«ایران» از ظرفیت نیروی انسانی متخصص، تأمین قطعات، سرعت ارزیابیها و هماهنگی در هرمزگان گزارش میدهد
تابآوری یعنی بازگشت ۴۸ ساعته زیرساختها
ایران زمین - نه تخریب پلها و تونلهای مرکز هرمزگان، در گذرگاههای ورودی و خروجی بندرعباس بنبست ایجاد کرد و نه حمله به آب شیرین کنها و نیروگاههای تأمین آب شرب کابوس تشنگی را بر سر روستاها و شهرهای هرمزگان آوار کرد. استان هرمزگان به دلیل موقعیت راهبردی خود در سواحل خلیج فارس، تمرکز بنادر، تأسیسات انرژی، شبکههای حملونقل و زیرساختهای تأمین آب، از مهمترین استانهای کشور در حوزه زیرساختهای حیاتی به شمار میرود. هرگونه آسیب به این زیرساختها میتواند علاوه بر تأثیرات محلی، پیامدهای اقتصادی و اجتماعی گستردهای در سطح ملی داشته باشد. حملات دشمن به زیرساختهای استان هرمزگان از آبشیرینکنها گرفته تا پلها و جادهها هم در راستای همین اهمیت راهبردی است. از این رو، ارزیابی میزان تابآوری زیرساختهای استان پس از حملات اخیر، اهمیت ویژهای دارد.
یکی از شاخصهای اصلی تابآوری، سرعت بازگشت خدمات حیاتی پس از وقوع بحران است. بر اساس گزارشهای منتشرشده، بخش قابل توجهی از تأسیسات آبشیرینکن آسیبدیده با بسیج ظرفیتهای فنی و عملیاتی در مدت کوتاهی بازسازی و دوباره وارد مدار بهرهبرداری شدند. این اقدام سبب شد روند تأمین آب شرب در مناطق آسیبدیده با کمترین اختلال ممکن ادامه یابد.
از منظر مدیریتی، بازگشت زیرساختها به مدار خدمت تنها به تعمیر تجهیزات محدود نمیشود. موفقیت این فرآیند به عواملی مانند سرعت ارزیابی خسارت، دسترسی به نیروی انسانی متخصص، تأمین قطعات و تجهیزات، هماهنگی بین سازمانهای مسئول، اطلاعرسانی شفاف به شهروندان و اولویتبندی صحیح منابع بستگی دارد. هرچه این مؤلفهها از پیش در قالب برنامههای تداوم خدمات و مدیریت بحران تمرین و هماهنگ شده باشند، زمان بازیابی نیز کاهش خواهد یافت.
افزایش ظرفیت آبشیرینکن قشم پس از باز سازی
در جریان حملات اخیر آمریکا به برخی زیرساختهای جزیره قشم، آبشیرینکن مپنا به عنوان یکی از منابع اصلی تأمین آب شرب این جزیره آسیب جدی دید و بخشی از ظرفیت تولید آب از مدار خارج شد.
از آن زمان، شرکت آب و فاضلاب هرمزگان با استفاده از ظرفیت آبشیرینکنهای موجود، اجرای خطوط انتقال جدید و تسریع در تکمیل پروژههای در دست ساخت، برنامه جبران کمبود آب و افزایش پایداری شبکه آبرسانی قشم را در دستور کار قرار داده است.
بهرهبرداری از آبشیرینکنهای صلخ و غدیر از مهمترین طرحهایی است که برای تقویت تأمین آب شرب این جزیره در حال اجراست. مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب هرمزگان گفت: «با اجرای طرحهای جایگزین و توسعه زیرساختهای آبرسانی در جزیره قشم، کمبود ناشی از تخریب آبشیرینکن مپنا جبران میشود و ظرفیت تأمین آب این جزیره تا ۲ ماه آینده از میزان پیش از حمله نیز فراتر خواهد رفت.»
