت کرد: ۴۰٬۱۰۰ واحد با خسارت جزئی، ۹٬۰۸۵ واحد با آسیب متوسط، ۴۰۴ واحد نیازمند مقاومسازی و ۲٬۱۳۵ واحد نیازمند تخریب و نوسازی. تفاوت دو عدد، ناشی از تفاوت دامنه «کل استان» و «شهر تهران» است.
در شهر تهران، ترمیم واحدهای با خسارت جزئی به ۹۸ درصد و واحدهای با آسیب متوسط به ۹۶ درصد رسید. برای ۱٬۷۸۷ نفر ودیعه مسکن پرداخت شد و بیش از ۱٬۱۵۱ میلیارد تومان «شهرکارت» برای لوازم ضروری منزل اختصاص یافت. در همان مقطع ۲۰۶ خانوار، شامل ۶۹۱ نفر، در ۱۸ هتل اسکان داشتند. در بخش تولید نیز ارزیابی خسارت، تأمین سرمایه در گردش، بازسازی تجهیزات و اتصال دوباره آب، برق و گاز پیگیری شد تا آسیب کارخانه به تعطیلی طولانی و بیکاری تبدیل نشود.
ساماندهی اتباع؛ قانون همراه با کرامت
سیاست استان بر تفکیک روشن میان حضور قانونی و غیرقانونی استوار شد. تا پایان تیر ۱۴۰۵، تعداد ۴۴٬۲۵۶ تبعه غیرمجاز از کشور خارج شدند: ۱۹٬۲۱۵ نفر بهصورت خودمعرف و ۲۵٬۰۴۱ نفر از مسیر طرد و اجرای قانون. شمار اتباع مجاز استان ۳۳۸٬۸۴۹ نفر است و مدیریت این جمعیت، مأموریتی متفاوت در حوزه سکونت، اشتغال، آموزش و سلامت دارد.
بنابر برآورد دستگاههای مسئول، اجرای طرح به آزادسازی بیش از سه هزار کلاس درس و کاهش پنج تا ۵٫۵ هزار تنی مصرف آرد انجامیده و در برخی نقاط منتخب، کاهش ۳۰ تا ۳۵ درصدی اجارهبها گزارش شده است. سامانه ۱۴۳۸ نیز حدود ۴۵۰ گزارش دریافت کرده که نزدیک به ۳۰۰ مورد درباره نقاط تجمع بوده است؛ ثبت گزارش، حکم قطعی نیست و نتیجه باید پس از بررسی میدانی اعلام شود.
حریم و روز تهران؛ صیانت از آینده و هویت
ساماندهی تداخلات حریم ۳۱ شهر در هشت شهرستان، پس از نزدیک به سه دهه بلاتکلیفی، وارد مرحله اجرا شد. پایش ماهوارهای و نظارت برخط برای مقابله با زمینخواری و ساختوساز غیرمجاز نیز دنبال میشود. معنای صیانت از حریم، توقف توسعه نیست؛ جلوگیری از بارگذاری جمعیتی پیش از تأمین آب، مدرسه، درمان، راه و حملونقل است.
با تأکید مدیریت استان، ۱۴ مهر بهعنوان «روز تهران» تعیین و ثبت آن در تقویم رسمی کشور پیگیری شد. برگزاری تور تهرانگردی با حضور رسانهها، معرفی میراث تاریخی و گفتوگو با تهرانپژوهان، در کنار پیشنهاد تشکیل «خانه تهران» و «جایزه ملی پایتخت»، کوششی برای بازگرداندن هویت فرهنگی به روایت امروز پایتخت بود.
