تشییع و وداع با رهبر شهید (۵)

سید ضیاء هاشمی
معاون علمی-فرهنگی معاون اول رئیس جمهور
 پیوند استعاری و تقویمی مراسم تشییع رهبر شهید با حماسه عاشورا: برگزاری مراسم تشییع رهبر شهید در نیمه دوم ماه محرم ۱۴۰۵، ریشه در یک درک عمیق از نشانه‌شناسی فرهنگی و الهیاتی جامعه ایران دارد. این همزمانی، شهادت رهبر انقلاب را در پیوستار تاریخی مبارزه بی‌پایان حق علیه باطل و در امتداد مکتب عاشورا تعریف می‌کند. در واقع حماسه عاشورا یک «نقطه عطف» برای مبارزه علیه ستمگران بوده است که پس از عاشورا، با روایت عالمانه و جریان‌ساز حضرت زینب (سلام‌الله علیها) و استمرار نقش‌آفرینی‌شان در همان مسیر تداوم یافت. قرار دادن مراسم تشییع در نیمه دوم محرم، یعنی دوره‌ای که در سنت شیعی به نام پیام‌آوران کربلا(حضرت زینب و امام سجاد علیهماالسلام) گره خورده است، رسالت انتقال پیام خون شهدای نهم اسفند را به یک فریضه زینبی برای اهل قلم، رسانه و بیان بدل می‌سازد. این هم‌افزایی معنایی، انرژی متراکم اجتماعی عزاداری حسینی را به سوی تجدید میثاق با آرمان‌های متعالی هدایت می‌کند.
 در همین راستا، مفهوم «جهاد حضور و روایت» از جمله مفاهیمی است که برای تبیین اهمیت چنین مراسمی ارائه شده و اقامه عزای رهبر شهید را به عنوان یک «جهاد» توصیف کرده است. این صورت‌بندی مفهومی، کنش سوگواری را از یک واکنش عاطفی، به یک راهبرد دفاعی فعال و نرم‌افزاری ارتقا می‌دهد. برخی از علمای دین این پدیده را در تاریخ اسلام بی‌نظیر خوانده و حماسه حضور مردم را تجلی اراده قطعی خداوند برای احقاق حق توصیف کرده‌اند. طبعاً در شرایطی که کشور به تازگی از نبردی تاریخی و سهمگین عبور کرده و مبارزه‌ای دیپلماتیک برای دفاع از حقوق ملی در جریان است، جهاد و مبارزه به فعالیت دفاعی در عرصه نظامی خلاصه نمی‌شود، بلکه شامل حضور در میدان‌های دیگر هم می‌شود. این هم‌آمیزی مفاهیم نظامی و مدنی، نشان می‌دهد که خیابان‌های تهران، قم، نجف، کربلا و مشهد در روزهای تشییع، به مثابه امتداد استراتژیک میدان‌های نبرد، کارکردی بازدارنده در برابر محاسبات دشمن و زیاده‌طلبی آنان خواهند داشت و در عین حال به تثبیت اقتدار گفتمان انقلاب اسلامی در سطح جهانی منجر می‌شود. اساساً یکی از کارکردهای جامعه‌شناختی چنین مراسمی تقویت و تثبیت ساختار موجود است. همان‌گونه که تجربه تاریخی تشییع بی‌نظیر پیکر بنیانگذار کبیر انقلاب در سال ۱۳۶۸، زمینه‌ساز تثبیت نظام جمهوری اسلامی و تحکیم میثاق با رهبری جدید نظام شد، مراسم پیش‌رو در تیرماه سال ۱۴۰۵ نیز کارکردی هم‌تراز و چه بسا حساس‌تر دارد.
حضور گسترده مردم در این آیین، عهد و پیمانی دوباره با آرمان‌های امام راحل و رهبر شهید خواهد بود. مشارکت توده‌های میلیونی در این مراسم، به مثابه یک رفراندوم نمادین و تأیید مردمی ساختار موجود عمل می‌کند. این رویداد مشروعیت و اقتدار قانونی رهبری جدید و پیوند ملت با نظام را در جریان مراسم تشییع به اوج خواهد رساند. امری که منشأ اقتدار ملی و ارتقای قدرت تاب‌آوری کشور در مقابل دشمنان خارجی خواهد شد. در واقع بازه زمانی فیمابین لحظه وقوع ترور رهبر شهید در روز نهم اسفند ۱۴۰۴ تا زمان تشییع میلیونی پیکر ایشان در نیمه تیرماه، یک دوره زمانی راهبردی است، چون هدف اصلی اتاق‌های فکر غربی-صهیونیستی از هدف قرار دادن عالی‌ترین مقام نظام جمهوری اسلامی، ایجاد شوک فلج‌کننده، هرج‌ومرج و فروپاشی نظام تصمیم‌گیری بود. ولی مدیریت موفق این دوره چهار ماهه نشان‌دهنده تاب‌آوری خارق‌العاده جمهوری اسلامی است. توانایی حاکمیت در پیشبرد هم‌زمانِ دفاع نظامی، پیشبرد مذاکرات صلح و آتش‌بس با قدرت‌های جهانی، حفظ پایداری اقتصادی و نهایتاً برنامه‌ریزی منسجم برای یک تشییع تاریخی، ثابت کرد که دکترین «فروپاشی جمهوری اسلامی از طریق حمله نظامی و ترور رهبران» کاملاً شکست خورده است. برگزاری شکوهمند مراسم تاریخی وداع با رهبر شهید در این شرایط با حضور خیل عظیم جمعیت مشتاقان و محبان، تصویری از یک دولت-ملتِ شکست‌ناپذیر را به ناظران جهانی منعکس خواهد کرد که حتی در سهمگین‌ترین طوفان‌ها، ثبات نهادی و بلوغ استراتژیک خود را حفظ کرده و در مسیر پیشرفت و تعالی در مقابل هیچ مانع و تهدیدی دچار ضعف و تردید نخواهد شد.
 
صفحات
آرشیو تاریخی
شماره نه هزار و پنجاه و هشت
 - شماره نه هزار و پنجاه و هشت - ۰۷ تیر ۱۴۰۵