پیش‌بینی میزان و مدت خاموشی‌های تابستان، بیش از هر چیز به توازن میان تولید و مصرف برق وابسته است؛ توازنی که با نزدیک شدن به روزهای گرم سال، دوباره به یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های شبکه برق کشور تبدیل شده است. وزارت نیرو می‌گوید، در حال حاضر برنامه مشخصی برای خاموشی‌های بیش از دو ساعت وجود ندارد، اما تأکید دارد که عبور کم‌تنش از دوره اوج مصرف، بدون همراهی مشترکان خانگی ممکن نیست.
مصطفی رجبی مشهدی، معاون وزیر نیرو در امور برق و انرژی، در نشست خبری، در پاسخ به سؤال خبرنگار «ایران» درباره احتمال قطعی برق در تابستان و مدت زمان آن گفت: «پیش‌بینی خاموشی‌ها به دو عامل اصلی بستگی دارد؛ اول ظرفیت تولید برق و میزان آمادگی نیروگاه‌ها و دوم سطح مصرف در بخش‌های مختلف، بویژه مصرف خانگی.»

خانه‌ها در خط مقدم مدیریت مصرف
معاون وزیر نیرو، بخش خانگی را یکی از تعیین‌کننده‌ترین بخش‌ها در مدیریت پیک تابستان دانست و گفت: «با اقداماتی مانند اجرای پویش تنظیم دمای وسایل سرمایشی روی ۲۵ درجه، برنامه‌های آموزشی و اطلاع‌رسانی، پیش‌بینی می‌شود خانواده‌ها بتوانند با اقداماتی ساده، دست‌کم ۱۰ درصد در مصرف برق صرفه‌جویی کنند. اهمیت این عدد از آن جهت است که حتی کاهش محدود مصرف در بخش خانگی، در مقیاس ملی می‌تواند بخش قابل توجهی از فشار شبکه را کم کند. به بیان دیگر، اگر مصرف خانگی در ساعات اوج بار کنترل شود، امکان تأمین برق پایدار برای سایر بخش‌ها، بویژه بخش‌های مولد و صنعتی، افزایش خواهد یافت.» رجبی مشهدی با اشاره به ضرورت همراهی مردم اظهار کرد: «اطلاع‌رسانی‌های لازم از طریق رسانه‌ها انجام می‌شود و از هموطنان درخواست داریم با پیوستن به این پویش‌ها، صنعت برق را در تأمین انرژی پایدار یاری کنند تا از ظرفیت موجود برای بخش مولد کشور استفاده شود.» او تأکید کرد که در صورت کاهش متعارف مصرف در بخش خانگی و تداوم همکاری مشترکان، می‌توان امیدوار بود تابستان امسال با مشکلات کمتری نسبت به سال گذشته سپری شود و نیاز به اعمال خاموشی در دوره اوج مصرف کاهش یابد.

عبور ظرفیت نیروگاهی
از مرز ۱۰۰ هزار مگاوات
در کنار مدیریت مصرف، وزارت نیرو بر افزایش ظرفیت تولید نیز تأکید دارد. رجبی مشهدی در این نشست اعلام کرد، ظرفیت نصب‌شده نیروگاهی کشور از مرز ۱۰۰ هزار مگاوات عبور کرده است؛ ظرفیتی که حاصل توسعه نیروگاه‌های حرارتی، تجدیدپذیر، اتمی، برقابی و نیروگاه‌های کوچک در دوره‌های مختلف است.
او همچنین از برنامه افزایش ۹ هزار مگاواتی ظرفیت تولید برق در سال‌جاری خبر داد. این افزایش ظرفیت در شرایطی اهمیت دارد که شبکه برق کشور علاوه بر رشد مصرف، با ضرورت بازسازی بخشی از ظرفیت‌های آسیب‌دیده نیز مواجه بوده است. معاون وزیر نیرو با اشاره به آسیب‌های واردشده به بخشی از نیروگاه‌ها در جریان جنگ رمضان گفت: « بیش از ۷ هزار مگاوات از ظرفیت نیروگاهی کشور آسیب جدی دید، اما تاکنون بیش از ۲ هزار و ۵۰۰ مگاوات آن به شبکه بازگشته است. به گفته او، نیروگاه‌های آسیب‌دیده در بخش‌های مختلف، از جمله صنایع پتروشیمی و سایر صنایع، به‌تدریج بازسازی خواهند شد.» رجبی مشهدی همچنین اعلام کرد، بیش از ۲ هزار نقطه آسیب‌دیده در شبکه برق ترمیم شده و میانگین خاموشی‌ها در این ایام کمتر از یک ساعت بوده است.

