گزارش «ایران» از روند بازسازی آبشیرینکن «بونجی» پس از حمله موشکی دشمن
بازگشت آب به مدار روستاهای جاسک پس از ۴۸ ساعت
شیما جهانبخش
گروه ایران زمین
در میان گرماگرم تابستان ۵۰ درجهای جنوب، شریانهای حیاتی تأمین آب در طولانیترین خط ساحلی کشور هدف تهاجم سنگین دشمن قرار گرفت؛ نبردی پنهان برای تشنه نگه داشتن جزایر خلیجفارس که با ثبت یک رکورد بیسابقه ۴۸ ساعته در بازسازی اضطراری زیرساختهای تخریب شده، به حماسهای از پایداری در نقطه صفر مرزی تبدیل شد.
گزارشهای میدانی و آمارهای رسمی نشان میدهد در پی تهاجم سنگین و حملات کینهتوزانه اخیر دشمن به زیرساختهای حیاتی و غیرنظامی در جنوب کشور، بخش عمدهای از تأسیسات آبرسانی، مخازن و آبشیرینکنهای استان هرمزگان هدف آسیبهای جدی قرار گرفتند. در جریان این حملات، ۱۸ تأسیسات کلیدی آبرسانی، مخازن ذخیره و ایستگاههای پمپاژ در این استان بین ۵۰ تا ۱۰۰ درصد دچار آسیب شدند و خسارتی ۱۱ هزار میلیارد تومانی (۱۱همت) به زیرساختهای آبی منطقه وارد آمد. در این میان، بیشترین حجم تخریب متوجه 2 جزیره شهرستان استراتژیک قشم و ابوموسی شد؛ بهطوری که با نابودی کامل آبشیرینکن ۱۵ هزار مترمکعبی قشم، ۵۰ درصد از ظرفیت تولید آب این جزیره در یک لحظه از دست رفت و تمام تأسیسات آبرسانی و اداری جزیره ابوموسی نیز ۱۰۰ درصد از مدار خدمترسانی خارج شد.
با این حال، در نقطهای که هدف دشمن یعنی ایجاد نارضایتی عمومی و خالی از سکنه کردن جزایر کلید خورده بود، متخصصان آبفا زیر آفتاب سوزان و در فضای باز، عملیات ترمیم را آغاز کردند. نماد برجسته این ایستادگی در غرب شهرستان جاسک رقم خورد؛ جایی که پس از اصابت موشک به آبشیرینکن بونجی و قطع آب ۱۰ هزار نفر، نیروهای فنی با مستقر کردن تجهیزات اضطراری روی شنهای ساحل، در کمتر از ۴۸ ساعت جریان آب را به شبکه بازگرداندند؛ عملیاتی که مانع از بروز یک بحران انسانی شد و شبکه آبرسانی مناطق آسیبدیده را به سمت پایداری برد.
خسارت ۱۱ همتی
به زیرساختهای آب هرمزگان
«عبدالحمید حمزهپور»، مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب هرمزگان در گفتوگوی اختصاصی با «ایران»، ضمن تشریح ابعاد گوناگون این خسارات ۱۱ همتی، از آخرین وضعیت بازسازی شبانهروزی شبکه آبرسانی، تلاش جهادی متخصصان و رفع ناترازیهای موجود در مناطق بحرانی خبر داد.
وی با اشاره به موقعیت جغرافیایی ویژه و حساسیتهای ژئوپلتیک این استان اظهار داشت:«هرمزگان با برخورداری بیش از ۵۰ درصد کل سواحل کشور و داشتن ۱۴ جزیره مسکونی، اقتصادی و استراتژیک، نقشی حیاتی در پهنه جنوبی کشور ایفا میکند. به دلیل خشکسالیهای پیاپی، شرایط اقلیمی سخت و فقدان سفرههای آب زیرزمینی، تأمین آب آشامیدنی در اکثر مناطق ساحلی و تمامی جزایر، بهویژه شهرستان قشم به صورت ۱۰۰ درصدی وابسته به فناوری شیرینسازی آب دریا از طریق تأسیسات آبشیرینکن است.»