فرماندهی واحد؛ خدمت بدون وقفه
دو جنگ تحمیلی ۱۲روزه و رمضان، اداره تهران را در دو مقیاس آزمود. در جنگ دوم، حدود ۴۵ درصد حملات در استان متمرکز و بیش از ۶۰۰ اصابت ثبت شد. در ساختار قرارگاه استانی با مسئولیت استاندار تهران و عضو دائم هیات دولت، فرمانداران، شهرداریها و گروههای عملیاتی در یک زنجیره فرماندهی قرار گرفتند تا آب، برق، گاز، ارتباطات، درمان، سوخت، تردد، نان و بازار همزمان فعال بمانند.حدود ۱٬۲۰۰ نقطه شبکه برق آسیب دید و ۶۰۰ تا ۷۰۰ گروه عملیاتی، متوسط زمان بازگشت شبکه را به ۵۲ دقیقه رساندند. در آب نیز ۴۲۰ گروه فعال بود و در نمونه میدان قدس، سه خط آسیبدیده در کمتر از ۴۸ ساعت به مدار بازگشت. شبکه گاز بیش از ۶۰۰ آسیب و مخابرات بیش از ۲۰۰ رخداد را مدیریت کرد. تصمیمهای میدانی و مسیرهای جایگزین، اجازه نداد اختلال موضعی به توقف فراگیر خدمت تبدیل شود.
روایت رسمی در برابر خلأ خبر
استاندار تهران و عضو دائم هیات دولت در کنار مدیریت عملیات، با حضور در رسانههای رسمی، گفتوگو با رسانههای داخلی و خارجی و انتشار گزارشهای میدانی، اطلاعرسانی را به بخشی از مدیریت بحران تبدیل کرد. هدف، ارائه اطلاعات مورد نیاز مردم، پاسخ به شایعات و ثبت مستند روند امداد و بازسازی بود.
دیپلماسی عمومی؛ مشاهده بیواسطه آثار جنگ
با پیگیری مدیریت استان، نمایندگان ۵۴ سفارتخانه و نهاد بینالمللی، همراه خبرنگاران خارجی، از بیمارستان گاندی، مناطق مسکونی رسالت با بیش از ۱٬۳۰۰ واحد آسیبدیده، مجموعه جهانی کاخ گلستان و یک کنیسه خسارتدیده بازدید کردند.
استاندار تهران و عضو دائم هیات دولت در محل، روند بازسازی و جبران خسارت را تشریح کرد تا واقعیت حمله به خانهها، مراکز درمانی، اماکن مذهبی و میراث فرهنگی از مسیر مشاهده مستقیم روایت شود.
نان، سوخت و معیشت؛ خط قرمز بحران
ذخیره بیش از ۴۵ روز آرد، فعالیت بیش از ۱۱ هزار نانوایی، توزیع پیشاپیش سهمیهها و آمادهسازی واحدهای دوگانهسوز، زنجیره نان را پایدار نگه داشت. همه ۳۸۶ جایگاه سوخت فعال ماندند و استفاده رایگان از مترو و اتوبوس، همراه با کاهش رفتوآمدهای غیرضروری، با افت حدود ۵۰ درصدی تقاضای سوخت همراه شد. بازرسی بازار و انبارها نیز شبانهروزی ادامه یافت.
گفتوگوی خارجی با دستور کار اجرایی
در دیدار استاندار تهران و عضو دائم هیات دولت با محسن نقوی، وزیر کشور پاکستان، توسعه تجارت، ترانزیت ریلی و جادهای، گردشگری و همکاری فرهنگی بررسی شد. شهر فرودگاهی امام خمینی(ره)، منطقه آزاد و شبکه ریلی، ابزارهای عملی این همکاری معرفی شدند. در دیدارهای جداگانه با سفرا نیز سرمایهگذاری، انرژی پاک، حملونقل عمومی، فناوری، مدیریت آلودگی هوا و گردشگری در دستور کار قرار گرفت؛ با این معیار که گفتوگو به تبادل هیأت تخصصی، تفاهم اجرایی یا فرصت سرمایهگذاری منتهی شود.
پایان؛ معیار، تداوم زندگی است
جنگ، بازسازی، بدرقه ملی، اربعین، دیپلماسی، ساماندهی اتباع و صیانت از حریم، مأموریتهایی جدا از عمران و اقتصاد نیستند؛ همگی به کیفیت حکمرانی در پایتخت بازمیگردند. تجربه این دوره نشان داد حضور استاندار در رأس هماهنگی، هنگامی اثرگذار است که به تقسیم کار روشن، تصمیم میدانی، گزارش صادقانه و پیگیری تا نتیجه منتهی شود. «تهران زمانی به تراز مسئولیت ملی خود نزدیک میشود که در روزهای عادی، خدمت قابل سنجش و در روزهای دشوار، آرامش و تداوم زندگی را تضمین کند.»



