مأموریت دشوار کمربند دفاعی

مهدی پاشازاده
مدافع اسبق تیم ملی فوتبال

انتخاب فهرست نهایی مدافعان تیم ملی فوتبال، بیش از هر زمان دیگری دشوار شده است؛ نه به دلیل تعدد گزینه‌های هم‌سطح، بلکه به علت محدودیت واقعی در کیفیت و عمق نسل موجود. سال‌هاست در پست دفاعی، با مسأله کمبود نسل مؤثر روبه‌رو هستیم؛ مسأله‌ای که البته مختص فوتبال ایران نیست و در بسیاری از کشورها نیز به‌صورت مقطعی رخ می‌دهد، اما در ایران به دلیل ضعف در فرآیند پرورش بازیکن، عمیق‌تر و پایدارتر  شده است.
پس از افول نسل طلایی، فوتبال ایران نتوانست بازیکنانی در سطح استانداردهای بین‌المللی برای رقابت‌های بزرگ، بویژه جام جهانی، تربیت کند. نتیجه این وضعیت، تغییرات مکرر در پست‌های دفاع راست و چپ و بازگشت دوره‌ای بازیکنان باتجربه‌ای مانند احسان حاج‌صفی بوده است؛ بازگشتی که بیش از آنکه نشانه انتخاب تاکتیکی باشد، بیانگر کمبود جایگزین‌های مطمئن است.
در جام جهانی قطر، تیم ملی با رویکردی محتاطانه و عمدتاً تدافعی وارد مسابقات شد و همین موضوع تا حدی ضعف‌های فردی مدافعان را پوشاند. 
با این حال، شکست سنگین برابر انگلیس در آن مقطع نشان داد که فاصله ساختاری با سطح اول فوتبال جهان همچنان پابرجاست. این فاصله، محصول یک دوره طولانی نتیجه‌گرایی در فوتبال باشگاهی، تصمیم‌گیری‌های مدیریتی و حتی فشار افکار عمومی است که فرصت رشد بازیکنان جوان را محدود کرده است.
در فوتبال امروز، معیارهای انتخاب به‌وضوح به سمت جوانگرایی و سرمایه‌گذاری بلندمدت حرکت کرده است؛ در حالی که در فوتبال ایران، تجربه همچنان بر ریسک و توسعه ترجیح داده می‌شود. 
در چنین شرایطی، اتکای سرمربیان به بازیکنان باتجربه، بیش از آنکه انتخاب باشد، اجبار است.
اگر این روند اصلاح نشود، تیم ملی در جام جهانی پیش‌رو با چالش‌های جدی در خط دفاعی مواجه خواهد شد؛ چالش‌هایی که ریشه آنها نه در مقطع فعلی، بلکه در سال‌ها نبود برنامه‌ریزی اصولی نهفته است.

صفحات
آرشیو تاریخی
شماره نه هزار و چهل
 - شماره نه هزار و چهل - ۱۳ خرداد ۱۴۰۵