تحلیل معاون اول دولت‌های یازدهم و دوازدهم از مواضع متناقض رئیس‌جمهوری آمریکا

جهانگیری: ترامپ فشار می‌آورد تا روی اعداد پایین‌تر توافق کند


معاون اول دولت‌های یازدهم و دوازدهم با اتکا به شناخت پیشینی از رئیس‌جمهوری آمریکا و زیاده‌خواهی‌های او در جریان خروج از برجام در سال 2018 و پیگیری استراتژی فشار حداکثری، مواضع متناقض ترامپ درباره جنگ و علیه ایران را تحلیل کرد. جهانگیری همچنین در گفت‌و‌گو با «ایرنا» به تبیین نقاط قوت جمهوری اسلامی ایران در جنگ تحمیلی اخیر و اشتباهات محاسباتی دشمن پرداخت.
اسحاق جهانگیری در تحلیل چرایی اظهارات متناقض ترامپ – به‌ویژه در جنگ و مذاکره با ایران - و این پرسش که آیا در پس‌زمینه این رفتار خلاف عرف دیپلماتیک، یک نظم فکری نهفته است یا اینکه صرفاً برگرفته از برخی ویژگی‌های روانی وی است؟ گفت: «وی بر اساس نوعی منطق معامله‌گری عمل می‌کند. خود ترامپ در کتاب خاطراتش نوشته است که وقتی وارد یک مذاکره می‌شوید، باید از موضع بالا آغاز کنید و طرف مقابل را تحت فشار قرار دهید تا در نهایت روی اعداد و امتیازات پایین‌تر توافق کنید. بنابراین به نظر می‌رسد شخصیت سیاسی و رفتاری او نیز تا حد زیادی بر همین مبنا شکل گرفته است.
وی با یادآوری سیاست «فشار حداکثری» ترامپ و اذعان سیاستمداران مطرح آمریکا به شکست آن استراتژی در سال‌های بعد، یادآور شد: «در آن دوران تلاش می‌کردیم زندگی مردم با وجود تحریم‌ها، دچار تلاطم غیرقابل کنترل نشود؛ به‌ویژه از سال ۱۳۹۷، زمانی که ترامپ از برجام خارج شد، فشارها بسیار شدیدتر شد. در کنار فشارهای اقتصادی، هر زمان که ترامپ مأیوس می‌شد و احساس می‌کرد در تحقق اهداف خود ناکام مانده است، اقداماتی تنش‌آفرین چون ترور شهید سردار سلیمانی را انجام می‌داد تا ایران را وادار به واکنش کند و طبیعی بود که جمهوری اسلامی نیز پاسخ درخور می‌داد.» وی با بیان اینکه به نظر می‌رسید با پایان کار دولت اول ترامپ آن شرارت‌ها دیگر به پایان رسیده است و در دولت دوم او هیچ‌کس تصور نمی‌کرد کار به جنگ مستقیم برسد بلکه پیش‌بینی می‌شد او دوباره سیاست فشار حداکثری را ادامه خواهد داد، گفت: «اکنون کشور وارد مرحله جدیدی شده‌ است که همه از آن اجتناب داشتند.»
جهانگیری در ادامه با بیان این اعتقاد که «رهبر شهید انقلاب همواره مخالف جنگ بود و تلاش داشت ایران وارد درگیری مستقیم نشود»، یادآور شد: «بعد از عملیات هفتم اکتبر نیز، چه در داخل و چه در خارج، بسیاری سعی کردند این فضا را ایجاد کنند که ایران درگیر جنگ مستقیم با رژیم صهیونیستی شود و خود اسرائیل هم به مسأله دامن می‌زد و در تلاش بود این شائبه را ایجاد کند که ایران در آن عملیات عاملیت داشته است. اما رهبری شهید بلافاصله در سخنرانی‌های خود تأکید کردند که جمهوری اسلامی نه‌‌تنها نقشی در این ماجرا نداشته بلکه حتی از آن مطلع هم نبوده است.»
 
