تحول آموزشی در شمال غرب کشور شتاب میگیرد
اردبیل؛ از کلاسهای هوشمند تا پایان مدارس سنگی
اگر تا چند سال پیش مهمترین دغدغه آموزش و پرورش اردبیل، حذف مدارس کانکسی و سنگی و افزایش نرخ پوشش تحصیلی بود، امروز توسعه آموزش هوشمند، ارتقای کیفیت یادگیری و گسترش عدالت آموزشی به محور اصلی برنامههای این استان تبدیل شده است. آمارهای تازه نشان میدهد اردبیل نه تنها در هوشمندسازی مدارس و کاهش بازماندگان از تحصیل، مسیر رو به رشدی را طی کرده، بلکه در برخی شاخصهای ملی نیز به جمع استانهای پیشرو پیوسته است.
تحول در نظام آموزشی تنها با ساخت مدرسههای جدید محقق نمیشود؛ کیفیت آموزش، دسترسی برابر دانشآموزان به امکانات آموزشی و بهرهگیری از فناوریهای نوین، سه ضلع اصلی مدرسه امروز را تشکیل میدهد. آموزش و پرورش استان اردبیل در سالهای اخیر تلاش کرده است این سه محور را همزمان دنبال کند؛ مسیری که اکنون در آمارهای رسمی نیز قابل مشاهده است.
مدیرکل آموزش و پرورش استان اردبیل اعلام کرده است که اکنون ۴۷ درصد مدارس استان به تجهیزات هوشمند مجهز شدهاند و این رقم تا آغاز سال تحصیلی جدید از مرز ۵۰ درصد عبور خواهد کرد. از ابتدای سال ۱۴۰۳ تاکنون یک هزار کلاس درس هوشمندسازی شده و برای سال تحصیلی پیش رو نیز تجهیز ۳۰۰ کلاس دیگر در دستور کار قرار دارد.
بر اساس این برنامه، کلاسهای درس به تلویزیونهای تعاملی مجهز میشوند؛ تجهیزاتی که امکان آموزش چندرسانهای، تعامل بیشتر معلم و دانشآموز و استفاده از محتوای دیجیتال را فراهم میکند. نکته قابل توجه آن است که اولویت اجرای این طرح با مدارس مناطق کمتر برخوردار تعیین شده تا شکاف آموزشی میان مناطق مختلف استان کاهش یابد.
این برنامه با اهداف برنامه هفتم پیشرفت نیز همسو است؛ برنامهای که هوشمندسازی حداقل نیمی از کلاسهای درس کشور را هدفگذاری کرده است. تجربه شهرستان سرعین که توانسته تمامی مدارس خود را هوشمند کند، نشان میدهد تحقق این هدف در سطح استان نیز دور از دسترس نیست.
عدالت آموزشی؛ فراتر از ساخت مدرسه
در کنار توسعه فناوری، شاخص دیگری که بیش از هر چیز اهمیت دارد، دسترسی همه کودکان به آموزش است.
بر اساس اعلام آموزش و پرورش استان، نرخ بازماندگان از تحصیل در دوره ابتدایی به تنها ۰.۰۵ درصد رسیده است؛ رقمی که در مقایسه با بسیاری از استانهای کشور بسیار پایین ارزیابی میشود. از حدود ۷۰۰ دانشآموز شناساییشده به عنوان بازمانده از تحصیل، بیش از ۴۰۰ نفر دوباره به چرخه آموزش بازگشتهاند.
اردبیل همچنین با نرخ جذب ۹۸.۱۲ درصدی دانشآموزان پایه اول ابتدایی، رتبه اول کشور را به دست آورده و در نرخ پوشش واقعی کل دوره ابتدایی نیز جایگاه سوم را در اختیار دارد. در دوره اول متوسطه نیز نرخ جذب دانشآموزان حدود دو درصد بالاتر از میانگین کشوری گزارش شده است.
