اسکندر مومنی روز گذشته در اسلامآباد با نخستوزیر، فرمانده ارتش و وزیر کشور پاکستان دیدار کرد
مأموریت آقای وزیر در میانه بحران
سفر اسکندر مؤمنی، وزیر کشور به اسلامآباد در حالی با هدف پیگیری موضوعات مهم دوجانبه، همکاریهای امنیتی و رایزنی درباره مسائل مشترک انجام شده که در عمل امکانی را برای گفتوگو درباره یکی از حساسترین پروندههای امنیتی و دیپلماتیک منطقه نیز فراهم آورده است. دیدارهای روز گذشته مؤمنی با «شهباز شریف» نخستوزیر، ژنرال «عاصم منیر» فرمانده ارتش و «محسن نقوی» وزیر کشور پاکستان، اگرچه در چارچوب روابط دوجانبه تعریف میشود اما همزمان انعکاسدهنده تلاش اسلامآباد برای حفظ نقش میانجی در موضوعی است که بار دیگر مناسبات تهران و واشنگتن را به آستانه یک رویارویی گسترده سوق داده است. اهمیت این سفر از آنجا دوچندان میشود که پاکستان طی ماههای گذشته به یکی از اصلیترین کانالهای ارتباطی تبدیل شده و پس از نقشآفرینی مستقیم ژنرال عاصم منیر در شکلگیری تفاهم اولیه برای پایان جنگ ۴۰ روزه، اکنون نیز میکوشد از فروپاشی کامل این روندجلوگیری کند. هرچند آن تفاهم توانست برای مدتی فضای تقابل را مهار کند اما نقض عهد آمریکا و بروز اختلافات بر سر امنیت تنگه هرمز و نحوه مدیریت کشتیرانی بار دیگر زمینه ازسرگیری درگیریهای نظامی را فراهم کرده است. در شرایطی که دامنه این درگیریها هنوز با جنگ ۴۰ روزه قابل مقایسه نیست، برخی از ناظران منطقهای هشدار میدهند که تداوم حملات متقابل میتواند در زمانی کوتاه بحران را گسترش داده و پای بازیگران بیشتری را به میدان باز کند. همین نگرانی، رایزنیهای دیپلماتیک اسلامآباد و دوحه را بار دیگر وارد مرحلهای فعال کرده و به سفر وزیر کشور ایران به پاکستان ابعادی مهم در چارچوب تلاشهای منطقهای برای مهار تنشها بخشیده است.
تلاش میانجیها برای نجات تفاهم
در چنین شرایطی، پاکستان و قطر به صورت مشترک ابتکار تازهای برای برقراری یک آتشبس ۱۰ روزه میان ایران و آمریکا ارائه کردهاند که گفته میشود یکی از محورهای اصلی گفتوگوهای مقامهای ایرانی و پاکستانی در اسلامآباد به شمار میرود.
هدف این طرح افزون بر متوقف کردن تنشهای نظامی، ایجاد فرصتی برای بازگرداندن دو طرف به مسیر مذاکرات و جلوگیری از فروپاشی کامل تفاهمنامهای است که پس از پایان جنگ ۴۰ روزه شکل گرفته بود. بر اساس اطلاعات منتشرشده از سوی منابع منطقهای، این پیشنهاد علاوه بر توقف موقت عملیات نظامی، بازگشایی مسیرهای کشتیرانی در تنگه هرمز و فراهم شدن شرایط لازم برای ازسرگیری اجرای تفاهمنامه میان تهران و واشنگتن را نیز دربر میگیرد.
به گفته یکی از منابع عربی، میانجیها به دو طرف پیشنهاد کردهاند که یک دوره تنشزدایی محدود را بپذیرند تا فرصت لازم برای بازسازی اعتماد و ادامه مذاکرات فراهم شود. با این حال، شواهد موجود نشان میدهد این ابتکار تاکنون با استقبال هیچ یک از طرفین مواجه نشده است.
همین مسأله احتمال تداوم چرخه حملات متقابل را افزایش داده و چشمانداز دستیابی سریع به توافق را با ابهام روبهرو کرده است.
بــــرش
شهباز شریف: به نقش میانجیگری خود ادامه می دهیم
«شهباز شریف»، نخست وزیر پاکستان در دیدار وزیر کشور با بیان اینکه ما به نقش خود در میانجیگری ادامه خواهیم داد، افزود: «ما از تشدید تنش در منطقه خلیج فارس نگران هستیم و از طرفین میخواهیم خویشتنداری کرده و از هرگونه اقدامی که ثبات را برهم میزند، خودداری کنند.
ما به نقش خود در میانجیگری ادامه خواهیم داد و به صلح و ثبات منطقهای متعهد هستیم.» وزیر کشور هم در جمعبندی دیدارهایش با نخست وزیر، فرمانده ارتش و وزیر کشور پاکستان گفت که در کنار بررسی تحولات منطقهای مذاکرات مطلوبی برای زمینهسازی گسترش همکاریها در حوزههای مختلف به ویژه افزایش حجم تجارت مشترک صورت گرفت. او پیشتر هنگام ورود به اسلامآباد توسعه روابط دوجانبه را محور اصلی این سفر دانست و اعلام کرد دو کشور در گام اول به دنبال افزایش حجم تجارت از حدود ۳ میلیارد دلار به ۱۰ میلیارد دلار هستند.
مؤمنی با اشاره به لزوم ارتقای زیرساختهای مرزی تأکید کرد برای تحقق این هدف باید روزانه حدود دو هزار کامیون یا کانتینر از مرزهای مشترک عبور کند، در حالی که اکنون تنها حدود ۲۰ درصد این ظرفیت محقق شده است.