عبدالحمید حمزهپور با اشاره به خسارتهای وارد شده به آبشیرینکن مپنا در پی حمله آمریکا، اظهار کرد: «پیش از این حادثه، ظرفیت تولید آب در جزیره قشم حدود ۳۴ هزار مترمکعب در شبانهروز بود که ۱۱ هزار مترمکعب آن از محل قرارداد با آبشیرینکن مپنا تأمین میشد و در فصل تابستان نیز بین سه تا چهار هزار مترمکعب دیگر از این مجموعه وارد شبکه میشد.»
وی افزود: «در پی تخریب کامل این تأسیسات، بین ۱۱ تا ۱۵ هزار مترمکعب از ظرفیت تولید آب جزیره از مدار خارج شد؛ ظرفیتی که ایجاد آن به دلیل زمانبر بودن ساخت آبشیرینکنها، به سرعت قابل جایگزینی نبود.»
تلاش شبانهروزی برای تأمین آب
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب هرمزگان با اشاره به اقدامات انجام شده برای مدیریت بحران گفت: «با حمایت استاندار هرمزگان، فرماندار قشم، وزارت نیرو و شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور، از اولین روزهای پس از حادثه، با استفاده از ظرفیت مازاد آبشیرینکنهای مجاور و اجرای خطوط انتقال، روزانه پنج هزار مترمکعب آب به شبکه آبرسانی قشم افزوده شد، هرچند همچنان بخشی از کمبود آب باقی مانده است.»
حمزهپور ادامه داد: «پروژه آبشیرینکن صلخ با ظرفیت تولید روزانه چهار هزار مترمکعب و سرمایهگذاری بیش از ۵۰۰ میلیارد تومان، اکنون بیش از ۹۵ درصد پیشرفت فیزیکی دارد و عملیات اجرایی آن به صورت شبانهروزی در حال انجام است.» وی افزود: «همچنین پروژه آبشیرینکن غدیر با ظرفیت تولید روزانه هشت هزار مترمکعب در دست اجراست و عملیات احداث خط انتقال ۱۰ کیلومتری آن با اعتبار ۲۵۰ میلیارد تومان ادامه دارد و پیشبینی میشود این طرح تا دو ماه آینده به بهرهبرداری برسد.»
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب هرمزگان تصریح کرد: «با بهرهبرداری از این دو پروژه و تداوم استفاده از ظرفیت پنج هزار مترمکعبی ایجاد شده پس از حادثه، ظرفیت تأمین آب قشم از سطح پیش از حمله فراتر خواهد رفت و بین پنج تا ۶ هزار مترمکعب به ظرفیت تولید آب جزیره افزوده میشود.»
اهمیت بازگشت پلها و جاده
به مدار خدمت در زمان کوتاه
توانایی استان هرمزگان در بازگرداندن راهها، پلها و تأسیسات آبشیرینکن به مدار خدمت، بیش از آنکه به یک عامل منفرد وابسته باشد، به میزان آمادگی نهادی، هماهنگی بین دستگاههای مسئول، دسترسی به منابع و اجرای مؤثر برنامههای مدیریت بحران بستگی دارد. هرچه این مؤلفهها تقویت شوند، تداوم خدمات عمومی و کاهش آثار اقتصادی و اجتماعی جنگ نیز با موفقیت بیشتری محقق خواهد شد. در پی تجاوز ۲۷ تیرماه، دشمن آمریکایی به برخی زیرساختهای هرمزگان، چهار نقطه از محورهای ارتباطی استان دچار خسارت شدند. بر اثر این حملهها، تونل شهید میرزایی مسیر رفت و برگشت، پل رودخانه شور در محور بندرعباس - سیرجان و ۲ پل در محور سهراه میناب به سمت رودان آسیب دیدند.
