رئیس بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی در اولین رویداد نمایشگاهی کشور پس از جنگ، با تشریح رویکردهای جدید این نهاد در حوزه اقتصادی و عمرانی، از کاهش تعداد شرکت‌های زیرمجموعه بنیاد، پرداخت ۶ همت مالیات در سال ۱۴۰۳، آمادگی برای انتشار صورت‌های مالی و تداوم حضور در پروژه‌های بازسازی و زیرساختی خبر داد. حسین دهقان همچنین با اشاره به آخرین وضعیت آزادراه تهران- شمال، تکمیل این پروژه را در صورت تأمین مالی و رفع برخی موانع، در بازه چهار تا پنج ساله ممکن دانست.

واگذاری و کوچک‌سازی
ساختار بنیاد
دهقان در این نشست، سیاست بنیاد مستضعفان را حرکت به سمت واگذاری فعالیت‌هایی عنوان کرد که امکان انجام آنها از سوی مردم یا بخش خصوصی وجود دارد. به گفته او، این رویکرد با هدف کاهش تصدی‌گری و تمرکز بر حوزه‌هایی دنبال می‌شود که حضور بنیاد در آنها ضرورتی راهبردی دارد. بر همین اساس، تعداد شرکت‌های زیرمجموعه بنیاد در سال‌های اخیر از ۲۲۰ شرکت به ۱۱۰ شرکت کاهش یافته است.
او تأکید کرد در مسیر واگذاری‌ها، هدف صرفاً انتقال مالکیت نیست و تجربه‌های گذشته مورد توجه قرار گرفته است. به گفته وی، بنیاد تلاش می‌کند خریداران بنگاه‌ها نیز برای اداره این مجموعه‌ها توانمند شوند و آموزش‌های لازم را دریافت کنند تا واگذاری‌ها به نتیجه‌ای پایدار منجر شود.

خروج از گردشگری غیرزیارتی
رئیس بنیاد مستضعفان با اشاره به تغییر جهت این نهاد در برخی بخش‌ها گفت: «بنیاد از حوزه گردشگری و توریسم عمومی خارج شده و فعالیت خود را در این بخش بر توریسم زیارتی متمرکز کرده است. در همین چارچوب، هتل‌های زیرمجموعه بنیاد نیز واگذار شده‌اند. این اقدام نیز بخشی از سیاست کلی کاهش حضور در فعالیت‌هایی است که امکان واگذاری آنها به بخش خصوصی وجود دارد.»

آمادگی برای انتشار
صورت‌های مالی
دهقان در ادامه به موضوع شفافیت مالی پرداخت و در پاسخ به سؤال «ایران» درباره چرایی عدم انتشار صورت‌های مالی بنیاد مستضعفان گفت: «اگرچه چند سالی است صورت‌های مالی بنیاد منتشر نشده، اما این مجموعه از انتشار آنها استقبال می‌کند و مانعی برای ارائه این اطلاعات وجود ندارد.»
او همچنین با اشاره به اصلاح ساختار بنگاه‌های زیرمجموعه گفت: «شرکت‌های زیان‌ده یا واگذار یا در سایر مجموعه‌ها ادغام شده‌اند و در حال حاضر بنیاد مستضعفان شرکت زیان‌دهی در سبد خود ندارد.» به گفته وی، نرخ بازگشت سرمایه در فعالیت‌های بنیاد قابل قبول است و سود حاصل از این فعالیت‌ها در توسعه، نگهداری صنایع و نیز کمک به مردم هزینه می‌شود.

۶ همت مالیات در یک سال
رئیس بنیاد مستضعفان در بخش دیگری از سخنان خود به مالیات پرداختی این مجموعه اشاره کرد و در پاسخ به سؤال خبرنگار «ایران» درباره میزان مالیات پرداختی بنیاد گفت: «بنیاد در سال ۱۴۰۳ حدود ۶ همت مالیات پرداخت کرده است.» وی این رقم را نشانه‌ای از حجم فعالیت اقتصادی و ایفای مسئولیت‌های مالی این نهاد دانست و تأکید کرد: «بنیاد مستضعفان خود را متعهد به عمل به تکالیف قانونی و مالی می‌داند.»

تمرکز معدنی بر فولاد و مس
دهقان همچنین درباره حوزه معدن توضیح داد که بخش مهمی از فعالیت‌های بنیاد در این عرصه در حوزه‌های فولاد و مس متمرکز است. با این حال، به گفته او، هدف از حضور در این بخش صرفاً توسعه کمی فعالیت‌ها نیست، بلکه تلاش می‌شود این حضور در مسیر توسعه فناوری، ارتقای بهره‌وری و گسترش ظرفیت‌های معدنی کشور باشد.
او تأکید کرد: «بنیاد در این مسیر به دنبال ایجاد انحصار نیست و تلاش دارد نقش خود را در چارچوب توسعه صنعتی و فنی ایفا کند.»