کارشناسان آموزش معتقدند کاهش بازماندگان از تحصیل، یکی از مهمترین شاخصهای عدالت آموزشی است؛ زیرا نشان میدهد حتی در مناطق دورافتاده نیز امکان دسترسی کودکان به مدرسه بیش از گذشته فراهم شده است.
پایان مدارس ناایمن
یکی از مهمترین دستاوردهای سالهای اخیر آموزش و پرورش اردبیل، حذف مدارس سنگی و کانکسی پرجمعیت است.
به گفته مدیرکل آموزش و پرورش استان، تمامی ۱۰۵ مدرسه کانکسی با جمعیت بیش از ۱۰ دانشآموز و همچنین ۵۷ مدرسه سنگی ناایمن جای خود را به فضاهای آموزشی استاندارد دادهاند. هرچند ممکن است در برخی روستاهای کمجمعیت هنوز کلاسهای کانکسی با تعداد محدود دانشآموز فعال باشد، اما مدارس پرجمعیت ناایمن دیگر در استان وجود ندارد. این اقدام علاوه بر افزایش ایمنی دانشآموزان، کیفیت محیط آموزشی را نیز بهبود بخشیده و یکی از مطالبات دیرینه خانوادهها را پاسخ داده است.
مدرسه؛ فقط کلاس درس نیست
در سالهای اخیر توجه به سلامت جسمی دانشآموزان نیز در کنار آموزش مورد توجه قرار گرفته است.
احداث ۷۷ زمین چمن مصنوعی با وسعتی بیش از ۴۶ هزار مترمربع باعث شده سرانه فضاهای ورزشی دانشآموزی استان از ۰.۳۳ مترمربع به ۰.۶۶ مترمربع افزایش یابد؛ رقمی که از میانگین کشوری بالاتر است.
اکنون نیز ۴۰ زمین چمن مصنوعی دیگر برای مدارس استان خریداری شده و آموزش و پرورش امیدوار است تا پایان سال، سرانه یک مترمربعی فضای ورزشی که در برنامه هفتم پیشبینی شده، محقق شود.
تأکید بر آموزش رایگان
در آستانه سال تحصیلی جدید، آموزش و پرورش استان اردبیل بار دیگر بر اجرای قانون آموزش رایگان تأکید کرده است. بر این اساس، دریافت هرگونه وجه هنگام ثبتنام در مدارس دولتی ممنوع است و خانوادهها در صورت مشاهده تخلف میتوانند موضوع را به مراجع مربوط گزارش کنند.
همچنین برای حمایت از دانشآموزان کمبرخوردار، ثبتنام مدارس استعدادهای درخشان برای دهکهای اول تا چهارم رایگان است و از دهکهای بالاتر نیز تنها بخشی از شهریه دریافت میشود.
راهی که ادامه دارد
اردبیل امروز با بیش از ۲۵۶ هزار دانشآموز، ۲ هزار و ۵۴۱ آموزشگاه، ۱۲ هزار معلم و مربی و هزاران نیروی پشتیبان، یکی از استانهایی است که در چند شاخص کلیدی آموزشی روندی رو به رشد را تجربه میکند. با این حال، حفظ این جایگاه نیازمند استمرار سرمایهگذاری در زیرساختهای دیجیتال، نوسازی تجهیزات مدارس، آموزش معلمان برای بهرهگیری از فناوریهای نوین و تأمین اعتبارات پایدار است.
تجربه استان نشان میدهد توسعه آموزش تنها با افزایش تعداد کلاسهای درس معنا پیدا نمیکند؛ آنچه آینده نظام آموزشی را میسازد، تلفیق زیرساخت مناسب، فناوری، عدالت آموزشی و کیفیت یادگیری است؛ مسیری که اردبیل در سالهای اخیر گامهای مهمی در آن برداشته و اکنون در تلاش است این دستاوردها را به الگویی پایدار برای آموزش نسل آینده تبدیل کند.
