مجموع سخنان مطرح‌شده در این مراسم نشان می‌دهد که فعالان اقتصادی و سیاست‌گذاران، استمرار تولید و حفظ اشتغال را مهم‌ترین اولویت اقتصاد ایران در شرایط فعلی می‌دانند. دراین میان، تأمین مالی هدفمند، حمایت از بنگاه‌های کوچک و متوسط، رفع موانع تولید، هماهنگی میان دستگاه‌های دولتی و طراحی برنامه‌ای جامع برای دوران پساجنگ، از مهم‌ترین الزامات عبور اقتصاد کشور از شرایط کنونی عنوان شده است.

تولید؛ گلوگاه اقتدار اقتصادی کشور
سیدمحمد اتابک، وزیر صنعت، معدن و تجارت، در آیین بزرگداشت روز ملی صنعت و معدن که با حضور مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهوری، فعالان اقتصادی، کارآفرینان و نمایندگان تشکل‌های صنعتی برگزار شد، با تأکید بر ضرورت تبدیل تولید به گفتمان مشترک همه ارکان حاکمیت، گفت: «همان‌گونه که تنگه هرمز شاهراه اقتدار سرزمینی ایران است، بخش تولید نیز گلوگاه اقتدار اقتصادی کشور به‌شمار می‌رود و صیانت از آن وظیفه‌ای ملی و همگانی است.»
او با اشاره به شرایط حساس کشور، وضعیت کنونی را «پیچ تاریخی» و مقطعی ویژه برای اقتصاد ایران دانست و تأکید کرد:« تصمیم‌هایی که امروز اتخاذ می‌شود، آثار مستقیمی بر آینده کشور و نسل‌های بعد خواهد داشت.» به گفته اتابک، در چنین شرایطی مسئولیت متولیان حوزه صنعت و معدن سنگین‌تر از گذشته است و تصمیم‌های اقتصادی باید با سرعت، دقت و موقع‌شناسی بیشتری اتخاذ شوند.
وزیر صمت اظهار کرد: «عزت و اقتدار امروز کشور و ارتقای جایگاه ایران در معادلات جهانی، حاصل خودباوری و پایداری ملی است و بخش صنعت و معدن باید با کار جهادی و شبانه‌روزی این سرمایه ملی را تقویت کند.» او هشدار داد: «هرگونه تعلل یا تصمیم‌گیری نادرست در شرایط فعلی می‌تواند هزینه‌های سنگینی به کشور تحمیل کند.»
اتابک با تأکید بر ضرورت وفاق و همدلی در دولت چهاردهم، گفت: «تجربه نشان داده است که هم‌گرایی دستگاه‌ها و نهادهای مختلف همواره راهگشا بوده است. از این رو، دستگاه‌های اجرایی باید نگاه‌های بخشی را کنار گذاشته و تداوم تولید را به‌عنوان هدفی مشترک دنبال کنند.» به گفته او، حفظ پایداری کشور در شرایط فعلی نیازمند همکاری همه وزارتخانه‌ها و نهادهاست.

چالش تأمین مالی بنگاه‌ها
وزیرصنعت، معدن و تجارت همچنین به وضعیت تأمین مالی بخش تولید اشاره کرد و گفت: «با دستور و مصوبه ابلاغی رئیس‌جمهوری، تسهیلات ۷۰۰ هزار میلیارد تومانی برای حمایت از بنگاه‌های کوچک و متوسط اختصاص یافته است. با این‌حال، بر اساس آخرین آمارها تنها ۴۰ درصد این منابع به بنگاه‌های هدف اختصاص یافته و بخش عمده منابع به بنگاه‌های بزرگ پرداخت شده است؛ در حالی که بنگاه‌های بزرگ اساساً مشمول این تسهیلات نبوده‌اند.»