آمریکا و اسرائیل به هیچ‌یک از اهداف اصلی خود نرسیدند
معاون اول دولت یازدهم و دوازدهم در پاسخ به پرسشی درخصوص تحلیل نتایج جنگ دوازده‌‌روزه و جنگ رمضان بیان کرد: «از نظر من، آمریکا و اسرائیل در این جنگ به هیچ‌یک از اهداف اصلی خود نرسیدند. هر جنگی با اهداف مشخص آغاز می‌شود و مهم این است که آیا آن اهداف محقق شده یا نه، همان‌گونه که در جنگ دوازده‌روزه به اهداف خود نرسیدند، در جنگ رمضان نیز شکست خوردند. آنها در جنگ دوازده‌روزه تصورشان این بود که اگر فرماندهان ارشد نظامی ایران را ترور کنند، ساختار نظامی کشور از هم خواهد پاشید.»
وی با اشاره به شاکله مستحکم ساختار دفاعی – نظامی کشور در تربیت نیروی کارآمد انسانی و امکان ترمیم سطوح بالای مدیریتی آن حتی در زمان جنگ، تصریح کرد: «یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های جنگ دوازده‌‌روزه این بود که رهبر شهید انقلاب، ظرف چند ساعت برای همه فرماندهانی که شهید شده بودند، جایگزین تعیین کرد و افرادی جایگزین شهدا شدند که کاملاً آماده بودند و از لحظه قبول مسئولیت می‌دانستند باید چه کاری انجام دهند. قرار نبود این افراد دوره آموزشی بگذرانند یا تازه وارد فضای فرماندهی شوند، شخصیت‌هایی مانند شهید پاکپور، شهید موسوی و دیگر فرماندهانی که مسئولیت به عهده گرفتند، از قبل تجربه و دانش کامل داشتند.
 
اشتباه‌های محاسباتی ترامپ 
در جنگ با ایران
جهانگیری در ادامه به بیان اشتباه‌های محاسباتی دشمن درباره حاکمیت، دولت و مردم ایران که مانع از رسیدن دشمنان به اهدافشان شد، پرداخت و گفت: «همواره دستگاه‌های اطلاعاتی و اندیشکده‌های آمریکایی، رؤسای‌جمهوری این کشور را از ورود به جنگ با ایران برحذر می‌داشتند، اما ترامپ به این هشدارها توجه نکرد. اشتباه اول او این بود که تصور می‌کرد ساختار نظامی ایران با حذف چند فرمانده از هم می‌پاشد، در حالی که این ساختار بسیار قوی‌تر از آن است. دوم اینکه توان نظامی ایران را کمتر از واقعیت ارزیابی کرده بود، در حالی که ایران توانست در برابر آنها مقاومت کند و پاسخ مؤثری ارائه دهد که تاکنون ندیده بودند.»
وی ادامه داد: «سومین اشتباه ترامپ و حامیانش، تحلیل نادرست از رفتار مردم ایران بود؛ آنها تصور می‌کردند به‌ دلیل مشکلات اقتصادی و نارضایتی‌های موجود، مردم از نظام فاصله گرفته‌اند و در صورت حمله خارجی، با بیگانگان همراهی خواهند کرد. در حالی که ممکن است مردم نسبت به مشکلات معترض باشند، اما هرگز در برابر حمله خارجی علیه کشورشان همراه دشمن نمی‌شوند، به‌ویژه زمانی که احساس کنند هدف، تجزیه ایران یا فروپاشی کشور است. به اعتقاد من، همین سه اشتباه محاسباتی باعث شد ایران در آن شرایط سخت بتواند مقاومت کند و مسیر جنگ تغییر پیدا کرد.»

مردم ایران هرگز در برابر حمله خارجی همراه دشمن نمی‌شوند
معاون اول دولت‌های یازدهم و دوازدهم با تأکید بر اینکه مردم ایران با وجود سلایق و سبک‌های زندگی متفاوتی که دارند هرگز در برابر حمله خارجی همراه دشمن نمی‌شوند، به‌ویژه زمانی که احساس کنند هدف، تجزیه ایران یا فروپاشی کشور است، اظهار کرد: «مدیریت کشور در همه سطوح باید بداند، این مردم بودند که ایران و نظام جمهوری اسلامی را نجات دادند، پس مردم ایران شایسته زندگی بسیار بهتر و محترمانه‌تری هستند. باید مشکلات مردم حل شود، به آنها احترام گذاشته شود و بی‌دلیل نسبت به آنها سختگیری نشود.»