کانونهای اصلی تخریب
و ابعاد خسارات به تفکیک مناطق
حمزهپور در خصوص تمرکز اصلی آسیبها و مناطق پرخسارت تصریح کرد:«بررسیهای میدانی نشان میدهد اگرچه ۱۸ تأسیسات آبرسانی استان بین ۵۰ تا ۱۰۰ درصد نابود شدند، اما عمق فاجعه متوجه قشم، ابوموسی و جاسک بود. در قشم با نابودی آبشیرینکن ۱۵ هزار مترمکعبی، نصف ظرفیت آب جزیره یکباره از دست رفت که البته با راهکارهای اضطراری حدود ۶ هزار مترمکعب آن جبران شد و ناترازی باقیمانده هم ظرف 2 ماه آینده برطرف میشود. همچنین تأسیسات و ساختمان آبفای ابوموسی ۱۰۰ درصد تخریب شد و در بونجی جاسک نیز خسارت ۵۰ میلیاردی به ایستگاه پمپاژ، آب ۲۰ روستا را قطع کرد؛ آسیبهایی که در کنار خسارت به فارور، لارک و بندر پشتشهر، ابعاد سنگین این تهاجم را نشان میدهد.»
رکورد بازسازی ۴۸ ساعته بونجی
و ایثار نیروهای آبفا
مدیرعامل آبفای هرمزگان درباره نحوه مدیریت بحران و بازسازی سریع این مراکز افزود:«بلافاصله از اولین ساعات حادثه بونجی، با اعزام بیش از ۱۰ دستگاه تانکر سیار، آبرسانی اضطراری آغاز شد. همزمان نیروهای جهادی آبفا و شرکت آفتاب بهعنوان سرمایهگذار بخش خصوصی به صورت شبانهروزی وارد عمل شدند. با پایان آواربرداری و اجرای فونداسیون جدید، این تأسیسات در کمتر از ۴۸ ساعت به صورت موقت بازسازی شد و مجدداً به مدار تولید بازگشت. هماکنون آب این ۲۰ روستا وصل است و عملیات احداث ساختمان جدید و بازسازی اساسی ادامه دارد.»
وی با قدردانی از تلاشهای کارشناسان فنی گفت:«همکاران ما در این بحران همچون رزمندگان دوران دفاع مقدس وارد میدان شدند و در سختترین شرایط محیطی، زیر آتش و حتی در فضای باز و زیر درختان به صورت شبانهروزی کار کردند تا مانع از قطع کامل جریان آب و خالی شدن جزایر از سکنه شوند. البته بازسازی کامل برخی مناطق مانند قشم چالشهای پیچیدهای دارد؛ زیرا قشم فاقد هر گونه پتانسیل چاه و منابع زیرزمینی است و بخش عمدهای از قطعات پیشرفته آبشیرینکنها نیز وارداتی هستند.»
پیگیری اعتبارات در هیأت دولت
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب هرمزگان با قاطعیت، ادعاهای مطرح شده مبنی بر استفاده نظامی از این تأسیسات را تکذیب کرد و گفت:«این مراکز صرفاً تأسیسات غیرنظامی و خدماتی برای تأمین آب شرب یارانهای مردم بومی بوده است. قصد اصلی دشمن از هدف قرار دادن آبشیرینکنها، زیر فشار قرار دادن مردم صبور، ایجاد نارضایتی عمومی و اختلال در زندگی روزمره است.»
حمزهپور خاطرنشان کرد:«در پی بازدید مسئولان ارشد کشوری از جمله معاون اجرایی رئیسجمهور و وزیر نیرو از مناطق آسیبدیده، گزارش کامل خسارات ۱۱ همتی به استاندار، سازمان برنامه و بودجه و هیأت دولت ارائه شده و تخصیص اعتبارات لازم برای نوسازی کامل زیرساختها در دستور کار دولت قرار دارد. در حال حاضر بجز ناترازی در دست اقدام قشم، وضعیت تأمین آب در تمامی جزایر، شهرستانهای سیریک و جاسک و تصفیهخانه بندرعباس کاملاً پایدار است.»
پایداری کامل شبکه آب جاسک
«محمد جمالالدینی»، فرماندار شهرستان جاسک نیز در گفتوگو با «ایران» درباره آخرین وضعیت خدماترسانی به مناطق آسیبدیده اظهار داشت:«این حادثه در غرب شهرستان جاسک رخ داد که نزدیکترین منطقه به آن، روستای بونجی است. خط انتقال این آبشیرینکن، آب ۲۰ روستا را با جمعیتی افزون بر ۱۰ هزار نفر تأمین میکند که متأسفانه در پی این حمله، آبرسانی به این مناطق برای چند روز با مشکل و قطعی مواجه شد.»
فرماندار جاسک در ادامه افزود:«با این حال با ورود سریع وزارت نیرو و شرکت آب و فاضلاب استان برای تأمین تجهیزات مورد نیاز، وصل مجدد برق، نصب ترانسفورماتورها و ترمیم خطوط آسیبدیده، عملیات بازسازی با سرعت انجام شد و هماکنون این آبشیرینکن مجدداً به مدار تولید و خدماترسانی بازگشته است.»