اتابک تأکید کرد:« در کنار حمایت از صنایع کوچک و متوسط، تأمین سرمایه در گردش و رفع تنگناهای مالی بنگاه‌های بزرگ صنعتی و معدنی نیز در دستور کار قرار دارد تا مشکلات مالی موجب توقف یا کاهش تولید نشود.»
او در بخش دیگری از سخنان خود از مدیران، کارآفرینان، متخصصان و کارگرانی که در شرایط سخت و بحران‌های مقطعی با تمام توان به فعالیت ادامه داده‌اند، قدردانی کرد و گفت عملکرد افراد و مجموعه‌ها در روزهای دشوار، معیار اصلی قضاوت آیندگان درباره آنها خواهد بود.

افزایش مشارکت بنگاه‌ها 
در انتخاب واحدهای نمونه
سیدعباس حسینی، مشاور صنعت، معدن و تجارت و مدیرکل حوزه وزارتی صمت، نیز دراین مراسم با اشاره به افزایش مشارکت بنگاه‌های اقتصادی در فرآیند انتخاب واحدهای نمونه، گفت: «در سال‌های گذشته به‌طور میانگین حدود ۷۵۰ بنگاه در این فرآیند مشارکت می‌کردند، اما امسال با وجود شرایط خاص کشور، این تعداد به ۲۳۵۹ بنگاه افزایش یافته است.»
به گفته او، این افزایش مشارکت، نشانه‌ای از اعتماد فعالان اقتصادی به آینده ایران و بیانگر پویایی بخش تولید کشور است. حسینی روز ملی صنعت و معدن را فراتر از یک مناسبت تقویمی دانست و آن را نمادی از اراده ملی، کارآفرینی، نوآوری و امید به آینده توصیف کرد. او همچنین به تجلیل ویژه از بنگاه‌هایی اشاره کرد که در جریان حوادث اخیر با خسارت مواجه شدند اما با اتکا به سرمایه انسانی و مدیریت جهادی توانستند دوباره به مدار تولید بازگردند. به گفته حسینی، تقدیر از این واحدها تنها قدردانی از یک عملکرد اقتصادی نیست، بلکه تجلیل از «مقاومت مولد»، بازسازی امید و تبدیل تهدید به فرصت است. حسینی سرمایه واقعی کشور را صرفاً ماشین‌آلات، ساختمان‌ها و تجهیزات ندانست، بلکه ایمان، دانش، مسئولیت‌پذیری و سرمایه اجتماعی انسان‌هایی را که در سخت‌ترین شرایط چراغ تولید را روشن نگه داشته‌اند، مهم‌ترین سرمایه کشورعنوان کرد.
او همچنین به رویکردهای جدید دولت چهاردهم در برگزاری این رویداد اشاره کرد و گفت: «انتخاب بانوان کارآفرین نمونه، توجه به حوزه‌های راهبردی مانند پتروشیمی و خدمات پس از فروش و اضافه شدن شاخص مسئولیت اجتماعی به فرآیند ارزیابی‌ها، نشان‌دهنده تغییر نگاه سیاست‌گذار و ارتقای کیفیت حکمرانی اقتصادی است.»

 بخش خصوصی؛ ستون 
حفظ اشتغال در شرایط جنگی
صمد حسن‌زاده، رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران، نیز دراین مراسم صنعت و معدن را ستون مقاومت اقتصادی کشور دانست و گفت: «بنگاه‌های صنعتی و معدنی در شرایط جنگ و تحریم، علاوه بر نقش اقتصادی، بخشی از زیرساخت امنیت ملی کشور محسوب می‌شوند.»