تداوم فعالیت
در بنادر و دوره جنگ
رئیس بنیاد مستضعفان در بخش دیگری از سخنان خود به عملکرد این نهاد در دوره جنگ اشاره کرد و گفت: «بنیاد حتی در شرایط سخت نیز از مسئولیت‌های خود در حوزه لجستیک و بنادر عقب‌نشینی نکرده است.» او اظهار کرد: «در طول جنگ تحمیلی، حتی یک لحظه در روند تخلیه و بارگیری کالا در بنادر مختلف کشور وقفه ایجاد نشد.»
دهقان با اشاره به حادثه انفجار در بندر شهید رجایی در سال گذشته نیز گفت: «پس از این حادثه، عملیات بازسازی به سرعت آغاز شد و خدمات بندری دوباره در مدار فعالیت قرار گرفت.» به گفته او، در طول جنگ ۴۰ روزه تحمیلی نیز تخلیه و بارگیری کالا در بنادر بدون تعلل ادامه پیدا کرد.

ورود به بازسازی
واحدهای آسیب‌دیده
وی همچنین از مشارکت بنیاد مستضعفان در بازسازی برخی واحدهای آسیب‌دیده پس از جنگ خبر داد و گفت: «نیروهای بنیاد در بعضی واحدهای آسیب‌دیده منطقه پارس جنوبی مستقر شده‌اند. افزون بر این، بنیاد برای بازسازی پتروشیمی خلیج‌فارس نیز وارد عمل شده است.»
دهقان در همین ارتباط توضیح داد که بخشی از اقلام و تجهیزات مورد نیاز این پروژه‌ها از کشورهایی مانند چین و ترکیه تأمین می‌شود تا روند بازسازی با سرعت بیشتری دنبال شود.

نقش مکمل
در کنار بنیاد مسکن
دهقان در ادامه به نقش بنیاد مسکن در بازسازی واحدهای آسیب‌دیده اشاره کرد و گفت: «محور اصلی شناسایی و ساخت واحدهای مسکونی و تجاری آسیب‌دیده، بنیاد مسکن است و سایر نهادها و دستگاه‌ها از جمله بنیاد مستضعفان نیز در این مسیر نقش حمایتی و کمکی خواهند داشت.» به گفته او، این تقسیم کار می‌تواند روند بازسازی را منسجم‌تر و هماهنگ‌تر پیش ببرد.

آزادراه تهران- شمال
پروژه‌ای پیچیده و طولانی
بخش دیگری از سخنان رئیس بنیاد مستضعفان به پروژه آزادراه تهران- شمال اختصاص داشت؛ پروژه‌ای که از دهه ۷۰ آغاز شد و طی سال‌های گذشته به یکی از مهم‌ترین طرح‌های زیرساختی کشور تبدیل شده است. دهقان با اشاره به سابقه این پروژه گفت: «آزادراه تهران- شمال از سال ۷۵ کلید خورد و قرار بود بخشی از منابع مالی آن از محل واگذاری اراضی اطراف مسیر تأمین شود، اما تا سال ۹۱ عملاً پیشرفت چشمگیری در آن رخ نداد.» به گفته او، پس از آن دوره، اجرای پروژه وارد مرحله جدی‌تری شد و اکنون نیز ادامه دارد.
وی تأکید کرد: «این پروژه به دلیل شرایط خاص جغرافیایی و فنی، از پیچیدگی‌های زیادی برخوردار است. بیش از ۴۰ درصد مسیر را تونل و پل تشکیل می‌دهد و منطقه‌ای که پروژه از آن عبور می‌کند، از نظر زمین‌شناسی و پایداری، شرایط دشواری دارد.» دهقان گفت: «کوهستانی بودن مسیر و جوان بودن ساختار زمین باعث شده اجرای آزادراه با حساسیت‌های فنی و مهندسی ویژه‌ای همراه باشد.» با این حال، به گفته او، فعالیت‌ها با رعایت استانداردهای بالای ایمنی و مهندسی ادامه دارد.
رئیس بنیاد مستضعفان با بیان اینکه آزادراه تهران- شمال یک پروژه مشترک میان دولت و بنیاد است، افزود: «بنیاد همواره سهم خود را در اجرای این طرح به انجام رسانده، اما دولت به نرخ امروز حدود ۶.۵ همت از برنامه‌ریزی‌های مالی خود عقب است.» وی این مسأله را یکی از عوامل کندی پیشرفت پروژه دانست.

قطعه سوم
سخت‌ترین مرحله پروژه
دهقان قطعه سوم آزادراه را طولانی‌ترین و دشوارترین بخش این پروژه معرفی کرد و گفت: «مسیر اجرای این قطعه انتخاب شده و همه پیش‌بینی‌های لازم برای آغاز عملیات در آن صورت گرفته است.» به گفته او، حدود هفت ماه از شروع به کار بخش اول این قطعه می‌گذرد و در صورت تأمین منابع مالی و رفع برخی مسائل و ملاحظات زیست‌محیطی، می‌توان شتاب بیشتری در اجرای آن ایجاد کرد.
وی ابراز امیدواری کرد طی چهار تا پنج سال آینده، در صورت فراهم شدن شرایط لازم، این پروژه به پایان برسد.