رئیس‌جمهور مسعود پزشکیان روز گذشته با حضور در آیین آغاز رسمی فاز دوم برنامه ملی پزشکی خانواده و نظام ارجاع و همچنین در حاشیه این مراسم، مهم‌ترین محورهای تحول در نظام سلامت را تشریح کرد. او با تأکید بر ضرورت شتاب‌بخشی به اجرای این طرح، خواستار کاهش زمان اجرای سراسری آن شد و عدالت در دسترسی به خدمات درمانی، کاهش هزینه‌های مردم و افزایش پاسخگویی نظام سلامت را از اهداف اصلی این برنامه دانست.
در فاز دوم برنامه ملی پزشکی خانواده و نظام ارجاع، بر اساس برنامه اجرایی این مرحله، 20 شهر جدید به محیط اصلی اجرا افزوده شدند و بدین ترتیب، تعداد شهرهای تحت پوشش محیط اصلی برنامه ملی پزشکی خانواده و نظام ارجاع به 45 شهر افزایش یافت. همچنین 19 شهر باقی‌مانده از مجموع 64 شهر هدف‌گذاری‌شده وارد محیط آزمون شدند تا پس از تکمیل ارزیابی‌های فنی، عملیاتی و فرایندی، زمینه استقرار کامل برنامه در این شهرها نیز فراهم شود.
رئیس جمهوری با اشاره به ضرورت ترسیم افق‌های بلندمدت در حکمرانی سلامت اظهار کرد: «تحقق اقدامات بزرگ نیازمند هدف‌گذاری‌های بلند، برنامه‌ریزی دقیق و اراده اجرایی است. اگرچه اجرای برنامه در 64 شهر هدف، آغاز مناسبی محسوب می‌شود، اما نباید به این سطح اکتفا کرد. لازم است با بازنگری در زمان‌بندی‌ها، امکان اجرای سراسری این برنامه در بازه‌ای کوتاه‌تر، حتی طی یک تا دو سال، مورد بررسی قرار گیرد.» پزشکیان همچنین بر بهره‌گیری از ظرفیت‌های اجتماعی در حکمرانی سلامت تأکید کرد و گفت: «استفاده از توان محلات، مشارکت مردم و بهره‌گیری از ظرفیت‌های اجتماعی در قالب رویکردهای محله‌محور و مسجدمحور می‌تواند نقش مؤثری در ارتقای شاخص‌های سلامت، پیشگیری از بیماری‌ها و تحقق اهداف نظام سلامت ایفا کند.»
وی با تبیین رویکرد دولت نسبت به سلامت، اظهار کرد: «نگاه دولت به اداره کشور، نگاهی سلامت‌محور است. سلامت صرفاً به سلامت جسم محدود نمی‌شود، بلکه ابعاد روانی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و امنیتی را نیز در بر می‌گیرد و سیاست‌گذاری‌های حوزه سلامت باید تمامی این ابعاد را به‌صورت یکپارچه مورد توجه قرار دهد.»
پزشکیان با اشاره به شرایط منطقه‌ای و تلاش دشمنان برای ایجاد اخلال در روند پیشرفت کشور، تأکید کرد: «جمهوری اسلامی ایران خواهان گسترش تنش و ناامنی در منطقه نیست، اما در دفاع از امنیت، منافع ملی و تمامیت ارضی کشور، با تمام توان عمل خواهد کرد. در عین حال، تقویت سرمایه اجتماعی، ارتقای سلامت جامعه و افزایش تاب‌آوری ملی از مهم‌ترین مؤلفه‌های اقتدار کشور محسوب می‌شود.» پزشکیان در پایان با تأکید بر اهداف اصلی برنامه ملی پزشکی خانواده و نظام ارجاع تصریح کرد: «هدف این برنامه ایجاد محدودیت برای مردم نیست، بلکه ساماندهی ارائه خدمات سلامت، کاهش پرداخت از جیب مردم، افزایش کارایی نظام سلامت، ارتقای کیفیت خدمات و تحقق عدالت در دسترسی به خدمات بهداشتی و درمانی است.» رئیس‌جمهوری همچنین بر ضرورت تقویت زیرساخت‌های فناوری اطلاعات، توسعه سامانه‌های هوشمند و ارتقای نظام آموزش به‌عنوان پیش‌نیازهای تسریع در اجرای موفق این برنامه ملی تأکید کرد.