به گفته او، این بنگاه‌ها با وجود مشکلاتی مانند محدودیت تأمین مواد اولیه، دشواری نقل‌وانتقال مالی، کمبود نقدینگی، ناترازی انرژی و افزایش هزینه‌های تولید، همچنان به فعالیت ادامه می‌دهند و از این طریق بخشی از ثبات اقتصادی و اجتماعی کشور را حفظ می‌کنند. حسن‌زاده حفظ اشتغال را مهم‌ترین کارکرد بخش خصوصی در شرایط جنگی دانست و گفت: «براساس داده‌های مرکز پژوهش‌های اتاق ایران، حدود ۸۵ درصد اشتغال در بنگاه‌های کوچک و متوسط متمرکز است. با این حال، بخش قابل‌توجهی از سود اقتصاد در تعداد محدودی از شرکت‌های بزرگ دولتی و خصولتی متمرکز شده است.»
او تأکید کرد:« سیاست‌گذاری اقتصادی نباید صرفاً بر حفظ بنگاه‌های بزرگ یا شاخص‌های کلان تولید متمرکز باشد، زیرا بقای هزاران بنگاه کوچک و متوسط به معنای حفظ میلیون‌ها فرصت شغلی و درآمد خانوارهاست.»
رئیس اتاق ایران همچنین گفت: «در دهک اول درآمدی، حدود ۶۵ درصد سرپرستان خانوار شاغل، حقوق خود را از بخش خصوصی دریافت می‌کنند. بنابراین حمایت از بخش خصوصی فقط به معنای حمایت از صاحبان بنگاه‌ها نیست، بلکه حمایت از کارگران، خانواده‌ها و شبکه گسترده‌ای از مشاغل وابسته به زنجیره تولید و توزیع است.»

برش

ضرورت اولویت‌بندی حمایت‌ها
رئیس اتاق ایران با اشاره به اهمیت برخی صنایع در شرایط بحران، صنایع غذایی، پتروشیمی، فلزات پایه، محصولات پلیمری، وسایل نقلیه، تجهیزات برقی، ماشین‌آلات و صنایع وابسته به ساختمان را از بخش‌هایی عنوان کرد که توقف آنها می‌تواند زنجیره‌های گسترده‌ای از تولید و اشتغال را تحت تأثیر قرار دهد.
 حسن‌زاده خواستار آن شد که حمایت‌های دولتی براساس میزان اثرگذاری هر بخش بر زنجیره تولید، اشتغال و امنیت اقتصادی اولویت‌بندی شود. به اعتقاد او، منابع محدود باید به بخش‌هایی اختصاص یابد که بیشترین نقش را در حفظ اشتغال و استمرار فعالیت اقتصادی دارند.
رئیس اتاق ایران همچنین چهار پیشنهاد برای تقویت نقش دولت به‌عنوان تنظیم‌گر و تضمین‌کننده بازار در دوران جنگ و پساجنگ ارائه کرد. اول، انعقاد قراردادهای تضمین خرید و تضمین تقاضا برای تولید کالاها و تجهیزات مورد نیاز بازسازی؛ دوم، ایجاد صندوق‌های تقسیم ریسک و بیمه مخاطرات ناشی از جنگ؛ سوم، هدایت خریدهای دولتی به سمت واحدهایی که اشتغال موجود را حفظ می‌کنند یا ظرفیت ایجاد اشتغال جدید دارند؛ و چهارم، توسعه مشارکت عمومی ـ خصوصی برای اجرای پروژه‌های زیرساختی و بازسازی براساس قراردادهای شفاف، پایدار و مبتنی برعملکرد.
حسن‌زاده تأکید کرد:« دوره پساجنگ نباید صرفاً به جبران خسارت‌های گذشته محدود شود، بلکه می‌تواند فرصتی برای نوسازی ساختار تولید، ارتقای فناوری، بازسازی زیرساخت‌ها و افزایش بهره‌وری اقتصاد باشد.» او پیشنهاد کرد:« از هم‌اکنون نقشه راه بازسازی صنعتی و معدنی کشور تدوین شود؛ نقشه‌ای که در آن پروژه‌های اولویت‌دار، نیازهای مواد اولیه، ظرفیت‌های داخلی، منابع مالی، نقش بخش خصوصی و نحوه مشارکت سرمایه‌گذاران به‌صورت شفاف مشخص باشد.»
