امروز در هر اسباب‌بازی، بیست جور سرگرمی و قابلیت آماده وجود دارد. کودک دیگر چیزی را خلق نمی‌کند؛ فقط امکانات از پیش طراحی‌شده را مصرف می‌کند. جایی که باید خیال وارد میدان شود، تکنولوژی از قبل همه‌چیز را آماده کرده است. خلاقیت، آرام‌آرام جای خود را به انتخاب از میان گزینه‌های آماده می‌دهد. مهارت، به‌ جای آنکه توان اندیشیدن باشد، به توان کار کردن با ماشین تقلیل پیدا می‌کند. مسأله این نیست که هوش مصنوعی بد است؛ اتفاقاً یکی از بزرگ‌ترین دستاوردهای بشر است. مسأله این است که اگر ابزار جای اندیشیدن را بگیرد، اگر سرعت جای تأمل بنشیند، اگر پاسخ آماده، جای پرسش را بگیرد، آن وقت دیگر با پیشرفت روبه‌رو نیستیم؛ با فاجعه تنبلی ذهنی که به نام پیشرفت عرضه می‌شود، مواجهیم. هجوم ماشین از حوزه رفاه، سرعت و دقت گذشته و به شکلی مبتذل در حال جایگزین شدن با اندیشه‌ورزی، تصمیم‌گیری و خیال انسان است.

گزیده‌ای از یادداشت جلیل سامان، کارگردان با ایسنا