معاون وزیر آموزش و پرورش:
پیش دبستانی دو اجباری میشود
سمیه افشین فر
گروه اجتماعی
چند سالی است که وزارت آموزش و پرورش برای گسترش پوشش آموزشی و همسو کردن نظام تعلیم و تربیت کشور با استانداردهای بینالمللی از اجباری شدن دوره پیش دبستانی میگوید، موضوعی که روز گذشته معاون وزیر و رئیس سازمان تعلیم و تربیت کودک هم از تأیید آن خبر داد و گفت: «در یک دوره پنج ساله قرار است پیشدبستانی دو- پیش دبستانی دو معمولاً برای کودکان ۵ تا ۶ سال است و از پیش دبستانی یک جدیتر است، چون کودک باید برای ورود به کلاس اول ابتدایی آمادگی واقعی داشته باشد. در این مقطع تأکید و تمرکز بیشتر روی، مهارتهای زبانی قویتر افزایش دایره لغات، گوش دادن فعال، و شروع آشنایی با نشانههاست- به یک دوره خاص تبدیل شود و اجباری خواهد بود.»
حمیدرضا شیخالاسلام رئیس سازمان ملی تعلیموتربیت کودک در نشست خبری که در این سازمان برگزار شد با اشاره به اجباری شدن دوره پیشدبستانی دو گفت: «این طرح در کمیسیون آموزش مجلس تصویب شده و در نوبت طرح در صحن علنی مجلس است.» به گفته شیخالاسلام بر اساس این طرح، دوره پیشدبستانی یک دوره خاص و اجباری است که ماهیت دولتی و غیردولتی خواهد داشت. معاون وزیر آموزش و پرورش گفت: «تصویب این دوره هیچ ربطی به دوره 12 ساله آموزشی ندارد و دانشآموزان در 18 سالگی دیپلم خود را دریافت میکنند.» معاون وزیر آموزش و پرورش با اشاره به اینکه این مصوبه به دلیل شرایط کشور (جنگ تحمیلی اخیر) هنوز در صحن علنی مجلس مطرح نشده است، گفت: «طبق رایزنیهای انجام شده، این موضوع جزو اولین دستورکارهای صحن علنی مجلس خواهد بود. ما برای اجرای این قانون، یک فرآیند زمانبندیشده را پیشبینی کردهایم تا با آمادهسازی زیرساختها، جامعه آماری را به پوشش 100 درصدی برسانیم و خانوادهها نیز با چالش ناگهانی مواجه نشوند.»
رئیس سازمان تعلیم و تربیت کودک در مورد اینکه چرا ارائه مدرک پیش دبستان برای ثبتنام در پایه اول هنوز اجباری نیست، علت آن را فراهم نبودن زیرساختها عنوان کرد و توضیح داد: «در حال فراهم کردن زیر ساختهای لازم هستیم تا آن را اجباری کنیم.»
شیخ الاسلام با بیان اینکه طبق آییننامه، سرفصلهای آموزشی مهدکودک در بدو تولد تا 2 سالگی باید 44 ساعت در هفته و پیش دبستانی یک و 2 نیز 22 ساعت در هفته باشد، گفت: «متأسفانه برخی از مهدها آن را رعایت نمیکنند. البته سرفصلهای آموزشی و مربیان نیز باید مورد تأیید سازمان باشند، اما برخی از مهدهای بدون مجوز اکنون آن را رعایت نمیکنند. این در حالی است که شهریه زیادی هم از اولیا دریافت میکنند.»