به گفته رئیس اتاق ایران، در این نقشه راه باید جایگاه مشخصی برای بنگاه‌های کوچک و متوسط، شرکت‌های دانش‌بنیان، سازندگان داخلی تجهیزات، تشکل‌های تخصصی و اتاق‌های بازرگانی در نظر گرفته شود.
 

پزشکیان در مراسم روز ملی صنعت و معدن:
دولت متعهد به رفع موانع تولید است 

 دیروز مراسم روز ملی گرامیداشت صنعت و معدن با حضور رئیس‌جمهور پزشکیان، وزیر صنعت، معدن و تجارت و جمعی از صاحبان صنایع، معادن و بنگاه‌های اقتصادی برگزار شد. مسعود پزشکیان در آغاز سخنان خود با ادای احترام به مقام شامخ شهدا بویژه رهبر شهید و با بیان اینکه تمامی شهدا با خون پاک خود، عزت و افتخار نظام اسلامی را برای همیشه در تاریخ رقم زدند، اظهار کرد: «دشمنان با هدف ایجاد فشار داخلی و فروپاشی اجتماعی، جنگی تمام‌‌عیار را بر ملت ایران تحمیل کردند، اما شما تولیدکنندگان و صنعتگران غیور، با استقامتی کم‌نظیر در برابر همه مشکلات ایستادید و قدرت‌های بزرگ را در رسیدن به اهداف شومشان ناکام گذاشتید تا جایی که ناچار شدند به جای جنگ، تن به تعامل و گفت‌وگو دهند.»
وی این پیروزی بزرگ را مرهون وحدت، همدلی و انسجام داخلی نامید و تصریح کرد: «ما نیز در دولت، در سایه همین هم‌افزایی بخشی و فرابخشی، عهد بسته‌ایم که به مطالبات بحق شما فعالان اقتصادی جامه‌عمل بپوشانیم. شبانه‌روز با تمام توان می‌کوشیم تا به مطالبات و دغدغه‌های صاحبان فرآیندهای اقتصادی و بنگاه‌ها پاسخ شایسته دهیم.»
پزشکیان در ادامه با قدردانی از نقش بی‌بدیل تولیدکنندگان در تأمین مایحتاج کشور در روزهای سخت جنگ، خاطرنشان کرد: «در حقیقت این شما بودید که در جبهه اقتصادی با دشمنان جنگیدید و اجازه ندادید کشور در آن شرایط حساس با کمبود و قحطی مواجه شود. هرچند حملات دشمن به زیرساخت‌های انرژی، نارسایی‌هایی در حوزه برق و انرژی ایجاد کرد و فشارهایی را بر شما وارد آورد، اما با مشارکت و همراهی مردم و هماهنگی تمام دستگاه‌های اجرایی، توانستیم مصرف برق را کنترل کنیم. دشمن گمان می‌کرد با هدف‌گیری تأسیسات حیاتی، کشور را به فروپاشی می‌کشاند، اما همدلی مردم و همزبانی مسئولان، نقشه‌های آنان را نقش بر آب کرد.»
رئیس‌ دولت چهاردهم در بخش دیگری از بیانات خود با گرامیداشت نقش هدایتگر رهبر شهید در تعیین مسیر راهبردی کشور، بویژه در خصوص پایان وضعیت «نه جنگ، نه صلح»، گفت: «اگرچه صداوسیما تنها بخشی از سخنان ایشان درباره عدم مذاکره را پخش می‌کند، اما در جلسات خصوصی با معظم‌له، ایشان بر ضرورت خاتمه دادن به این وضعیت تأکید داشتند. برای همین، با تکیه بر عزت، مصلحت، حکمت و سربلندی کشور، مذاکرات را آغاز کردیم و دستگاه دیپلماسی ما هرگز از حقوق ملت ایران کوتاه نخواهد آمد.»
