رئیس اتحادیه صنف فروشندگان لوازم یدکی خودرو و ماشینآلات تهران در گفتوگو با «ایران»:
مونتاژیها؛ رکورددار گرانی لوازم یدکی
هشدار درباره آینده خدمات پس از فروش خودروهای برقی
در حالی که نگرانیها درباره افزایش قیمت و کمیاب شدن برخی قطعات و لوازم یدکی خودروها بالا گرفته است، رئیس اتحادیه صنف فروشندگان لوازم یدکی خودرو و ماشینآلات تهران میگوید: «بازار با کمبود گسترده قطعات روبهرو نیست.» با این حال، این روزها تأمین قطعات برخی خودروهای مونتاژی و وارداتی همچنان به یکی از مهمترین دغدغههای اصلی مصرفکنندگان تبدیل شده است. چالشی که به گفته احمد حسینی، بیش از هر چیز به عمل نکردن برخی شرکتها به تعهدات قانونی در زمینه تأمین قطعه و خدمات پس از فروش بازمیگردد. در همین زمینه، با او درباره افزایش قیمتها و شائبه کمیاب شدن برخی قطعات و لوازم یدکی خودروها گفتوگو کردیم.
یاسمن صادقشیرازی
گروه خودرو
گفته میشود در حال حاضر لوازم یدکی یا بسیار گران شده یا در بازار کمیاب است. آیا این موضوع را تأیید میکنید؟
خیر، در حال حاضر قطعات در بازار موجود است. افزایش قیمتهایی که تاکنون رخ داده، بیشتر ناشی از تورم سالانه، افزایش تعرفهها، رشد حقوق و دستمزدها و همچنین افزایش هزینه حاملهای انرژی بوده است. البته با توجه به محدودیتهایی که برای واردات کالاها در پی جنگ تحمیلی علیه کشورمان ایجاد شد و چالشهایی که در مبادی ورودی کشور به وجود آمده است، روند واردات نیز تا حدی تحت تأثیر قرار گرفت. با این حال، مسیرهای جایگزین در حال فعال شدن هستند. بخشی از افزایش قیمتها نیز به رشد هزینههای حملونقل کالاها و مواد اولیه بازمیگردد که طبیعی است. بنابراین، با تدبیر دولت در جایگزینی مبادی ورودی کشور، این مشکلات نیز برطرف خواهد شد. در مجموع، در حوزه قطعات خودرو نسبت به بسیاری از کالاهای دیگر کمترین میزان افزایش قیمت را نسبت به بازارهای دیگر شاهد بودیم.
حدوداً چند درصد قیمتها در حوزه لوازم یدکی بعد از تعطیلات نوروز افزایش قیمت داشتند؟
بهطور میانگین میتوان گفت قیمتها بین ۲۰ تا ۳۵ درصد و در برخی موارد تا ۴۰ درصد افزایش پیدا کردند که البته این میزان بسته به نوع کالا متفاوت است. با این حال، اگر شرایط فعلی ادامه پیدا کند، افزایش قیمتهای ناشی از حمله ناجوانمردانه اسرائیل و آمریکا نیز میتواند در افزایش این درصد اثرگذار باشد که امیدواریم چنین اتفاقی رخ ندهد و هرچه سریعتر مسیرهای جایگزین واردات قطعات فعال شوند.
همانطور که اشاره کردید، قرار شده تمرکز واردات کالاها تنها از طریق بنادر جنوبی نباشد و از ظرفیت بنادر شمالی و مسیرهای زمینی نیز استفاده شود. به نظر شما این موضوع تا چه اندازه میتواند در بازار لوازم یدکی مؤثر باشد؟
قطعاً اگر این اتفاق عملی شود، افزایش قیمتی ناشی از آثار و تبعات جنگ تحمیلی آمریکا و اسرائیل نخواهیم داشت و تنها افزایش قیمتهای مرتبط با تورم سالانه باقی خواهد ماند. با اینکه اگر واردات و تولید کالا به میزان کافی انجام شود و عرضه از تقاضا پیشی بگیرد، همین مسأله میتواند به کاهش قیمتها در بازار منجر شود.
به نظر شما در حال حاضر افزایش قیمتها بیشتر در قطعات کدام خودروها دیده میشود؛ خودروهای مونتاژی یا وارداتی؟
قطعاً در خودروهای مونتاژی. ما حتی پیش از جنگ نیز با این مسأله مواجه بودیم. بنابراین از قبل نیز در این حوزه با کمبودهایی روبهرو بودیم که در دوران جنگ تحمیلی این وضعیت تشدید شد. به همین دلیل، بیشترین افزایش قیمتها را در این بخش شاهد بودهایم.
یعنی با وجود اینکه انتظار میرود قطعات خودروهای وارداتی به دلیل افزایش نرخ ارز رشد قیمت بیشتری داشته باشند، قطعات خودروهای مونتاژی بیشترین افزایش قیمت را تجربه کردهاند؟
بله، متأسفانه همینطور است. به دلیل اینکه برخی خودروسازان مونتاژی از قبل به تعهدات خود در زمینه تأمین قطعات عمل نکرده بودند، قطعات این خودروها بیشترین افزایش قیمت را تجربه کردند.