جمالالدینی درباره نحوه تفکیک و آبرسانی به روستاهای آسیبدیده گفت:«برای جبران کمبود آب شرب و کاهش مشکلات مردم برنامهریزیهای منطقهای و تفکیکی به سرعت طراحی و اجرا شد. بر این اساس، تأمین آب آشامیدنی روستای بونجی از طریق منابع جایگزین تعبیه شده در شهرستان جاسک آغاز شد. همچنین با هماهنگیهای فرابخشی صورت گرفته، ظرفیتهای آبرسانی شهرستان همجوار (سیریک) برای تأمین آب مورد نیاز دو روستای «گزی» و «گوان» به کار گرفته شد.»
بسیج تانکرهای سیار
و همکاری شرکتهای نفتی
جمالالدینی در ادامه به توزیع سیار آب در سطح منطقه اشاره کرد و افزود:«برای سایر روستاهای زیر پوشش این شبکه نیز عملیات آبرسانی اضطراری با استفاده از تانکرهای سیار در دستور کار قرار گرفت. در این راستا، علاوه بر اعزام و بهکارگیری تانکرهای آبرسانی از مرکز استان و شهرستانهای همجوار، از تمامی ظرفیت امکاناتی و لجستیکی شرکتهای نفتی مستقر در منطقه نیز برای توزیع مستمر و بدون وقفه آب آشامیدنی استفاده شده است.»
فرماندار جاسک با تأکید بر بسیج کلیه امکانات فنی و تجهیزاتی برای بازسازی کامل این تأسیسات خاطرنشان کرد:«با اقدامات شبانهروزی و تلاش بیوقفه نیروهای عملیاتی و دستگاههای متولی در محل حادثه، شرایط آبرسانی و شبکه توزیع آب این ۲۰ روستا بهطور کامل تثبیت شده و به حالت عادی و پایدار بازگشته است.»
بــــرش
شکست استراتژی «جنگ آب» در خلیجفارس
نگاهی به ماجرای اخیر هرمزگان یک واقعیت مهم را روشن میکند؛ حمله به آبشیرینکنها و ایستگاههای آب و وارد کردن ۱۱ هزار میلیارد تومان خسارت، یک حادثه معمولی نبود. در اصل دشمن میخواست با قطعی آب، زندگی را برای مردم سخت و در نهایت جزایر و سواحل مهم خلیجفارس را خالی از سکنه کند. در منطقهای که ۱۴ جزیره آن هیچ چاه یا چشمهای ندارد و آب آشامیدنی ۱۰۰ درصد به آبشیرینکن وصل است، قطع کردن آب یعنی نشانه رفتن اصل زندگی. از دست رفتن کامل آبشیرینکن قشم و از مدار خارج شدن تأسیسات ابوموسی هم دقیقاً برای همین هدف انجام شد. اما نقطه عطف این رویداد جایی رقم خورد که دشمن اصلاً حسابش را نکرده بود؛ سرعت عمل و پای کار آمدن نیروها. در قشم بلافاصله با تغییر مسیر لولهها و فشار به سایر مراکز، حدود ۶ هزار مترمکعب از آب از دست رفته دوباره به شبکه برگشت تا مردم با قطعی کامل مواجه نشوند. در بونجی جاسک هم درحالیکه تهاجم موشکی، آب ۱۰ هزار روستایی را قطع کرده بود، متخصصان روی همان شنهای گرم ساحل و زیر آفتاب ۵۰ درجه کار را شروع کردند و ظرف ۴۸ ساعت، آب ۲۰ روستا را دوباره وصل کردند تا مانع یک بحران بزرگ شوند. در واقع اتفاقی که در سواحل جنوب افتاد، نبرد دو اراده بود؛ یکی ارادهای که میخواست با قطع آب، زندگی مردم را مختل کند و دیگری ارادهای که زیر آفتاب سوزان پای کار ایستاد تا نگذارد آب در خانه مردم قطع شود. امروز با وصل شدن آب در جاسک و سیریک، برنامهریزی دو ماهه برای حل مشکل قشم و پیگیری بودجه برای ترمیم خسارتها در دولت، روشن است که نقشه دشمن برای تشنه نگه داشتن جنوب شکست خورده است. حالا نوبت دولت است تا با پرداخت سریع اعتبارات، این تأسیسات را کاملاً نوسازی کند و خیال این مردم صبور را برای همیشه راحت سازد.
