تیر خلاص به شایعه قطع اینترنت
همزمان با دور جدید تجاوز آمریکا به کشورمان، باز هم اینترنت در کانون توجه قرار گرفته و انتشار برخی شایعات درباره احتمال قطع این شاهراه حیاتی در عصر دیجیتال و همچنین اخباری مبنی بر ابلاغ دستور آمادهباش به دیتاسنترهای کشور برای قطع احتمالی اینترنت، نگرانیهایی را برای کاربران ایجاد کرده است. برخی کاربران با نقبی به سخنان وزیر ارتباطات در نشست خبری اخیر خود مبنی بر تدوین سندی برای شفافیت محدودسازی اینترنت در شرایط امنیتی، خبرهای منتشر شده در شبکههای اجتماعی را نوعی شیطنت دانستند و برخی دیگر احتمال قطع یا اختلال اینترنت در شرایط کنونی را رد نکردند.
در شرایطی که بازار شایعات و اخبار جعلی مربوط به اینترنت داغ است و شاهد واکنشهای مختلف به این اخبار جعلی بودیم ، وزیر ارتباطات در یک توئیت به همه این حرف و حدیثها پایان داد.
عباس پازوکی، معاون ارتباطات و اطلاعرسانی دفتر معاون اول رئیسجمهور هم با رد شایعات مطرحشده درباره احتمال قطع اینترنت، تأکید کرد که از نگاه دولت، دسترسی پایدار به اینترنت از حقوق اساسی مردم است و قطع آن نه تنها کمکی به امنیت کشور نمیکند، بلکه به دلیل افزایش استفاده از فیلترشکنها، میتواند پیامدهای امنیتی بیشتری نیز به همراه داشته باشد.
دسترسی پایدار به اینترنت
از حقوق اساسی مردم است
معاون ارتباطات و اطــــلاعرســـانی دفتر معاون اول رئیسجمهور گفت: «از نظر دولت، دسترسی پایدار به اینترنت از حقوق اساسی مردم است و نمیتوان این حق را به بهانههای مختلف از شهروندان سلب کرد.»
پازوکی همچنین یادآور شد: «بر اساس بررسیها و نظرات کارشناسی انجامشده در دولت، قطع اینترنت از منظر امنیتی آسیبهای بهمراتب بیشتری نسبت به تداوم دسترسی به اینترنت دارد.»
پازوکی با اشاره به پیامدهای امنیتی استفاده از ابزارهای دور زدن محدودیتهای اینترنتی گفت: «زمانی که اینترنت محدود یا قطع میشود، مردم ناچار به استفاده از فیلترشکنها یا آلترناتیوهای دیگری برای دسترسی به خدمات مورد نیاز خود میشوند؛ در حالی که بسیاری از این ابزارها میتواند به بستری برای مخاطرات امنیتی جدی و سوءاستفاده از اطلاعات کاربران تبدیل شوند.»
او تصریح کرد: «اگر بخواهیم امروز یکی از مهمترین ابزارهای تهدیدکننده امنیت در فضای مجازی را نام ببریم، فیلترشکنها از جمله مهمترین مصادیق آن هستند. در کنار اینها مردم برای دسترسی به اینترنت به ابزارهای دیگری روی میآورند که میتواند منجر به تضعیف حکمرانی در حوزه اینترنت شود. بنابراین، قطع اینترنت نه به نفع منافع مردم است، نه به نفع حاکمیت و نه به سود امنیت کشور.»
معاون ارتباطات و اطلاعرسانی دفتر معاون اول رئیسجمهور تأکید کرد:« از هر زاویهای که به موضوع نگاه کنیم، قطع اینترنت برخلاف امنیت ملی، مصالح عمومی، رویکرد دولت و حقوق اساسی مردم است.»
وی در پایان با اشاره به شایعات منتشرشده درباره احتمال قطع اینترنت گفت: «بخشی از این جریانسازیها ناشی از بیاطلاعی است و بخشی دیگر نیز ریشه در منافع اقتصادی جریانهایی دارد که از ایجاد نگرانی درباره قطع اینترنت و رونق بازار فیلترشکنها سود میبرند.»
اینترنت یک حق همگانی است
وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات هم در پاسخ به شایعاتی درباره احتمال قطع اینترنت پس از جام جهانی، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «بارها تأکید کردهام که اینترنت یک حق همگانی است و اهتمام دولت همواره معطوف به تلاش برای اتصال مستمر آن بوده و هست. ️متأسفانه در روزهایی که همکاران من در خانواده بزرگ وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات تمام توان خود را برای ارائه خدمت شایسته به مردم شریف و حفظ پایداری شبکه ارتباطات به کار گرفتهاند و در این راه یک شهید سرافراز هم تقدیم کشور کردهاند، عدهای همچنان در پی اهداف شوم خود به خبرسازی کذب و بازارسازی میپردازند. ️لازم میدانم تأکید کنم اخباری که اخیراً در مورد قطع اینترنت پس از جام جهانی با دستور قضایی منتشر شده، هیچ سندیتی ندارد.»
وزیر ارتباطات در نشست خبری اخیر خود نیز این نگاه که اینترنت عامل مشکلات کشور است را مردود دانست و رویکرد دولت درخصوص اینترنت را حفاظت از حق دسترسی مردم به اینترنت بینالمللی و تلاش برای افزایش پهنای باند اعلام کرد. او قطع اینترنت برای همه ارکان کشور را آخرین گزینه دانست و تأکید کرد: «حفظ پایداری ارتباطات همواره در اولویت قرار دارد.»
