تنظیمگری «واقعیت» در لبنان!
محمد محسن فایضی
کارشناس مسائل فلسطین
در نوامبر 2024 (آذر 1403) دولت لبنان و اسرائیل به آتشبسی پس از حدود 66 روز درگیری گسترده میان مقاومت و رژیم صهیونیستی رسیدند. براساس آن آتشبس، در یک بازه زمانی مشخص تا مارس 2026 (اسفند 1404) ضمن عقبنشینی اسرائیل از مناطق اشغال شده در جنوب لبنان، فرآیند انحصار سلاح و عدم حضور حزبالله در جنوب لیتانی توسط ارتش لبنان اجرایی و تعهد داده شد.
اگرچه آن آتشبس هیچ گاه رسماً از سوی حزبالله و دبیرکل آن شیخ نعیم قاسم پذیرفته نشد، اما به احترام وحدت ملی بر آن پایبند ماند و حتی علیرغم بیش از 400 ترور پهپادی تا اسفند پارسال از پاسخ نظامی و مستقیم خودداری کرد.
اما با آغاز جنگ رمضان در 10 اسفند 1404 که تصادفاً همزمان شد با زمانبندی پایان آتشبس لبنان-اسرائیل، حزبالله با ورود شرافتمندانه در حمایت از ایران و جمهوری اسلامی، دوران جدیدی را آغاز کرد. گفتنی است برخی معتقدند اگر آن جنگ هم رخ نمیداد یا حزبالله ورود هم نمیکرد، ارتش اسرائیل کاملاً با ایجاد مقدمات، آماده حمله نظامی بزرگ زمینی به جنوب به بهانه عدم تحقق شروط آتشبس و ناتوانی ارتش لبنان در خلع سلاح و کنترل حزبالله در جنوب لیتانی براساس زمانبندی آتشبس بود و حمله رخ میداد. اکنون در صد روز گذشته اسرائیل با مقاومت حزبالله روبهرو شده و علیرغم پیشروی زمینی در جنوب نتوانسته معادلات جدید یعنی خلع سلاح را بر حزبالله تحمیل کند. ضمن آنکه پیوند آتشبس میان پرونده تهران با بیروت که تحقق بخشی از وحدت الساحات است، صهیونیستها را برای تکمیل هدفشان یعنی ضربه به حزبالله در ضاحیه و بیروت با محدودیت روبهرو کرده است. دشمنان مقاومت، پس از ناکامی در میدان و روبهرو شدن با ابتکار عملهایی مثل پهپادهای انفجاری فیبر نوری، دوباره تمرکزشان را بر فشار داخلی بر حزبالله گذاشتهاند. دو روز پیش بود که دولت لبنان اعلام کرد با اسرائیل به توافق جدیدی با میانجیگری آمریکا رسیده است و حزبالله باید خلع سلاح شود و صهیونیستها جنوب را تخلیه کنند. در همین راستا، جوزف عون رئیس جمهوری لبنان سخنان تندی علیه حزبالله و ایران ابراز کرد و با تأکید بر اینکه مبنای آتشبس در لبنان، توافق دولتش با اسرئیلیهاست نه تصمیم و جنگ ایران-آمریکا گفته بود: «این کشور شما نیست، کشور ماست؛ حفاظت از آن وظیفه ماست. دخالت در امور کشور ما وظیفه شما نیست.» صحبتهایی که البته با واکنش عراقچی روبهرو شد و بازتاب زیادی در فضای عربی پیدا کرد. وزیرخارجه کشورمان در توئیتی نوشت : «بر اساس اظهارات آقای عون، ظاهراً این ایران است که یک پنجم خاک لبنان را اشغال کرده، یک چهارم لبنانیها را آواره کرده و کشور او را روزانه بمباران میکند. اگر لبنان برای ایران ابزار چانهزنی بود، ما مدتها پیش به توافق رسیده بودیم. لبنان را از دست دشمن واقعی خود نجات دهید، آقای رئیس جمهور!» ساعتی بعد اقدام صهیونیستها در حمله به یک خودرو و شهادت دو عضو ارتش لبنان در جنوب، خیلی زود توئیت آقای عراقچی را به واقعیت تبدیل کرد. واقعیتی که دیگر برای عون هم قابل کتمان نبود. او ضمن محکوم کردن این حمله در سخنانی اعتراف بزرگی کرد که آنچه اسرائیلیها برای خلع سلاح حزبالله از دولت لبنان انتظار دارند، نشدنی است. او در سخنانی گفت: «آنها میتوانند کل کشور را اشغال کنند، میتوانند کل کشور را ویران کنند، اما هرگز قادر نخواهند بود به هدف خود برسند. حزبالله یک هدف جغرافیایی نیست، بلکه یک ایده است. این جنگ در میان مردم است. میدان نبرد مردم هستند. آنها در سالهای ۲۰۰۰، ۲۰۰۶، ۲۰۲۳، ۲۰۲۴ و ۲۰۲۶ این را امتحان کردهاند. آیا حماس هنوز در غزه وجود دارد یا نه؟»