گفته میشود در مورد برخی خودروهای وارداتی با کمبود یا نبود بعضی از قطعات یدکی مواجه هستیم و تعدادی از مالکان در تأمین قطعات این خودروها و خدمات پس از فروش با مشکل روبهرو شدهاند. نظر شما در این باره چیست؟
بله، این موضوع تا حدی درست است. در مورد برخی خودروهای وارداتی، مسأله اصلی حتی افزایش قیمت نیست، بلکه کمیاب شدن برخی قطعات است. طی دو تا سه سال اخیر تعداد زیادی خودرو وارد کشور شده، اما برای تعمیرات و تأمین قطعات یدکی آنها برنامهریزی مناسبی صورت نگرفته است. حتی مواردی وجود داشته که خودرو به دلیل نبود یک قطعه ساده متوقف شده و امکان استفاده از آن وجود نداشته است. طبق ماده ۴ قانون حمایت از حقوق مصرفکنندگان، واردکنندگان و تولیدکنندگان کالا از جمله خودرو، مکلف شدند خدمات پس از فروش را برای این محصولات فراهم کنند؛ از تأمین ابزارهای تخصصی گرفته تا ایجاد شبکه تعمیرگاهی و تأمین قطعات یدکی. اما متأسفانه به دلیل نبود هماهنگی با اصناف و اتاق اصناف تهران، این اقدامات هنگام واردات خودرو انجام نشده و بسیاری از واردکنندگان نیز به این تکالیف قانونی عمل نکردهاند که همین مسأله باعث بروز چالشهایی در بازار و ایجاد مشکلاتی برای مصرفکنندگان شده است.
آیا ممکن است در آینده در مورد خودروهای برقی نیز با چنین مشکلاتی مواجه شویم؟
بله، این احتمال وجود دارد. پیشبینی ما این است که در حوزه خودروهای برقی نیز در آینده ممکن است با چنین چالشهایی روبهرو شویم؛ چه در مورد خودروهای برقی وارداتی و چه اتوبوسها و تاکسیهای برقی که وارد کشور شدهاند. این خودروها در حال ورود به کشور هستند، اما متأسفانه بدون آنکه هماهنگیهای لازم انجام شده باشد و بدون اینکه تدبیری برای خدمات پس از فروش آنها در نظر گرفته شود. اگر این موضوع مدیریت نشود، ممکن است همان مشکلاتی که اکنون در برخی خودروهای وارداتی مشاهده میشود، در این بخش نیز تکرار شود.
با توجه به اینکه در یکی دو هفته اخیر نرخ ارز کاهش یافته و قیمت خودرو نیز در بازار روند نزولی داشته است، آیا این موضوع میتواند بر قیمت لوازم یدکی هم تأثیر بگذارد؟
اثرگذاری نرخ ارز در حوزه قطعات خودرو به سرعتی که در بازار خودرو یا حتی بازار طلا و سکه مشاهده میشود، نیست. در آن بازارها ممکن است افزایش قیمت ارز خیلی سریع خود را نشان دهد، اما در حوزه قطعات خودرو، این اثرگذاری معمولاً با تأخیر رخ میدهد. بنابراین اگر چند درصد کاهش نرخ ارز داشته باشیم، الزاماً به همان سرعت شاهد کاهش قیمت قطعات نخواهیم بود و این تأثیر معمولاً در بلندمدت نمایان میشود. از سوی دیگر، افزایش چنددرصدی نرخ ارز نیز در گذشته لزوماً باعث رشد مستقیم قیمت همه قطعات نشده است که اکنون کاهش آن بلافاصله به کاهش قیمتها منجر شود. البته، ممکن است در برخی موارد نیز تعدادی از واحدهای صنفی تخلف کرده و قطعات را بالاتر از قیمت واقعی عرضه کنند.
برش
گفته میشود با توجه به شرایط ویژهای که کشور در آن قرار دارد، بازرسیها از اصناف برای جلوگیری از احتکار و گرانفروشی افزایش یافته است. در حوزه لوازم یدکی چه اقداماتی انجام شده است؟
بله، بازرسیهای ما از اصناف پس از جنگ ناجوانمردانه علیه کشورمان افزایش یافته و حتی به برخی متخلفان نیز تذکراتی داده شده است. البته پیش از این نیز بازرسیها بهصورت مستمر انجام میشد، اما با توجه به شرایط موجود، این نظارتها با حضور برخی دستگاههای نظارتی تشدید شده تا خدای نکرده شاهد گرانفروشی یا احتکار نباشیم. بنابراین در صورتی که بازرسان موردی را گزارش کنند، قطعاً و در کوتاهترین زمان ممکن با متخلفان برخورد خواهد شد.
