دولت برنامه‌ریزی کرده است تا پایان شهریور امسال، ۱۳۴ هزار واحد مسکونی شهری و روستایی را در قالب طرح‌های حمایتی به متقاضیان واگذار کند. همزمان، واگذاری ۲۷ هزار قطعه زمین به مشمولان قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت نیز در دستور کار قرار گرفته است. این برنامه بخشی از سیاست دولت برای تکمیل واحدهای نیمه‌تمام، افزایش عرضه مسکن و کاهش فشار هزینه تأمین سرپناه بر خانوارهای کم‌درآمد، زوج‌های جوان و گروه‌های هدف طرح‌های حمایتی است.

جزئیات اجرای برنامه حمایتی مسکن
از سال ۱۳۹۸ تاکنون، برای ۸۳۱ هزار متقاضی واجد شرایط در اراضی دولتی، عمدتاً با الگوی واگذاری زمین به‌صورت اجاره ۹۹ ساله، تخصیص زمین و اجرای پروژه‌های ساخت مسکن در نظر گرفته شده است. از ابتدای اجرای طرح‌های ملی و حمایتی مسکن، عملیات ساخت بیش از ۷۵۷ هزار واحد آغاز شده که ۲۱۹ هزار واحد آن مربوط به دوره فعالیت دولت چهاردهم است.
در همین بازه، ۳۱۲ هزار پروانه ساختمانی برای واحدهای حمایتی صادر شده است. از مجموع ۱۰۱ هزار واحد تکمیل‌شده مسکن حمایتی از سال ۱۳۹۸ تاکنون نیز ۸۰ هزار واحد در دولت چهاردهم تکمیل و به متقاضیان تحویل شده است. واگذاری ۱۳۴ هزار واحد تا پایان شهریور، مرحله دیگری از روند تکمیل پروژه‌ها به شمار می‌رود. پروژه‌هایی که بخشی از آنها در سال‌های گذشته آغاز شده و اکنون به مرحله بهره‌برداری و تحویل رسیده‌اند. دولت تلاش کرده است با تمرکز بر تکمیل واحدهای نیمه‌تمام، سرعت تحویل پروژه‌ها را افزایش دهد و بخشی از عرضه مورد نیاز در بازار مسکن را فراهم کند.

حمایت از خانواده و جوانی جمعیت
قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت مصوب سال ۱۴۰۰، یکی از مهم‌ترین اسناد بالادستی در مواجهه با چالش کاهش نرخ باروری و پیر شدن جمعیت است. مطابق این قانون، دستگاه‌های اجرایی موظف به فراهم‌سازی تسهیلات، امکانات و مشوق‌های لازم برای خانواده‌ها، بویژه خانواده‌های دارای فرزند سوم و بیشتر، هستند. وزارت راه و شهرسازی نیز به عنوان متولی حوزه زمین و مسکن، نقشی تعیین‌کننده در اجرای مواد مختلف این قانون، از جمله اولویت‌بخشی در واگذاری زمین، تخصیص واحدهای مسکونی، اعطای تسهیلات ساخت و خرید، و حمایت از خانواده‌های فرزندآور دارد.
از ابتدای اجرای برنامه جوانی جمعیت تاکنون، به ۱۰۶ هزار متقاضی زمین واگذار شده که ۶۶ هزار مورد آن در دولت چهاردهم انجام شده است. در مناطق روستایی نیز زمین به ۱۲ هزار متقاضی واگذار شده که ۱۱ هزار مورد، معادل ۹۱ درصد، در دولت چهاردهم بوده است. واگذاری ۲۷ هزار قطعه زمین تا پایان شهریور نیز در ادامه همین برنامه انجام می‌شود.
ساخت مسکن نیروهای مسلح نیز در برنامه حمایتی طرح‌های مسکن قرار دارد. برنامه احداث ۱۰۰ هزار واحد مسکونی ویژه کارکنان فراجا، مطابق آمایش اعلامی آن دستگاه، با هدف کاهش تقاضای مؤثر در بازار اجاره و تقویت معیشت این کارکنان نیز وجود دارد. 

مسکن محرومین و مسکن استیجاری
تأمین مسکن محرومین، حمایت از گروه‌های کم درآمد و ایجاد بستر دسترسی به مسکن برای این گروه‌ها در دوقالب ملکی و استیجاری از جمله برنامه‌های اصلی در دولت چهاردهم است. برای حمایت از مستأجران، بخشی از برنامه‌های دولت در قالب «بسته مدیریت بازار اجاره» مبتنی بر اقدامات کوتاه‌مدت و میان‌مدت در سه سرفصل «تسهیلات حمایتی برای مستأجران»، «ساماندهی بازار اجاره» و «اقدامات مدیریتی در تولید و عرضه واحدهای مسکونی» تنظیم شده و در شورای‌عالی مسکن به تصویب رسیده‌ است. از مهم‌ترین بخش‌های مرتبط با این بسته، طرح مسکن استیجار عمومی ویژه زوج‌های جوان تحت عنوان «طرح آشیان» که اجرای آن آغاز شده است و همچنین تسهیلات کمک ودیعه مسکن برای مستأجران، است.
در کنار طرح‌های ملکی، برنامه‌هایی برای حمایت از مستأجران و خانوارهای کم‌درآمد در حال اجراست. «طرح آشیان» به‌عنوان برنامه مسکن استیجاری عمومی ویژه زوج‌های جوان، تأمین ۱۰ هزار واحد در شهرها و ۱۰ هزار واحد در شهرهای جدید را هدفگذاری کرده است. تاکنون بیش از ۱۱ هزار واحد برای عرضه در قالب اجاره عمومی شناسایی شده که حدود پنج هزار واحد آن تعیین تکلیف شده و سایر واحدها در مراحل کارشناسی، انعقاد قرارداد و آماده‌سازی قرار دارند.
همچنین، تخصیص ۳۰۰ همت منابع برای پرداخت تسهیلات کمک‌ودیعه مسکن در سال ۱۴۰۵ تصویب شده است. برای دهک‌های اول تا سوم درآمدی نیز ۲۰ همت تسهیلات قرض‌الحسنه کمک‌ودیعه در نظر گرفته شده است. در برنامه تأمین مسکن محرومان نیز ۳۱۶ هزار متقاضی کم‌درآمد در دهک‌های اول تا چهارم شناسایی شده‌اند. برای احداث ۵۰ هزار واحد در این برنامه، تأمین زمین پیش‌بینی شده که تاکنون زمین حدود ۴۴ هزار واحد آماده شده و عملیات اجرایی ۱۸ هزار واحد مسکن محرومان شهری آغاز شده است.
در برنامه‌ای دیگر با عنوان مسکن کارگری، عملیات آماده‌سازی زمین و ساخت 94 هزار واحد مسکونی برای کارگران صنایع با همکاری وزارت تعاون و کار شروع شده است.