در حافظه موقت ذخیره شد...
گفتوگو با محمد عطریانفر درباره عملکرد معاون اول رئیسجمهور
عارف به حفظ انسجام درونی دولت بسیار کمک کرده است
به مناسبت هفته دولت و برای ارزیابی جایگاه معاون اول رئیسجمهور و عملکرد محمدرضا عارف، گفتوگو کردهایم با محمد عطریانفر، عضو شورای مرکزی حزب کارگزاران سازندگی. عطریانفر با اشاره به ویژگیهای علمی، تجربیات و سوابق طولانی مدیریتی و روحیه تعاملی عارف، معتقد است که او در حفظ انسجام درونی دولت بسیار کمککار رئیسجمهوری بوده است.
به نظر شما رئیسجمهوری ناظر بر چه ویژگیهایی محمدرضا عارف را به عنوان معاون اول خود انتخاب کردند؟
به گمان من، انتخاب دکترعارف از سوی رئیسجمهور مسعود پزشکیان بیش از هر چیز بر اساس شناخت بلندمدت از ایشان نسبت به منظومهای از دانش، تجربه طولانیمدت در دولت، اعتدال و توانایی وی در ایجاد وفاق صورت گرفت. ایشان از مفاخر علمی کشور و پیشینه موفق مدیریت بزرگترین دانشگاه کشور یعنی دانشگاه تهران را در سوابق خود داشتهاند و تجربه معاونت اول ریاستجمهوری را پیشتر در دولت آقای خاتمی که از برجستهترین رؤسایجمهوری نیم قرن اخیر ایران بودند، آزمودهاند؛ از این رو به سازوکار پیچیده دولت و ظرایف اداره دستگاه اجرایی وقوف کامل دارند. ویژگی برجسته دیگر ایشان، منش آرام و به دور از تنش در کنار قدرت گفتوگو با جریانهای مختلف سیاسی است؛ خصیصهای که با شعار «وفاق ملی» دولت چهاردهم بهوضوح تناسب دارد. سابقه مدیریتی ایشان از وزارت تا سازمان مدیریت و معاونت اول، نشان میدهد انتخاب ایشان علاوه بر اینکه بر عقلانیت و اعتدال سیاسی وی دلالت داشته، انتخابی مبتنی بر تجربه و قابلیت هماهنگکنندگی در اداره دولت بوده است.
بر اساس ارزیابیهایی که شما دارید، آیا این ویژگیها توانسته جایی به کمک دولت بیاید و در حقیقت باری از دوش دولت بردارد؟
پاسخ کاملاً روشن است و بیتردید نقش ایشان را مثبت میدانم. در شرایط تخاصم و منازعه سنگین بین ایران و قدرت استکباری جهان /آمریکا/ که دولت با مسائل پیچیده اقتصادی، فشارهای خارجی و ضرورت هماهنگی میان دستگاههای متعدد دستوپنجه نرم میکند، روحیه هماهنگکننده آقای عارف، صبر و متانت و بردباری و مقاومت ایشان در برابر مشکلات، به حفظ انسجام درونی دولت بسیار کمک کرده است. نقش معاون اول همواره ایجاد همافزایی میان وزارتخانهها و تبدیل تصمیمهای پراکنده به سیاستهای منسجم بوده و تجربه دکتر عارف در این زمینه سرمایهای مهم و غیرقابلانکار است. حضور فعال او در جلسات اقتصادی، شورای اقتصاد و مباحث بودجهای و تنظیم بازار نشان میدهد که نگاه وی متکی بر مبانی علم مدیریت و غیرجناحی است و به حل درازمدت مسائل اجرایی و معیشتی توجه کافی داشته است. بخش مهمی از این موفقیتها که با اهتمام دکتر عارف محقق شده، خوشبختانه بدون هیاهو و تبلیغات و یا ترویج شخصی بوده و اغلب کارآمدی دولت بهخاطر همین روحیه در انجام هماهنگیها ارزیابی میشود.