ثبت 70 درصد نوآموزان کشور
در سامانه«سیدا»
رئیس سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک با تشریح دستاوردهای سامانه «سیدا» از زمان تأسیس تا امروز با بیان اینکه امسال 70 درصد نوآموزان تحت پوشش سازمان هستند از پیوستن تمامی نوآموزان کشور به سامانه یکپارچه اطلاعات دانشآموزی خبر داد و گفت: «در سال تحصیلی گذشته 42 درصد از نوآموزان تحت پوشش این سازمان بودند که امسال این رقم به 70 درصد رسیده و برای اولین بار، اطلاعات تمامی نوآموزان در سامانه سیدا بارگذاری شده است. این زیرساخت هوشمند به ما اجازه میدهد وضعیت تحصیلی و تربیتی بیش از 70 درصد از جامعه هدف را به شکل لحظهای رصد و چالشهای احتمالی را در معاونت نیروی انسانی پیگیری و برطرف کنیم.» او با بیان اینکه مخاطبان اصلی این نهاد، کودکان 3 تا 6 سال هستند، گفت: «در حال حاضر حدود 7 میلیون مخاطب مستقیم در این بازه سنی شناسایی شدهاند. اگر یکی از والدین را نیز به این جمعیت اضافه کنیم، بیش از 14 میلیون نفر به طور مستقیم و غیرمستقیم با سازمان مرتبط هستند. این دوره حساسترین دوره شکلگیری شخصیت انسانی است و تمام بزرگان روانشناسی و علوم تربیتی بر اهمیت این سالها در رشد و تکامل فرد تأکید دارند.» رئیس سازمان تعلیم و تربیت با اشاره به اینکه در حال حاضر مجوز تأسیس 39 هزار مهد و کودکستان در کشور صادر شده و مشغول فعالیت هستند، گفت: «در سال گذشته 14 هزار انباشت مجوز جدید وجود داشت که پس از بررسیها 11 هزار مجوز جدید صادر شد و 3 هزار درخواست پس از بررسیها رد شد.»
آماری از کودکستانهای غیرمجاز وجود ندارد
معاون وزیر آموزش و پرورش با هشدار از خانوادهها خواست تا از ثبتنام کودکان در مراکزی که فاقد مجوز سازمان هستند خودداری کنند، او گفت: «مدارک کودکستانهای غیر مجاز در ثبتنام پایه اول مدارس در مهر 1405 اعتبار ندارد و دلیل آن این است که مجوز لازم را از این نهاد اخذ نکردهاند.» شیخ الاسلام در پاسخ به سؤال «ایران» در مورد آمار کودکستانهای غیر مجاز گفت: «به دلایل متعددی آمار روشن و شفافی در این زمینه وجود ندارد، اما از سال تحصیلی 1405، تمامی مدارک دوره پیشدبستانی باید در سامانه یکپارچه سیدا ثبت شده باشد؛ بنابراین مدیران مدارس ابتدایی به هیچ عنوان مدارک صادره از سوی مراکز فاقد مجوز سازمان را نخواهند پذیرفت. در حال حاضر فوندانسیون سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک شکل گرفته و پرونده مراکز غیرمجاز در مجلس در حال پیگیری است. به همین دلیل به همه مراکز فاقد مجوز توصیه میکنیم پیش از ورود جدی سازمان و قطع همکاری خانوادهها، نسبت به تطبیق خود با شاخصهای سازمان و اخذ مجوز رسمی اقدام کنند تا در سال 1405 با چالش عدم اعتبار مدارک و ممنوعیت فعالیت مواجه نشوند.»
جراحی بزرگ در حوزه
محتوای آموزشی کودکستانها
محتواهای متفاوت و رنگارنگی که در کودکستانها تدریس میشوند، یکی از موضوعاتی بود که در مورد آن از شیخ الاسلام سؤال شد. او با رد ادعای سلیقهای بودن محتوای آموزشی گفت: «محتوای ارائه شده در کودکستانها بر اساس «اهداف 11 گانه» و تحت نظارت دقیق تیمهای تخصصی و اساتید برجسته دانشگاهی تدوین شده است. برای این منظور، از تمامی دانشگاههای کشور خواستهایم تا صاحبنظران حوزه تعلیم و تربیت کودک را معرفی کنند تا محتواها با رعایت دقیق ضوابط و نظارت حراست برای جلوگیری از تعارض منافع تأیید و ابلاغ شود.» گودرزی دهریزی، مدیرکل پژوهش سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک نیز با انتقاد از وضعیت فعلی برنامههای درسی در برخی کودکستانها، از آغاز یک جراحی بزرگ در حوزه محتوای آموزشی خبر داد و گفت: «واقعیت این است که در دهههای گذشته، هرگز یک اصل و پایه علمی و منسجم برای برنامه درسی پیشدبستانی در کشور شکل نگرفته بود. اکنون در راستای نقشه راه سند تحول، پروژه شماره 60 با هدف طراحی و تولید برنامه درسی ملی این دوره کلید خورده است.»