افزایش ظرفیت تولید
و تکمیل تعمیرات نیروگاهی
بخش دیگری از برنامه وزارت نیرو برای عبور از پیک مصرف، آماده‌سازی نیروگاه‌ها و افزایش ظرفیت در بخش‌های مختلف تولید است. به گفته معاون وزیر نیرو، بیش از ۹۹ درصد تعمیرات اساسی نیروگاه‌ها انجام شده و برنامه افزایش ظرفیت در نیروگاه‌های حرارتی، تجدیدپذیر و برقابی در دستور کار قرار دارد.
او گفت، در بخشی از برنامه‌های توسعه‌ای، افزودن ۲ هزار مگاوات به ظرفیت تولید برق کشور پیش‌بینی شده است. همچنین ظرفیت نیروگاه‌های تجدیدپذیر از یکهزار و ۲۵۰ مگاوات به بیش از ۵ هزار مگاوات رسیده و ظرفیت برقابی نیز از حدود ۵ هزار مگاوات به بیش از ۷ هزار مگاوات افزایش یافته است. علاوه بر این، برنامه افزایش ۳ هزار مگاواتی در نیروگاه‌های حرارتی نیز دنبال می‌شود. 

کاهش مصرف
و افزایش برق‌رسانی به صنایع
رجبی مشهدی در بخش دیگری از سخنان خود از کاهش ۷ درصدی مصرف برق نسبت به سال گذشته خبر داد. این کاهش، در صورتی که در روزهای اوج مصرف نیز ادامه یابد، می‌تواند یکی از عوامل مؤثر در کاهش فشار بر شبکه باشد.
او همچنین به توسعه شبکه انتقال و توزیع اشاره کرد و گفت، بیش از یکهزار و ۷۰۰ کیلومتر مدار به شبکه افزوده شده و ۷ هزار و ۵۰۰ مگاولت‌آمپر به ظرفیت پست‌ها اضافه شده است. در برق منطقه‌ای تهران نیز ۴۵۰ مگاوات به ظرفیت خازن‌ها افزوده شده تا در حوزه انتقال انرژی مشکلی ایجاد نشود. از سوی دیگر، بنا بر اعلام معاون وزیر نیرو، تحویل انرژی به صنایع نسبت به سال قبل ۲۴ درصد افزایش یافته و این رقم در بخش پتروشیمی به ۹ برابر سال گذشته رسیده است. همچنین عرضه برق در تابلوهای برق آزاد و سبز ۳ تا ۴ برابر رشد کرده و در مجموع به یکهزار و ۱۰۰ مگاوات رسیده است.

تابستان برق
آزمون همزمان تولید و مصرف
به نظر می‌رسد شرط اصلی کاهش خاموشی‌ها در تابستان پیش رو، همزمانی دو اتفاق است: پایداری تولید و کاهش مصرف در ساعات اوج بار. اگر خانوارها بتوانند با اقداماتی مانند تنظیم دمای کولرها روی ۲۵ درجه و پرهیز از مصرف غیرضروری در ساعات گرم روز، مصرف خود را حتی حدود ۱۰ درصد کاهش دهند، فشار شبکه کمتر می‌شود و امکان تخصیص برق بیشتر به بخش‌های مولد کشور افزایش می‌یابد.
 در مقابل، اگر موج گرما مصرف خانگی را از سطح پیش‌بینی‌شده بالاتر ببرد، حتی افزایش ظرفیت تولید نیز ممکن است برای جلوگیری کامل از خاموشی‌ها کافی نباشد. از این رو، پیام اصلی وزارت نیرو روشن است: تابستان کم‌خاموشی، فقط با تولید بیشتر محقق نمی‌شود؛ مدیریت مصرف، بویژه در خانه‌ها، بخش تعیین‌کننده این معادله است.