ارزیابی شما از مهمترین کارکرد معاون اول رئیسجمهور در دو سال گذشته چیست؟
مهمترین کارکرد دکتر عارف را میتوان حفظ پیوستگی نهاد دولت و هماهنگی دستگاه اجرایی کشور در شرایط دشوار حاکم آنهم در متن اسارت تحریمهای ظالمانه و طاقتشکن بیگانگان دانست. معاون اول موفق دولت پزشکیان کسی نیست که هر روز به مدد دستگاه عریض و طویل پروپاگاندا در صدر اخبار باشد؛ او کسی است که بدون هیاهو اجازه نداده اختلاف میان دستگاهها، تصمیمگیری دولت را فرسوده کند. از این منظر، دکترعارف با اتکا به تجربه، متانت و ارتباطات متواضعانه مدیریتی، در بسیاری از عرصهها نقش تسهیلگر و هماهنگکننده مؤثری داشته است. البته هیچ مدیری بینیاز از نقد نیست و انتظار از جایگاه معاون اول، ابتکار و شتاب کافی و البته عقلانی در حل مسائل بزرگ کشور است. با این همه، به نظر میرسد ایشان در چارچوب وظایف تعریفشده، توانستهاند از پس بخش مهمی از مسئولیتهای خود برآیند و نقش تکیهگاه اجرایی برای دولت را خوب ایفا کند.
یکی از مهمترین مأموریتهای محولشده از طرف رئیسجمهوری به آقای عارف، تشکیل و ریاست ستاد ویژه ساماندهی و راهبری فضای مجازی بود. به نظر شما معاون اول رئیسجمهور تا کنون از عهده این مأموریت برآمدهاند؟ اگر پاسخ مثبت است، این موفقیت ناشی از چیست؟
اگر تشکیل ستاد ویژه ساماندهی و راهبری فضای مجازی و خروج اینترنت بینالملل از وضعیت انسداد را یکی از نمونههای موفقیت این مأموریت بدانیم، به گمان من، کامیابی آن محصول ترکیب سه ویژگی است که سهم دکتر عارف در آن ممتاز و برجسته بوده است: روحیه تعاملی، اقتدار مدیریتی و پیگیری مسئولانه. فضای مجازی حوزهای چندنهادی و حساس است و هیچ تصمیم پایداری در آن بدون گفتوگو و اقناع عوامل و ذینفعان مؤثر در حاکمیت به نتیجه نمیرسد. دکتر عارف از توان و تأثیر گفتوگو و تجربه خود برای نزدیک کردن دیدگاهها بهره برده و در عین حال، پیگیری مستمر او مانع از فراموشی موضوع شد. اقتدار مدیریتی دکتر عارف بهحدی بود که توانست میان ملاحظات امنیتی و نیازهای اقتصادی خرده ذینفعان میلیونی در بازار، انتظارات علمی و اجتماعی جامعه توازن ایجاد کند. موفقیت ایشان در این حوزه حاصل تدبیر، تعامل و استمرار برای حل مسأله بوده است.
در دو سال باقیمانده از دولت چهاردهم، انتظار دارید آقای عارف روی چه مواردی تمرکز بیشتری کنند؟
در دو سال باقیمانده، انتظار میرود دکتر عارف بیش از گذشته نقش خود را به عنوان مدیر ارشد هماهنگی اجرایی دولت برجسته کند. به گمان من اولین اولویت ایشان باید این باشد که آثار مثبت مصوبات در دولت بخصوص تدابیر اقتصادی به نتایج ملموس در زندگی مردم ظاهر شود؛ بویژه در حوزه معیشت، کاهش هزینههای زندگی و ثبات بازار.
دوم، رفع موانع میان دستگاهها و ایجاد سازوکار دقیق برای پیگیری اجرای مصوبات. سوم، توجه عملیاتیتر به اقتصاد دانشبنیان و سرمایه انسانی جوان. حوزههایی که خود ایشان نیز بر اهمیت زیرساخت و رفع موانع آن تأکید کردهاند. و در آخر تحول سازوکارهای درونسیستمی برای جلوگیری و مبارزه با فساد سازمانیافته در دستگاههای اجرایی کشور مورد انتظار است. و در نهایت، معاون اول میتواند حلقه وصل دولت با نخبگان، بخش خصوصی و جامعه باشد تا «وفاق» مدنظر دکتر پزشکیان از شعار سیاسی به سازوکار مؤثر برای حل مسائل کشور تبدیل شود.