مدیرکل پژوهش سازمان با تشریح جزئیات این پروژه ملی گفت: «طرحنامه این برنامه در قالب 9 گام سیاستی در سامانه نقشه راه سند تحول به تصویب رسیده است. گامهای اولین شامل تشکیل شورای سیاستگذاری با حضور برجستهترین اساتید کشور و انجام چهار فعالیت پژوهشی گسترده است.» او در تشریح این مطالعات گفت: «بازخوانی اسناد ملی و بینالمللی»، «مطالعه تطبیقی کتب کشورهای پیشرو در حوزه پیشدبستانی» و تدوین مبانی نظری در حال انجام است که خروجی آنها منجر به تدوین چارچوب و اصول طراحی برنامه درسی تا پایان آبانماه امسال خواهد شد.» گودرزی دهریزی با تأکید بر اینکه برنامه درسی فقط یک محتوای مکتوب نیست، توضیح داد: «این پکیج شامل نظام ارزشیابی پیشرفت نوآموز، کتابهای راهنمای مربی، راهنمای والدین و سرفصلهای آموزش مربیان است. رویکرد اصلی ما در این برنامه، وحدت رویه در سراسر کشور و تمرکز بر آموزشهای بازیمحور است.» مدیرکل پژوهش سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک گفت: «با اتمام طراحی این چارچوب در پاییز سالجاری، وارد فاز تولید محتوا خواهیم شد تا خلأ چند دههای برنامه درسی استاندارد در کودکستانهای کشور برطرف شود.»
بــــرش
شهریههای نجومی چالش خانوادهها
شهریه کودکستانها همواره یکی از چالشهای اصلی سازمان نوپای تعلیم و تربیت کودک بوده است. با اینکه در سالهای گذشته این سازمان اقدام به تهیه آییننامهای برای تعیین شهریه کودکستانها کرده بود، اما انگار هر کودکستانی هر مبلغی که میخواهد را از والدین مطالبه میکند. رئیس سازمان ملی تعلیم و تربیت کودکان در مورد شهریهها ودغدغه خانوادهها در این موضوع گفت: «هدف از شکلگیری سازمان، نظاممند و تخصصی شدن این حوزه، پرداخت حقوق مربیان و جلوگیری از دریافت شهریههای بیش از حد از مردم بوده است. مراکزی که شهریه کمتری میگیرند اما مجوز ندارند، در عمل به مربیان خود حقوق مناسب پرداخت نمیکنند و گاهی فقط حدود 4 میلیون تومان حقوق به مربی پرداخت میشود.» شیخالاسلام با بیان اینکه از کارشناسان رسمی دادگستری برای قیمتگذاری ملک و اجاره بهای کودکستانها استفاده میشود، در مورد نحوه محاسبه شهریه توضیح داد: «از مدیران کل دادگستری استانها و کانون کارشناسان رسمی تقاضا میشود کارشناسان صادق و پاکدست را به سازمان معرفی کنند. اول محاسبه حقوق طبق حقوق نیروی انسانی، بر اساس قانون کار در سامانه بارگذاری میشود، دوم تجهیزات و امکانات و سوم هزینه فرآیند آموزشی تعیین شده و سپس شهریه تعیین میگردد. اگر هر اشکالی در محاسبه شهریه، اعم از کمارزیابی توسط کارشناس یا خطا در بخش نیروی انسانی بروز پیدا کند، رؤسای ادارات وارد میشوند و کارشناس رسمی دادگستری موضوع را بررسی خواهد کرد.» معاون وزیر با انتقاد از وضعیت گذشته که شهریه در اسفند ماه اعلام میشد و خانوادهها و مؤسسین تا پایان سال نمیدانستند چه مبلغی باید پرداخت یا دریافت کنند، به نظاممند شدن شهریهها اشاره کرد و گفت: «از سال گذشته رویه تعیین شهریه اصلاح شده و فرآیند تعیین شهریه از خرداد ماه، آغاز و قبل از سال قابل دریافت است. امسال نیز همین رویه ادامه دارد و شاخصهای شهریه به طور کامل شفاف است تا هم مؤسسین و هم خانوادهها با آگاهی کامل تصمیم بگیرند.» او با اشاره به تعطیلیها که به تعطیلی مهدهای کودک هم منجر میشود، گفت: «شهریه ثابت کودکستانها با توجه به تداوم فرآیند آموزش چه بهشکل حضوری و چه مجازی باید تا پایان سال پرداخت شود. با این حال، مؤسسان موظفند هزینههای مربوط به «خدمات جانبی» نظیر سرویس رفتوآمد، تغذیه و فعالیتهای خارج از سرفصلهای 11 گانه تربیتی را در صورت عدم ارائه خدمت، به خانوادهها مسترد کنند.»