ستار هاشمی همچنین در این نشست یادآور شد: «حسب شرایط امنیتی که در دنیا هم وجود دارد، ممکن است محدودیتهای دسترسی به اینترنت بینالملل ایجاد شود، اما نکته این است که فرآیند آن باید شفاف شود و اگر قرار است محدودیتی ایجاد شود باید مشخص باشد با تشخیص چه نهادی، با تصمیم چه کمیتهای و تا چه زمانی انجام شود. سکاندار وزارت ارتباطات تأکید کرد که این موضوع به طور جدی در ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی به ریاست معاون اول رئیسجمهور در دستور کار قرار دارد.»
از سخنان وزیر ارتباطات میتوان دریافت که در موضوعات امنیتی، تصمیمات بر اساس شرایط واقعی و از سوی مراجع قانونی و ذیصلاح اتخاذ میشود و هیچگاه از پیش اعلام نمیشود که در تاریخ مشخصی اینترنت قطع خواهد شد. این موضوع خود نشان از جعلی بودن خبر قطع اینترنت دارد و خط بطلانی بر شایعات داغ این روزها میکشد.
یک جریانسازی رسانهای
به نظر میرسد انتشار شایعات مربوط به قطع اینترنت و اختلال در دیتاسنترهای کشور همزمان با تحولات نظامی روزهای اخیر در جنوب کشور، در عمل جریانسازی رسانهای باشد که با هدف تشویش اذهان عمومی نسبت به ثبات و پایداری ارتباطات کشور شکل گرفته است؛ موضوعی که مورد توجه معاونان وزیر ارتباطات هم قرار گرفت و محمدحافظ حکمی و احسان چیت ساز، آن را دور از ذهن ندانستند.
محمدحافظ حکمی، معاون فناوری، نوآوری و امور بینالملل وزارت ارتباطات با اشاره به اینکه ممکن است این شایعات همچنان ادامه داشته باشد، یادآور شد که منشأ این اخبار، رسانههای رسمی نیستند و عمدتاً از سوی جریانهای رسانهای مشکوک و کانالها و گروههای بینامونشان منتشر میشوند. بنابراین شهروندان باید اخبار را صرفاً از مراجع رسمی دنبال کنند و به نشانههای اخبار جعلی توجه نداشته باشند. برای مثال، تصمیمگیری درباره محدودیت یا مدیریت اینترنت در حیطه اختیارات قوه قضائیه قرار ندارد و این موضوع صرفاً در چارچوب مصوبات و تصمیمات نهادهای عالی و مراجع قانونی ذیصلاح انجام میشود. او البته یادآور شد که برخورد با منتشرکنندگان این شایعات در حوزه وظایف نهادهای ذیربط از جمله قوه قضائیه و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی قرار دارد و این موضوع در حیطه وظایف وزارت ارتباطات نیست.
معاون وزیر ارتباطات گفت:« انتشار این شایعات با اهداف مختلفی مانند ایجاد دوگانگی در جامعه، تضعیف اعتماد عمومی و بدبین کردن مردم نسبت به مسئولان انجام میشود.» حکمی البته انگیزههای اقتصادی ازجمله رونق بازار فروش فیلترشکنها را نیز دور از ذهن ندانست چراکه هر بار شایعهای درباره احتمال قطع اینترنت منتشر میشود، تقاضا برای خرید یا تمدید فیلترشکن افزایش پیدا میکند.» او یادآورشد: برخی هم تلاش میکنند با ایجاد فضای بیاعتمادی نسبت به حکمرانی فضای مجازی، جامعه را دچار شکاف و دوگانگی کنند؛ در حالی که این دوگانهها بر پایه واقعیت شکل نگرفته و صرفاً بخشی از عملیات رسانهای برای تشویش افکار عمومی است.
شایعه قطع اینترنت
حمله به اقتصاد دیجیتال است
در ادامه واکنشها به این شایعه، احسان چیتساز، معاون وزیر ارتباطات نیز با تکذیب این موضوع، آن را بخشی از یک عملیات روانی سازمانیافته علیه امنیت، آرامش عمومی و اقتصاد دیجیتال کشور دانست. او ادامه داد: تیترهایی مانند «به دستور قوه قضائیه، اینترنت پس از پایان جام جهانی قطع خواهد شد» با کنار هم قرار دادن چند مبهم و استفاده از تصویر وزیر ارتباطات منتشر میشود تا بهظاهر به این مسائل اعتبار ببخشند. سپس این محتوا مانند یک بمب خبری در شبکههای اجتماعی پخش میشود و اضطراب را میان مردم گسترش میدهد. نشر این شایعات به نفع بازار غیررسمی فروش فیلترشکن تمام میشود، زیرا ابتدا شایعه قطع اینترنت منتشر میشود، سپس ترس از آینده شکل میگیرد و در نهایت اشتراک فیلترشکن با قیمتی بالاتر به فروش میرسد. چیتساز هرگونه ایجاد نااطمینانی در این حوزه را آسیبزا دانست و به سیتنا توضیح داد: مردم، دانشگاهها، رسانهها، صادرکنندگان، برنامهنویسان و فعالان اقتصادی هیچ سودی از این اخبار نمیبرند و تنها کسانی منتفع میشوند که بقای بازارشان به فیلترینگ و اختلال وابسته است. او هشدار داد که اقتصاد دیجیتال ایران نباید گروگان افرادی شود که از محدودیت و انتشار شایعه سود میبرند.