عملکرد وزارت راه و شهرسازی و سازمان راهداری و حملونقل جادهای در مدیریت بحران و بازگرداندن شبکه ارتباطی به مدار خدمت، یکی از عوامل اصلی کاهش پیامدهای اقتصادی و اجتماعی است. در چنین شرایطی، هدف اول بازسازی کامل زیرساختها نیست، بلکه ایجاد دسترسی ایمن، حفظ تداوم خدمات عمومی و فراهم کردن امکان تردد خودروهای امدادی، خدماتی و حمل کالاهای ضروری است. از همین رو اولین اقدام و اولویت مسئولان، ایجاد راههای جایگزین برای تردد خودروها بود. به گفته معاون راهداری ادارهکل راهداری و حمل ونقل جادهای هرمزگان همه کنارگذرهای پلهای آسیب دیده از جنگ در جاده غرب بندرعباس و بندرخمیر یک هفته پس از حمله متجاوزان آمریکایی به زیرساختهای استان آسفالت شده و پلها نیز بین ۲ تا چهار ماه آینده به بهرهبرداری میرسد. علیرضا محمدی در حاشیه بازدید از پلهای آسیبدیده از جنگ اخیر در استان، اظهار کرد: «پل شور مسیر میناب - رودان در مسیر رفت تا ۲ ماه آینده و برگشت نیز چهار ماه دیگر به بهرهبرداری میرسد.» وی بیان کرد: «اکنون رفت و آمد در کنارگذرهای آسفالت شده ۲ پل سرزه جاده میناب - رودان نیز برقرار است و این پلها نیز تا ۲ ماه آینده به بهرهبرداری میرسد.»
معاون راهداری هرمزگان ادامه داد: «تونل شهید میرزایی جاده بندرعباس - سیرجان در مسیر رفت نیز ۱۲ ساعت پس از حمله ارتش متجاوز آمریکا به صورت دو طرفه بازگشایی شد و اکنون رفت و آمد در هر دو مسیر (رفت و برگشت) تونل در جریان است و طرح ایمنسازی این تونلها درحال اجرا است.»
برش
تلاقی مسئولان دولتی در میدان خدمت
در حالی که استانهای جنوبی کشور زیر فشار آسیبهای اخیر، روزهای سختی را سپری میکنند و فضای آنها به تعبیری، «وضعیت جنگی» به خود گرفته است، حضور میدانی تیم دولت برای بازگرداندن آرامش، تصویری متفاوت از مدیریت بحران را ترسیم کرده است اما در این میان، یک رخداد غیرمنتظره در جادههای هرمزگان، عمق این عزم را بیشتر به نمایش گذاشت. به گزارش ایرنا فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، در مسیر سفر خود از غرب به شرق و فرزانه صادق، وزیر راه و شهرسازی، در مسیر مخالف، در ایستگاه پلیسراه «بندر خمیر به بندر لنگه» به یکدیگر رسیدند؛ دیداری اتفاقی که نه در اتاقهای دربسته، بلکه در بطن جادههای هرمزگان و در خط مقدم مواجهه با آسیبها رقم خورد.
این تلاقی غیرمنتظره در ایستگاه پلیسراه، پیش از آنکه یک دید و بازدید اداری باشد، پیامی گویا برای مردم جنوب داشت که «دولت در میدان است»، در شرایطی که زندگی مردم مورد هجوم مشکلات قرار گرفته، دولتمردان از پشت میزهای مدیریتی فاصله گرفته و پا در مسیری گذاشتهاند که هدف نهاییاش، بازگرداندنِ «زندگی» به روال عادی است. مهاجرانی در حاشیه این دیدار تأکید کرد که آنچه مورد حمله قرار گرفته، حریم زندگی مردم است و دولت با تمام توان و با بسیج معاونان رئیسجمهور و تیمهای تخصصی، برای جبران خسارتها به میدان آمده است، این حضور «دستدردست هم» میان وزرا، نشان از یک «بسیج ملی» برای ترمیم زخمهای جنوب دارد؛ جایی که هر ساعت تأخیر در خدماترسانی، به معنای تداوم رنج مردم است.