او با اشاره به نقش بی‌بدیل رهبر شهید در حمایت از دولت و تولیدکنندگان، خاطرنشان کرد: «اعتقاد قلبی من این است که هر دستاوردی داریم، به برکت رهنمودهای رهبر شهید است که همواره پشتیبان ما بودند و اگر نارسایی‌هایی می‌دیدند، با ملایمت و در خفا تذکر می‌دادند. امروز نیز به پشتیبانی رهبر معظم انقلاب نیاز داریم و مسیر را با قدرت ادامه خواهیم داد. در راه خدمت به مردم، از شهادت هراسی نداریم؛ هیچ چیز ارزشمندتر از شهادت در راه خدمت به مردم نیست. مجموعه مدیران، صاحبان صنایع و اصناف، در دوران جنگ دستاوردهای بزرگی آفریدند که نباید با تفرقه و اظهارنظرهای نادرست، به آن خدشه وارد شود.»
پزشکیان ادامه داد: «اکنون نیز با افزایش ارتباط و سطح دسترسی بیشتر به رهبر عزیزمان، تمام اقدامات بر اساس رهنمودهای ایشان سامان یافته است. در این مذاکرات، گام‌به‌گام پیش رفتیم و موضع اصلی ما بازگشایی تنگه هرمز برای صادرات نفت و سایر موضوعات حیاتی بود، اما طرف مقابل تخلف کرد؛ با این حال دستاوردهای جمهوری اسلامی در این مسیر، بسیار فراتر از انتظارات بود و توانستیم در زمانی کوتاه، مسائل متنوع را به‌خوبی مدیریت کنیم.»
پزشکیان با انتقاد از اظهارنظرهای ناروا و غیرکارشناسی در مورد مذاکرات، تأکید کرد: «برخی سخنان نادرست و بی‌توجه به ابعاد مختلف، موجب کوچک‌نمایی دستاوردها می‌شود. وحدت و انسجام، مهم‌ترین رکن جامعه است و نباید با اظهارنظرهای نسنجیده، تلاش‌های خالصانه افراد را نادیده بگیریم.»
 
سخنان بسیاری در دلم دارم اما به خاطر حفظ وحدت، حاضر به تحمل همه تلخی‌ها هستم
رئیس قوه مجریه هم‌افزایی و تعامل سازنده را رمز پیشرفت و آبادانی کشور دانست و افزود: «همه باید دست در دست هم دهیم تا گره از کار صنعتگران و فعالان اقتصادی و تمام اقشار مردم بگشاییم. من به عنوان رئیس‌جمهوری و همه اعضای هیأت دولت، خود را موظف به ایفای تعهدات در قبال تولیدکنندگان و بنگاه‌ها می‌دانیم؛ اما این مهم، نیازمند تعامل همه‌جانبه، تدبیر جمعی، اندیشه‌ورزی و هماهنگی میان تمام ارکان جامعه است.»
وی با تأکید بر حفظ وحدت برای توسعه و پیشرفت، اظهار کرد: «سخنان بسیاری در دلم دارم، اما به خاطر حفظ وحدت، حاضر به تحمل همه تلخی‌ها هستم. از همه می‌خواهم که به صحنه بیایند و بپذیرند که برای تغییر شرایط، چاره‌ای جز انسجام داخلی و همزبانی نیست؛ چرا که قدرت اصلی ما در با هم بودن است. متأسفانه برخی تنها به شعار بسنده می‌کنند و همکاری عملی ندارند؛ در حالی که تصمیمات باید بر پایه خرد و تدبیر جمعی گرفته شود.»