 
با کمک نخبگان دستیابی به اهداف برنامه دور از دسترس نخواهد بود
مسعود پزشکیان در حاشیه این مراسم و در گفت‌وگو با خبرنگاران با تسلیت ایام اربعین حسینی، اظهار کرد: «هر زمان که در نظام حکمرانی سلامت به این بلوغ برسیم که به چهار پرسش اساسی پاسخ دهیم؛ اینکه چه کسی مسئول سلامت مردم است، خدمات باید به چه کسانی ارائه شود، این خدمات با چه کیفیتی ارائه شود و مسئولیت پاسخگویی و نظام پرداخت چگونه تعریف شود، می‌توان گفت نظام سلامت به جایگاه مطلوب خود نزدیک شده است.»
پزشکیان با بیان اینکه عنوان «پزشک خانواده»، «پزشک محله» یا هر نام دیگری، اصل موضوع را تغییر نمی‌دهد، تصریح کرد: «آنچه اهمیت دارد این است که مسئول ارائه خدمت به هر جمعیت مشخص باشد، سطح و کیفیت خدمات تعریف شود و سازوکار پاسخگویی نیز به‌طور شفاف مشخص
 باشد.» وی افزود: «پس از تعیین مسئولیت‌ها، تیم سلامت برای هر جمعیت شکل می‌گیرد و در صورت نیاز، نظام ارجاع، دسترسی به سطوح تخصصی‌تر خدمات را فراهم می‌کند. در این ساختار، کیفیت خدمات قابل ارزیابی خواهد بود و اگر خدمت مورد انتظار ارائه نشود، مسئول مربوطه مشخص بوده و امکان پیگیری و پاسخگویی وجود خواهد داشت؛ موضوعی که در شرایط فعلی به دلیل پراکندگی ارائه خدمات، با دشواری همراه است.»
رئیس جمهوری با اشاره به روند اجرای برنامه اظهار کرد: «اگرچه طی سال‌های گذشته اقدامات متعددی در این زمینه انجام شده اما سرعت پیشرفت متناسب با نیاز کشور نیست.» او سرمایه انسانی نظام سلامت را مهم‌ترین پشتوانه اجرای این تحول ملی دانست و تأکید کرد: «پزشکان، پرستاران، کارشناسان و سایر اعضای کادر سلامت از نخبگان کشور هستند و هرگاه با باور، انگیزه و عزم مشترک در مسیر خدمت به مردم قرار گیرند، دستیابی به اهداف برنامه دور از دسترس نخواهد بود.» پزشکیان افزود: «اگرچه برخی برآوردها اجرای کامل برنامه را مستلزم 10 تا 15 سال می‌دانند، اما دولت تلاش دارد با بسیج ظرفیت‌ها، این مسیر را در بازه‌ای بسیار کوتاه‌تر 
طی کند.»
پزشکیان با تأکید بر ضرورت استقرار عدالت در نظام سلامت خاطرنشان کرد: «در حال حاضر حتی در کلان‌شهرها نیز توزیع خدمات سلامت متوازن نیست؛ گروهی از خدمات بسیار پیشرفته بهره‌مند می‌شوند، در حالی که گروهی دیگر از حداقل خدمات نیز محروم هستند. منابع عمومی متعلق به همه مردم است و سیاست‌گذاری باید به گونه‌ای باشد که همه شهروندان از یک بسته پایه خدمات سلامت برخوردار شوند.»
رئیس‌جمهوری در پاسخ به پرسشی درباره منابع مالی اجرای برنامه، اظهار کرد: «سیاست‌گذاری دولت بر مبنای ظرفیت‌ها و منابع واقعی کشور انجام می‌شود، نه بر اساس آرمان‌هایی که امکان تأمین مالی آنها وجود ندارد. برنامه‌ریزی راهبردی به معنای حرکت به سوی اهداف با شناخت دقیق توانمندی‌ها و محدودیت‌های موجود است.»
پزشکیان با اشاره به سهم بخش سلامت از تولید ناخالص داخلی (GDP) تصریح کرد: «منابع سلامت باید متناسب با ظرفیت اقتصادی کشور تعریف شود و بسته خدمات نیز بر همین اساس طراحی شود. ایجاد انتظاراتی فراتر از منابع موجود، هم موجب نارضایتی مردم و هم نارضایتی ارائه‌دهندگان خدمت خواهد شد. از این‌رو دولت بر ارائه خدمات عادلانه، متناسب با منابع در اختیار، تأکید دارد.»
پزشکیان در پایان با اشاره به ضرورت تمرکز بر توسعه و خدمت‌رسانی، اظهار کرد: «کشور برای پیشرفت نیازمند آرامش، همدلی و تمرکز بر حل مسائل مردم است و امید می‌رود با پرهیز از تنش‌آفرینی و اختلاف، فرصت بیشتری برای اجرای برنامه‌های تحول‌آفرین در حوزه‌های مختلف از جمله سلامت
 فراهم شود.»