رئیس‌جمهوری در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به چالش تأمین برق و انرژی برای تولیدکنندگان، گفت: «تأمین انرژی، یکی از اساسی‌ترین نیازهای چرخه تولید است. ما آماده‌ایم نهایت همکاری را برای پیشگیری از قطع برق واحدهای تولیدی به کار بگیریم و در اولین فرصت، جلسات ضروری را برای تصمیم‌گیری در این زمینه برگزار خواهیم کرد. باور قلبی من این است که اگر کمبودی وجود دارد، نباید برق صنایع قطع شود؛ ما به مشکلات شما واقفیم و خوشبختانه شاهد همدلی مردم هستیم که تاب‌آوری اجتماعی و اقتصادی را افزایش داده است.»
پزشکیان با اشاره به تخریب‌ها و آسیب زیرساخت‌های کشور در دو جنگ اخیر، تصریح کرد: «شرایط را به‌گونه‌ای مدیریت می‌کنیم که کمترین فشار به واحدهای تولیدی وارد آید و برای رفع موانع، اقدامات ضروری را انجام خواهیم داد. تلاش‌های فداکارانه شما در دوران جنگ، عزت و پایداری کشور را رقم زد و ما به‌خوبی درک می‌کنیم که با چه ایثاری ایستادید. امروز ارتباط ما با رهبر عزیز روزبه‌روز بیشتر شده و در سایه هدایت‌های ایشان، به دنبال کاهش مشکلات هستیم.»
رئیس‌جمهوری در بخشی از سخنان خود با اشاره به سوءاستفاده‌های برخی سوداگران، هشدار داد: «در برخی کارخانه‌ها و سوله‌ها، افرادی هستند که از شرایط موجود سوءاستفاده کرده و با وجود کاهش برق، به استخراج غیرمجاز رمزارز می‌پردازند. این عین بی‌عدالتی و بی‌انصافی است که برق مورد نیاز فرآیندهای خرد، متوسط و کلان، در این راه هدر رود.»
پزشکیان در پایان با تأکید مجدد بر عزم راسخ دولت برای خدمت‌رسانی بی‌وقفه، تصریح کرد: «ما در این مسیر، خود را خادم ملت می‌دانیم و با اتکال به خداوند متعال و پشتیبانی رهبری، از هیچ کوششی برای اعتلا و سربلندی ایران اسلامی فروگذار نخواهیم کرد. آنچه در این برهه رقم خورد، بار دیگر ثابت کرد که اتحاد و همدلی، بزرگ‌ترین سرمایه ملی ماست و دشمنان هرگز نمی‌توانند بر اراده پولادین این ملت غلبه کنند.»
در بخشی از این مراسم، محمد اتابک وزیر صنعت، معدن و تجارت نیز با اشاره به تأکیدات همیشگی رئیس‌جمهوری بر وفاق و وحدت، گفت: «این اصل ارزشمند در دو جنگ اخیر، با وجود تمام فشارهای دشمن، در کشور حفظ شد. تولید امروز یک امر بخشی نیست، بلکه گفتمانی ملی است و باید با امید و اراده، اقتدار کشور را به جایگاه فاخر خود برسانیم. در شرایط حساس کنونی، مسئولیت سنگینی بر دوش تولیدکنندگان است که نیازمند برنامه‌ریزی مضاعف و آینده‌نگری است. بنده شاهد بودم که دکتر پزشکیان در ایام جنگ، حضوری و شخصاً و با حساسیت ویژه، پیگیر وضعیت تولیدکنندگان و فعالان اقتصادی بودند.»
در پایان این همایش، با حضور رئیس‌جمهوری، از واحدهای برگزیده صنعتی و معدنی در بخش‌های مختلف قدردانی شد. همچنین جمعی از فعالان پیشکسوت اقتصادی و صاحبان صنایع و معادن، با ارائه گزارش از وضعیت موجود، دغدغه‌ها، پیشنهادها و راهکارهای خود را برای بهبود مدیریت دوران جنگ و پساجنگ، با رئیس‌جمهوری در میان گذاشتند و بر ضرورت تداوم حمایت‌های دولتی برای عبور از چالش‌های پیش‌رو تأکید کردند.